چه کسانى منکر معاد و قیامت هستند؟ طبیعتاً کسانى که خدا ناباورند؛زیرا اگر خدا را قبول مى داشتند،مى دانستند لازمه عدل الاهى، معاد و برپائى قیامت است؛و نیز اگر خداباور بودند،هرگز برای بازگشت دوباره انسان بعداز مرگ،در شگفت نمى شدند زیرا مى اندیشیدند کسى که ابتدائاً مرا خلق کرد،مى تواند دوباره مرا بیافریند. بنابراین موضوع شگفت،سخن آنهاست که دیده اند خودشان در ایجاد خویش نقش نداشته اند و دیگرى آنها را آفریده اما اکنون خلق مجدد را انکار مى کنند! خداوند به پیامبر(ص)مى فرماید:”اگر تعجّب مى کنى، پس عجیب گفتار آنهاست (که مىگویند:) آیا آنگاه که خاک شدیم، آیا به آفرینش تازهاى در مى آییم؟ آنانند کسانى که به پروردگارشان کفر ورزیدند و همانانند که غُل ها و زنجیرها در گردن شان باشد و همانانند همدم آتش که در آن جاودانه اند”(وَ إِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ أَ إِذا کُنَّا تُراباً أَ إِنَّا لَفِی خَلْقٍ جَدِیدٍ أُولئِکَ الَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ وَ أُولئِکَ الْأَغْلالُ فِی أَعْناقِهِمْ وَ أُولئِکَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِیها خالِدُونَ)١…
خداوند شبهه ایشان در امر معاد را نقل نموده وخطاب به پیامبر(ص) مى فرماید: از انکار نبوّت توسط مردم تعجّب مکن، زیرا آنها از قدرت من، در زنده کردن مردگان نیز در تعجّب اند و آن را باور ندارند! تعجب واقعى از آنجاست که آنان خلقت خود را فراموش کرده اند؛ مقصود آنها از” تراب” در جمله” أَ إِذا کُنَّا تُراباً أَ إِنَّا لَفِی خَلْقٍ جَدِیدٍ” همان خاکى است که بدن آدمى پس از مرگ بدان تبدیل مىشود و دیگر آن هیکل و بدن گوشتى و استخوانى وجود نداشته و معدوم مى شود و چیزى که بکلى و از اصل نابود شده چگونه مشمول خلقت مىشود و دوباره بصورت مخلوقى جدید برمى گردد؟همچنین در آیه اى دیگر سخن آنان را نقل مى نماید که از گم شدن بدن بعد از پوسیده شدن در خاک سخن گفته و از اینکه دوباره آفریده شوند استبعاد نموده اند:“آیا همین که (پس از مرگ) در زمین (دفن و پوسیده و) گم شدیم، آفرینش جدیدى خواهیم یافت؟!”(أَ إِذا ضَلَلْنا فِی الْأَرْضِ أَ إِنَّا لَفِی خَلْقٍ جَدِیدٍ )٢…
خداوند در پاسخ چنین منکرانى مى فرماید:مگر قبلا که زنده بودید از چه خلق شده بودید؟! آیا غیر این بود که بدن شما از مواد زمینى بصورت منى و نطفه درآمده سپس علقه شده سپس مضغه گشته و سپس بصورت بدن انسانى تمام عیار درآمد؟!“اگر درباره قیامت شک دارید، ما شمارا از خاک آفریدیم (مواد غذایى خاک از طریق غذا به صورت نطفه در آمد) سپس از نطفه، سپس (به صورت) خون بسته شده، سپس (چیزى مانند) گوشت جویده شده که بعضى خلقت کامل یافته (وبه دنیا آید) وبعضى خلقت کامل نیافته (و سقط شود)، تا براى شما روشن سازیم (که بر هرچیز قادریم) وآنچه (از جنینها) را که بخواهیم تا سرآمدى معیّن در رحم مادران قرار دهیم، سپس شمارا به صورت طفل بیرون مى آوریم، تا به حدّ رشد و بلوغ برسید و (در این میان) بعضى از شما مى میرید و بعضى به پست ترین مرحله زندگى (پیرى)مى رسید تا جایى که دانسته هاى خودرا از دست بدهند.(نیز) زمین را (در زمستان) خشک و مرده مىبینى امّا هنگامى که باران بر آن مى باریم، به حرکت درآید و رشد کند و انواع گیاهان زیبا مى رویاند”٣…
روزى یکى از همین منکران، قطعه استخوان پوسیدهاى را از گورستان در دست گرفت و نزد پیامبر اکرم(ص)آمد و بر زمین ریخت و “گفت: چه کسى این استخوانهاى پوسیده را زنده مىکند؟! این آیات در پاسخ این شبهه و سؤال او نازل شد:”آیا انسان ندید (و نیاندیشید) که ما او را از نطفه اى (بى مقدار) آفریدیم؟ پس اینک ستیزه جویى آشکار شده است؟! و براى ما مثلى آورد و آفرینش خود را فراموش کرد؛ گفت: چه کسى این استخوانها را در حالى که پوسیده است زنده خواهد کرد؟(به او) بگو: همان کسى که بار اول آن را آفرید، (بار دیگر) آن را زنده خواهد کرد و او بر هر آفریدهاى آگاه است؛و(اوست) آن که براى شما از درخت سبز، آتش آفرید پس هرگاه بخواهید از آن آتش مىافروزید”!(أَ وَ لَمْ یَرَ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ نُطْفَهٍ فَإِذا هُوَ خَصِیمٌ مُبِینٌ *وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِیَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ یُحْیِ الْعِظامَ وَ هِیَ رَمِیمٌ *قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّهٍ وَ هُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ*الَّذِی جَعَلَ لَکُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ ناراً فَإِذا أَنْتُمْ مِنْهُ تُوقِدُونَ )۴.منکران معاد در برابر این استدلال،ناتوان مى مانند زیرا خلقت مجدد از خلقت اولیه،براى خداوند قادر،دشوارتر نیست…
————————–
١.رعد/۵.
٢.سجده/١٠.
٣.حج/۵.
۴.یس/٨٠-٧٧.