بهترین آفریده شده ها یا بهترین مخلوقات ،ترجمه اى است براى “خیرالبریّه” که در آیه “خیر البریه” در سوره بیّنه آمده و از آیات مورد استناد در بحث امامت است: “همانا کسانى که ایمان آورده و کارهاى شایسته کردهاند، آنان بهترین آفریدگانند”(إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَـٰئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّهِ)١. بر اساس روایات از پیامبراکرم(ص) این آیه به جایگاه معنوی علی بن ابی طالب(ع) و شیعیان آن حضرت اشاره دارد.ابن عباس گوید:هنگامی که این آیه نازل شد پیامبر اکرم(ص) خطاب به حضرت علی (ع) فرمود:”یا علی! منظور از خیرالبریّه، تو و شیعیانت هستید. تو و شیعیانت روز قیامت در حالی که شما از خدا خشنود و خدا از شما خشنود است، میآیید…”( هو أنت و شیعتک؛ تأتی أنت و شیعتک یوم القیامه راضین مرضیین)٢.وصف امیرمومنان(ع) و شیعیان او به عنوان “بهترین آفریدگان”، نشان از درستى جایگاه امامت و پیشوائى ایشان است که پویندگان راه امامتش،چنین زیبا توصیف شده اند…
روایات فراوانی که در کتاب های مهم حدیثی اهل سنت و شیعه آمده ،تردیدى باقى نمى گذارد که مصداق خیرالبریه به علی(ع) و شیعیان او تفسیر شده است.حاکم حسکانی نیشابوری از دانشمندان معروف اهل سنت بیش از بیست روایت را در کتاب شواهد التنزیل با اسناد مختلف نقل میکند. سند برخی از این روایات به ابن عباس،ابو برزه، و جابر بن عبدالله انصارى میرسد٣ که از آن میان نقل ابن عباس در بالا آمد. تفاسیر شیعى نیز به آن پرداخته۴ و آن را از مویّدات راه و طریق تشیع بر شمرده اند و اینکه نام شیعه از زبان پیامبر(ص) صادر شده و قدمتش به زمان آن حضرت باز مى گردد(یا على! أنت و شیعتک خیرالبریه) و این موضوع بطلان همه ادعاهائى که شکل گیرى تشیع را به اشخاص مجعول چون عبدالله بن سبا یا به قرن ها بعد به دست برخى از حکومت ها منتسب نموده اند،آشکار مى سازد و نشان مى دهد خود پیامبر(ص)این واژه را برای پیروان امامت على(ع) به کار برده اند…
سیوطى نیز در تفسیر خود از قول جابربن عبدالله انصارى نقل مى کند که :نزد پیامبر(ص)نشسته بودیم که على(ع) پیش آمد. پیامبر فرمود:سوگند به کسى که جانم در دست اوست،این شخص و شیعه اش رستگاران روز قیامت اند و پس از آن این آیه نازل شد(إنّ الذین آمنوا و عملواالصالحات اولئک هم خیرالبریّه).از آن روز به بعد،هرگاه اصحاب پیامبر، على (ع)را مى دیدند که مى آید مى گفتند:جاء خیرالبریّه یعنى بهترین آفریدگان و بندگان آمد۵! ؛ سیوطى همچنین از ابن مردویه از قول خود على(ع)نقل مى نماید که:پیامبر خدا به من فرمود:آیا این سخن خدا را نشنیده اى که(آنها که ایمان آوردند و نیکى ها را انجام دادند،بهترین بندگان اند)؟ منظور،تو و شیعیان توست.هم من و هم شما بر حوض وارد مى شوید و آنگاه که همه امت ها برای محاسبه حاضر شوند،شما در حالى فراخوانده مى شوید که صورت هایتان درخشنده و نورانى است”۶…
ابن حجر نیز از پیامبر اکرم(ص) نقل مى کند که پس از نزول این آیه ،آن حضرت خطاب به على(ع) فرمودند: منظور(از خیرالبریه)تو و شیعه توست. تو با پیروانت در قیامت خشنود و مورد رضایت خدا مى آئى و دشمن تو هم مى آید در حالى که ناراحت و گرفتار تنگناست( هو انت و شیعتک،تأتى أنت و شیعتک یوم القیامه راضین مرضیین و یأتى عدوّک غضاباً مقمحین)٧.شبلنجى نیز مصداق خیرالبریه را على (ع) دانسته و روایاتش را آورده است٨…
با این تاکیدات که در روایات خیرالبریّه دیدیم،آیا ریسک نکرده است کسى که راه على(ع)و فرزندانش را رها کند و زمام فرد دیگرى را بگیرد و به دنبال غیر برود؟ دیدیم که کسانى،خیرالبریه را رها کردند و پیروى غیر کردند و دچار شرّالبریّه ها چون معاویه و یزید و منصور دوانیقى ها شدند.وقتى معیار و میزان حق،على(ع)است(علىٌّ مع الحق و الحق مع على یدور حیث دار)،چرا پیروى از او نکنیم و شیعه على(ع)نباشیم که پیامبر(ص)شیعه او را خیرالبریه خوانده و وعده ملاقات کنار حوض در فردوس برین داده است؟!
——————-
١.بینه/٧.
٢.حاکم حسکانی، شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۵۸.
٣.همان.ص٣۵٨،٣۵٩،٣۶٢ و سیوطی، الدر المنثور، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۳۷۹ و ج١٠،ص٧٩۵.
۴.از تفاسیر متأخّر: طباطبایی، المیزان، ج۲۰، ص۳۴۱؛مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۷، ص۲۰۹.
۵.سیوطى،الدّر المنثور،ذیل آیه ٧سوره بیّنه.
۶.همان.
٧.الصواعق المحرقه،ص٩۶.
٨.نورالابصار،ص٧٠و١٠١.