بعد از جمع بندی بحث رسانه ، مبحث ارتباطات را نیز این گونه پى گرفتیم: برای تأثیرگذاری بر دیگران در هر حوزه اى از جمله حوزه دین و دین داری، نیاز به هنر و دانش ارتباطات است. بسیاری از افراد از این هنر و دانش بی بهره اند، لذا راکد مى مانند و حتى مخاطبان خود را از دست داده مقهور رقباشان مى شوند که از ارتباطات قوى ترى برخوردارند. برای برقراری ارتباط و حفظ و استمرار یک رابطه پایدار و موثر با دیگران، توجه به ویژگی ها، تمایلات، علایق و انگیزه ها، بازخوردها و نگرش ها، نظام ارزشی حاکم به اندیشه و افکار ایشان، انتخاب شرایط و موقعیت مناسب برای برقراری ارتباط آرام، سالم و سازنده ، اتخاذ روش مناسب و موثر در برقراری ارتباط و حفظ رابطه زیبا و خوشایند با دیگران از اصلی ترین عوامل برقراری و استمرار یک ارتباط پویا و سازنده است.وجود چهره ای گشاده و قیافه ای بشاش در برقراری ارتباط نقش بسیار موثری را ایفا می کند، نشاط شما مطمئناً در طرف مقابل و بالعکس نشاط او در شما موثر است. امیرمومنان فرمود: انسان با ایمان، حزن و اندوهش در قلب و نشاطش در چهره اوست(نهج البلا غه،ح ٣٣٣)…
فن بیان و مهارت گفتگوی مطلوب؛ از عوامل ایجاد کننده روابط ماندگار و پایدار است و هر کس که در این هنر از توانمندی بیشتری برخورداراست. کسی که بهتر سخن می گوید،ارتباط بهتری نیز برقرار می نماید و ازاقتدار بیشتری برخوردار است. سخنان ما باید متناسب با نیاز مخاطب و تازه باشد تا دیگری بدان گوش جان سپرد و همچنین سخن باید در حد درک و فهم شنونده باشد.توانائى تأثیرگذارى بر احساسات دیگران،به همدلی مى انجامد. از عواملی که موجب سهولت در دوستی ها می شود و ارتباط ها را موثر می سازد، مثبت گرایی است. با داشتن نگاهی منفی نسبت به مخاطب ،امکان تعامل و ارتباط موثر منتفى است.اخلاقمداری و دوری از دروغ، تهمت، افترا و قضاوت عجولانه از دیگر ویژگیهای یک ارتباط برتر است.هنر ارتباطات مى گوید باید شنوندهای صبور و تحلیلگر نیز باشید. تواضع و آداب دانی، هوش برتر و برخورد با رفتارهای پیشبینی شده و نشده و همچنین نگاه عالمانه و مبتنی بر نیازهای روز جامعه و نوع تعامل با رسانه ها در کنار به روز بودن و مطالعه از دیگر ویژگیهای یک ارتباط خوب است…
مبلغان دین باید با همگرایی، هم افزایی و معضل شناسی عمومی؛ ابعاد مختلف مشکلات جامعه را شناسایی کرده و در راستای حل این مشکلات با تمامى بازیگران و ذینفعان ارتباط موثر برقرار نمایند.قرآن کریم ضمن دعوت امت به برقراری رابطه اجتماعی، داشتن شکیبایی و در پیش گرفتن تقوای الهی را برای رسیدن به رستگاری و فلاح مورد تأکید قرار داده است(آل عمران/٢٠٠). فرامین حکومتی وسیره عملی امام علی (ع) نیز مبین و گواه خوبی بر اهمیت بخشیدن به مباحث ارتباطات است زیرا امیر مومنان در فرمان مشهور خود خطاب به مالک اشتر درباره اهمیت به افکار عمومی و ارتباطات می فرمایند: “تکیه گاه دین ، اجتماع مسلمین و نیروی ذخیره برای دشمنان تنها توده مردم (افکار عمومی ) هستند، پس گوش تو به سوی افکار عمومی و گرایش تو به جانب آنان باشد”(نامه۵٣).تکریم مخاطبان، آگاهی از نظرات دیگران، علم نفوذ در دل ها ، مشاوره با صاحب نظران ، تسهیل کننده یک بستر ارتباطی دوسویه و سالم با مخاطبان است و سیره پیشوایان دین نیز چنین بوده است…
خلاصه اینکه: جذب حداکثری و دفع حداقلى در موضوع دیندارى،از کوچه فن و هنر ارتباطات مى گذرد که به عنوان مرکز ثقل تبلیغ اقشار مختلف مردم از هر صنف و گروهی تلقی می شود؛ همچنین ارتباط موثر با دیگر گروه ها،دیگر ادیان،احزاب و فِرَق ، روشنفکران و اصحاب رسانه و برگزاری همایش ها و هم اندیشى ها در موضوعات چالشی با حضور کارشناسان و صاحبان دیدگاه های متفاوت برای نزدیک کردن آراء به یکدیگر و رفع شبهات و پاسخدهى به سوالات از لوازم ارتباط و نتایج مفید آن به شمار است. ارتباط خوب، خیابان دو طرفه ای است که در آن دو طرف با یکدیگر هماهنگی می یابند و مقاصد و اهداف بر اساس تقارن منافع عمومی و خصوصی پایه ریزی می شود . ارتباطات شرط لازم دین است؛ گونه های مختلف ارتباطات دینی را در سطح جهانی و به صورت تاریخی با تاکید خاص بر اشکال ارتباطات شفاهی و نوشتاری داشته ایم.دعوت اهل کتاب به نقاط اشتراک را در قرآن دیدیم و نیز مکاتبه پیامبر با صاحبان ادیان و امیران کشورها و گفتگوهای علمى دانشمندان همچون کتاب المراجعات نمونه هائى از این موضوع اند…
