فرزندان یعقوب(بنى اسرائیل)، بر اثر سوء اختیار و تمرّدشان از تعالیم الاهى،به تنبیه چهارصدساله مبتلا شدند و سالیان بسیارى تحت سلطه فراعنه مصر در کمال سختى و شکنجه و کشته شدن فرزندان پسر و اسارت مردان شان به سر مى بردند؛ با دعاى بسیار آنها خداوند مدت١٧٠ سال وعده گشایش را به جلو انداخت و موسى(ع)به پیامبرى برانگیخته شد تا بنى اسرائیل را از ذلّتى که دچارش بودند،نجات دهد. حضرت موسی(ع)،از نسل اسحاق فرزند حضرت ابراهیم و از نوادگان یعقوب بود و مخفیانه به دنیا آمد زیرا فرعون تمامى فرزندان ذکور بنى اسرائیل را مى کشت.معجزه شگفت الاهى به وقوع پیوست.بعد از تولد مخفیانه، خداوند به مادر موسی الهام کرد که”او را در صندوقچهای بگذار و سپس در رودش افکن تا آب او را به کرانه اندازد و دشمن من و دشمن موسی او را برگیرد۵” و به او اطمینان داد که “مترس و اندوه مدار که ما او را به تو باز میگردانیم و از پیامبرانش قرار می دهیم۶”.آسیه ، همسر فرعون که موحد بود و فرزند نداشت، صندوقچه را روی آب دید و موسى را به فرزندى پذیرفت و موسى در دربار همان فرعون که دستور داده بود همه فرزندان ذکور بنى اسرائیل را بکشند تا موسى به دنیا نیاید،بزرگ شد…
در جوانى ، در یک حادثه، در دفاع از مظلومى از بنى اسرائیل ،مشتى به ظالم زد و او کشته شد و موسى ناچار شد خوفناک از مصر بگریزد.او به مدین رفت و به رسم خدمت نزد شعیب، مشغول چوپانى شد و با دخترش صفورا ازدواج نمود و پس از ده سال که خواست باز گردد،در بیابان طور و قسمت جنوبی بیتالمقدس ،به پیامبرى برانگیخته شد و مامور گردید نزد فرعون رود و او را با زبانى نرم به توحید دعوت کند.او نیز دعا کرد:”پروردگارا! سینهام بگشای و کار را برایم آسان کن و گره از زبانم باز کن که گفتارم را بفهمد و برادرم هارون را وزیرم ساز…٣”؛خداوند معجزه عصا (که اژدها شود)و ید بیضا(که نورى از آستینش بدرخشد)را به او داد و با هارون نزد فرعون رفتند و او نپذیرفت و با دیدن معجزات موسى(ع) ساحران را گرد آورد تا او را شکست دهند.ساحران با دیدن معجزه موسى(ع)،ایمان آوردند. موسى(ع) براى نجات بنى اسرائیل از یوغ فرعون با آنها به سوى دریا رفت؛فرعون آنها را تعقیب نمود.دریا به قدرت الاهى شکافته شد و موسی و یارانش از آب گذشتند اما فرعون و فرعونیان غرق شدند۴. این معجزه تاریخى،از شکوهمندترین وقایع تاریخى نگاشته شد و سرنوشت بنى اسرائیل را دگرگون ساخت…
حضرت موسى(ع)،از پیامبران اولواالعزم، دارای شریعت و کتاب مستقل به نام تورات و دعوت جهانی بود:“براى او در الواح، درباره هر موضوعی اندرزی نوشتیم و از هر چیز بیان کردیم. پس (ای موسی) آن را با جدیت بگیر و به قوم خود بگو: به آن به نیکوترین وجه عمل کنند، به همین زودی جایگاه فاسقان را به شما نشان خواهم داد۵”و “به یاد آر آنگاه که به موسی کتاب و فرقان دادیم،بلکه آنان هدایت شوند۶”؛ “ما تورات را که در آن هدایت و نور است، نازل کردیم تا به وسیله آن، پیامبران که تسلیم حکم خداوند هستند، برای یهود حکم کنند٧…”؛” پس از آن که اقوام پیشین را هلاک کردیم، به موسی کتاب را، که در آن بصیرت ها و هدایت و رحمت برای مردم است، نازل نمودیم تا مردم متذکر شوند۴”.ناسپاسى های بنى اسرائیل بعد از این همه الطاف الاهى، شهره تاریخ شده است!
ماجراهاى قوم بنى اسرائیل بعد از نجات از ظلم فرعونى،بسیار دردناک و در عین حال درس آموز است که خداوند براى تنبّه مسلمین در جاى جاى قرآن به آن اشاره ها دارد:درخواست از موسى(ع) براى داشتن بت هائى زیبا چون بت هاى بت پرستان!، بهانه گیرى در مورد نزول مائده آسمانى، تنبلی و عدم همراهى با موسى(ع) در مبارزه با دشمنان و ورود به سرزمین مقدس، تقاضا از موسى(ع) براى دیدن خدا!، گوساله پرست شدن بخاطر تاخیر ده روزه بازگشت موسى(که براى دریافت الواح وحى به کوه طور رفته بود) و دنیا خواه و گمراه شدن بعضى از آنها چون قارون و سامرى و بهانه آورى براى ذبح بقره و ده ها مورد دیگر که براى پیامبرى الاهى همچون موسی(ع)بسیار دردناک بود و نقل مکرر زندگى آنان در قرآن ،براى درس آموزى مسلمین از تجربه آن قوم است که با دیدن ده ها معجزه از پیامبر خدا که از یوغ اسارت و ذلت فرعونى نجات شان داده بود، بازهم ناسپاس شده و گوساله پرست شده بودند و بعدها نیز به خاطر همین روحیه و منش،پامال حکومت هاى جبّار دیگرى شدند و در سختى و ذلت افتادند:”آنها (یهود)محکوم به ذلّت و خواری هستند هر کجا که یافت شوند، مگر به دین خدا و عهد مسلمین درآیند. و آنان پیوسته مستحق خشم خدا و اسیر بدبختی و ذلّت شدند از این رو که به آیات خدا کافر شده و پیغمبران حق را به ناحق می کشتند، و این نابکاری ها به خاطر نافرمانی و ستمگری همیشه آنها بود٨”…
———————–
١.طه/٣٩. ٢.قصص/٧. ٣.طه/٣٢. ۴. طه/ آیات:٩-١٠٠. ۵. اعراف/١۴۴-١۴۵. ۶.بقره/۵٣. ٧. مائده/۴۴. ٨.آل عمران/١١٢.
