بعد از آنکه پیامبر(ص) در غدیر خم به دستور خداوند بطور رسمى موضوع جانشینى خود و وصایت و امامت را ابلاغ نمود؛ تداوم رهبرى الاهى در شریعت خاتم ،رقم خورد تا دین اسلام با پیشوائی امامان معصوم از نسل پیامبر و على علیهماالسلام قدرت پاسخگوئى علمى و هدایتى را تا پایان تاریخ داشته باشد.این مقام بعد از دوران نبوت پیامبر،دوران امامت نام گرفت و دوازده امام به تعیین خداوند، ماموریت پیشوائی امت را عهده دار شدند که اولین آنها خود امیرمومنان علی(ع)و آخرین شان حضرت مهدى(ع) است. امامان(ع) از جانب خداوند به امامت منصوب شدهاند و ویژگی هایی همچون عصمت، افضلیت علمى، إحاطه بر علم غیب ،ولایت تکوینى و تشریعى و مقام شفاعت را دارند. امامان(ع) تمام وظایف پیامبر(ص) به جز دریافت وحی و آوردن شریعت را دارا هستند.هرچند نام امامان در قرآن ذکر نشده اما در آیاتی همچون آیه اولی الامر، آیه تطهیر، آیه ولایت، آیه اکمال، آیه تبلیغ و آیه صادقین به امامت ایشان اشاره شده١و نام و تعدادشان ذکر گردیده است٢؛ همچون حدیث جابر و حدیث دوازده خلیفه به تعداد نقبای بنى اسرائیل ٣ که مشخص مى سازد جانشینان پیامبر، دوازده نفر و همگی از قریش و اهل بیت پیامبر(ص)هستند۴…
این امامان دوازده گانه -که درود خدا بر آنان باد-عبارتند از:على بن ابىطالب، حسن بن علی(مجتبى)، حسین بن على(سیدالشهدا)، على بن حسین(زین العابدین)، محمد بن على(باقرالعلوم)، جعفر بن محمد(الصادق)، موسى بن جعفر(الکاظم)، على بن موسى(الرضا)، محمد بن على(جواد)، على بن محمد(الهادى)، حسن بن على(العسکرى) و محمدبن الحسن(المهدى). یازده امام در طول ٢۵٠ سال در شرایط متفاوت و دشوار و تحت فشارهاى سنگین از سوى مخالفان و حاکمان جائر وظیفه پیشوائى دینى را انجام دادند و آخرین آنها، مهدی موعود، از سال٢۶٠ تا کنون امام و پیشواست ولى به حکمت الاهى در غیبت به سر میبرد و ذخیره الاهى(بقیه الله) است برای تحقق آرمان همه انبیاء و اولیاء که در آینده ظهور کرده و زمین را پر از عدل و داد می نماید.نخستین امام ،علی بن ابیطالب ملقب به امیرالمؤمنین(ع)، در سیزده رجب سال ۳۰ عام الفیل در کعبه متولد شد.او نخستین مردی بود که به پیامبر(ص) ایمان آورد و پیوسته ملازم پیامبر(ص) بود و با فاطمه(س) دختر رسول خدا ازدواج کرد. پیامبر در موارد متعدد از جمله در روز غدیر، او را به عنوان جانشین بلافصل خود معرفی کرده بود اما پس از درگذشت او، در واقعه سقیفه بنیساعده برخلاف توصیه پیامبر، دیگران خلافت را در دست گرفتند. پس از دوره مدارای ۲۵ ساله ،مردم به ایشان مراجعه نموده و با او بیعت نمودند و او را به خلافت برگزیدند و در مدت چهار سال و نه ماه دوران حکومت،سه جنگ داخلی جمل، صفین و نهروان ،بیشتر انرژى حضرت صرف رفع اختلافات داخلی شد و سرانجام در ۱۹ رمضان سال ۴۰ قمری در محراب مسجد کوفه در حال نماز به دست ابن ملجم مرادی ضربت شمشیر خورد و در ۲۱ رمضان به شهادت رسید.
امام حسن(ع) پس از شهادت پدر، به امر خدا و طبق وصیت پدرش، به امامت رسید و حدود شش ماه به عنوان خلیفه مسلمانان به اداره امور جامعه پرداخت اما معاویه که حاکم شام بود،از فرمان امام تمرد نمود و امام عازم جنگ با او شدند اما با خیانت فرماندهان سپاهش مجبور به صلح گردید تا از خونریزی جلوگیرى نموده و میراث و خاندان پیامبر و شیعیان را حفظ فرماید.پس از ایشان، امام حسین(ع) با یزید بیعت ننمود و در کربلا به سال۶١ با یاران و خاندانش،در بزرگ ترین مصاف حق و باطل شهید شدند.امام سجاد(ع) که در واقعه کربلا بیمار بود و تنها بازمانده از فرزندان امام حسین(ع)و امام چهارم بود پس از آن واقعه جانگداز در مدینه، در شرایط خفقان به نشر معارف از طریق میراث عبودیت و دعا پرداخت تا اینکه به دست ولید بن عبدالملک مسموم و به شهادت رسید. دو امام بعدى،حضرات امام باقر(ع) و امام صادق(ع) به خاطر آشوب ها و درگیرى های زمانه، فرصت طلائی برای نشر علمى میراث نبوت را یافتند و شاگردان بسیارى را تربیت نموده و بیشترین روایات در معارف و احکام و اخلاق از آن دو بزرگوار است.
پس از ایشان امام کاظم(ع) در اوج قدرت خلافت عباسیان دوران سختی را در حصر و زندان گذراند و سرانجام در زندان بغداد توسط سِنْدی بْن شاهِکْ با سم شهید شد.امام رضا(ع) پس از پدرش، به امر خدا و به تصریح امام کاظم(ع) به امامت رسید.مأمون به جهت مشروعیت بخشیدن به خلافت خود، امام را مجبور به پذیرش ولایتعهدى نمود اما سرانجام به جهت حفظ خلافت خود، امام رضا(ع) را مسموم و شهید کرد اما در فرصت گفتگو با دگراندیشان میراث علمى گهربارى از ایشان به یادگار مانده است.سه امام بعدى،امام جواد،امام هادی و امام عسکرى علیهم السلام نیز در شرایط سختى که هر روز توسط حاکمان عباسى شدیدتر مى شد،پیشوائی دینى را ادامه دادند تا در سال ٢۵۵هجرى امام دوازدهم حضرت مهدى(ع)متولد شدند و از آن موقع تا کنون در دو دوره غیبت صغرى و کبرى به حکمت الاهى غیبت اختیار نمودند تا زمان موعود فرا رسد و ماموریت رهایی جهان از دست مستکبران و استقرار عدل را که وعده الاهى است،انجام دهند…
—————–
١.خزاز،کفایه الأثر/۵٣-۵۵؛ مکارم،پیام قرآن١٧٠/٩و١٧١و٣۶٩-٣٧٠. ٢. حکیم،الإمامه و اهل البیت/٣٠۵-٣٣٨. ٣.صحیح بخاری١٢٧/٨؛صحیح مسلم٣/۶و۴؛مسند احمد٩٠/۵، ۹۳، ۹۸، ۹۹، ۱۰۰ و۱۰۶؛ سنن ترمذی٣۴٠/٣؛ سنن ابی داود٣٠٩/٢؛ ۴.حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین۵٠١/۴؛ نعمانی، کتاب الغیبه/۷۴- ۷۵؛ قندوزی، ینابیع الموده لذوی القربى٢٩٢/٣-٢٩٣.
