رجعت، یکى از باورهاى قرآنى است و منظور از آن بازگشت گروهى از انسان هابه دنیا بعد از ظهور امام زمان (ع) و قبل از برپائى قیامت است.امیرمومنان(ع) در تفسیر غیب در آیه”آنان که به غیب ایمان مى آورند”(الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بالْغَیْبِ)١ و نیز تفسیر ایام الله در آیه”روزهاى خدا را به آنان یادآورى کن”( وذَکِّرْهُم بأَیَّام ِ اللَّهِ)٢؛فرمود:”غیب، همان روز رجعت و قیامت و روز امام عصر(عج) است و آنها روزهای آل محمد است که در آیه “یادآوری روزهای خدا” به آنها اشاره شده است”٣.امام باقر(ع) نیز در همین زمینه فرمود:”روزهای خدا سه روز است: روزی که قائم(ع)قیام خواهد کرد، و روز رجعت و روز قیامت”۴.از مهم ترین آیاتى که بر رجعت دلالت مى کند این آیه است:”و روزى که از هر امتى گروهى از منکران آیات خود را محشور گردانیم و سپس به هم بپیوندند”(وَ یَوْمَ نحْشرُ مِن کلِّ أُمَّهٍ فَوْجاً مِّمَّن یُکَذِّب بِئَایَتِنَا فَهُمْ یُوزَعُونَ)۵. معلوم است که این روز،روز قیامت نیست ،چرا که در روز قیامت ،همه انسان ها محشور مى شوند نه گروهى از آنان: “ما آنها را محشور مىکنیم و احدى را ترک نخواهم گفت”( وَ حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أحَداً)۶…
حشر به معنى کوچ دادن و خارج کردن گروهى از مقرشان و حرکت دادن آنها به سوى یک کارزار و فوج به معناى گروهى از مردم است. آیه مى فرماید روزى فرا خواهد رسید که از هر قوم و جمعیتى خداوند گروهى را محشور مىکند و آنها را براى مجازات و کیفر اعمالشان آماده مى سازد که اشاره به مساله رجعت و بازگشت گروهى از بدکاران و نیکوکاران به همین دنیا در آستانه رستاخیز است چرا که اگر اشاره به خود رستاخیز و قیامت باشد، تعبیر “مِن کلِّ أُمَّهٍ فَوْجاً” ( یعنى از هر جمعیتى، گروهى) صحیح نیست، زیرا در قیامت، همه محشور مىشوند، لذا ایجاب مىکند که درباره حوادث قبل از قیامت باشد و گروهى از مومنان و گروهى از طاغیان به این جهان باز گردند؛ گروه اول مدارجى از کمال را طى کنند، و گروه دوم کیفرهاى شدیدى ببینند. دلیل بر اثبات این عقیده هم اجماع امامیه بر این موضوع است زیرا احدى از آنها با این عقیده مخالفت نکرده است…
از مشهورترین وقایع رجعت ، بازگشت قاتلان سیدالشهداء(ع) و فرزندان و یاران او توسط امام مهدى(ع) است که با عبارت مشهور”أین الطالب بدم المقتول بکربلا” و “یا لثارات الحسین” و “الطالبین بثاره”در متون دعائى و زیارتى مثل دعاى ندبه و زیارت عاشورا و زیارت اربعین و…آمده است.آیه “ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیّهِ سُلْطَاناً فَلا یُسْرِفْ فِى الْقَتْلِ اِنّهُ کَانَ مَنْصُوراً)٧ را نیز چنانکه در آیات مهدوى دیدیم به حضرت مهدى(ع)تأویل شده است که به خونخواهى جدّ بزرگوارش امام حسین (ع) که مظلوم به شهادت رسیده است، بر مى خیزد و عاملان قتل او را به اراده الاهى به دنیا بازگردانده و به مجازات خواهد رساند و منصور خواهد بود…
حکمت اصلى رجعت بر ما پوشیده است اما آن یک حقیقتى همچون ظهور امام عصر(ع) در آخرالزمان و وقوع قیامت پس از اتمام دنیاست که توسط خداوند و بر اساس حکمت هاى ربوبى تعیین گردیده است و به طور قطع انجام خواهد شد.دلیل قطعى آن هم وجود آیات و روایات بر صحت این باور است و این که هیچ مسلمانى نمىتواند قدرت خدا را بر این انجام امر انکار کند چرا که این مساله ، مسأله محالى نیست و همانطور که خداوند مى تواند رستاخیز بزرگ را بر پا دارد ،همان گونه خواهد توانست نمونه اى از آن را به عنوان رستاخیز کوچک یا رجعت را در این دنیا بر پا کند و رویداهائى را در این دوران به نمایش گذارد. منکران رجعت باید بگویند به چه دلیل رجعت را محال مى شمرند؟ آیا اگر بازگشت عده اى به دنیا را محال مى شمرند ،چطور بازگشت همه انسان ها از اولین تا آخرین انسان را در قیامت محال نمى نشمرند و باور مى کنند…؟!
——————–
١.بقره/٣.
٢.ابراهیم/۵.
٣.کمال الدین،ج٢،ص٣۴٠.
۴.صدوق، خصال، ص۱۰۸، ح۷۵.
۵.نمل/٨٣.
۶.کهف/۴٧.
٧.إسراء/٣٣.
