آیه “مودت “نیز از نصوصى است که در مورد امامت به آن استناد شده است.قرآن کریم،از قول خداوند به پیامبر (ص) مى فرماید: “بگو من هیچ پاداشی براى (انجام) رسالتم،از شما در خواست نمی کنم جز مودت و دوستی با نزدیکانم (قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبی)١.همه تفاسیر شیعیان و گروهى از تفاسیر اهل سنت؛منظور از “مودت قربىٰ”را،دوستى با خویشاوندان نزدیک پیامبر(ص) یعنى حضرات على و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام،گفته اند؛ سپس برای اینکه پنداشته نشود،پیامبر از این موضوع،نفعى براى خویش،در نظر داشته است،مى فرماید: بگو هر اجر و پاداشی که از شما خواسته ام برای خود شماست، اجر من تنها بر خداوند است( قُلْ ما سَأَلْتُکُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَکُمْ إِنْ أَجْرِیَ إِلاَّ عَلَی اللَّه)٢ و در جای دیگر مى فرماید:”بگو من در برابر ابلاغ رسالت، هیچ گونه پاداشی از شما مطالبه نمی کنم مگر کسانی که بخواهند راهی به سوی پروردگارشان برگزینند)٣…
این مودّت که اجر رسالت شمرده شده، ترجمان پیشوائى و امامت اهل بیت پیامبر(ص) است زیرا اگر کسى واقعاً، آنان را دوست داشته باشد،به پیشوائى آنها،تن مى دهد و جبهه آنان را خالى نمى گذارد و در همه موارد،ولایت آنان را مى پذیرد و طبیعتاً کسانى که هیچ مزیتى بر اهل بیت پیامبر ندارند را به پیشوائى و امامت جامعه اسلامى و جانشینى پیامبر خدا،قبول نمى کند. نتیجه این مودّت، تداوم راه نبوت و رسالت و سالم ماندن دین از تحریف و آفات است؛ لذا این فرآیند به نفع خود مومنان تمام مى شود و اسیر باندهاى قدرت امثال بنى امیه و بنى عباس و امثال آنها نمى شوند و سالم مى مانند؛ لذا فرموده اگر مودّت اهل بیت را داشته باشید،آثار خیر آن به خودتان خواهد رسید.از جمع بندى این سه آیه به خوبی روشن مى شود که تداوم رسالت در گرو مودّتِ نزدیکان پیامبر است و این مودّت در پیروى کامل از آنان، تجلى مى یابد و نتایج خیر پذیرش این مودّت و پیروى هم به خود مردم باز مى گردد…
روایات در مورد مصداق “قربىٰ” در آیه شریفه بسیار است.علامه حِلّی در کتاب شریف «نهج الحق» عنوان «آیه الموده» را در مورد این آیه به کار برده و آن را چهارمین آیه دال بر امامت حضرت علی (ع) قرار داده و در ذیل آن از ابن عباس نقل کرده: وقتی آیه مودت نازل شد، گفتند: ای رسول خدا، خویشانی که مودتشان بر ما واجب است چه کسانی هستند؟ فرمود: علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام و وجوب مودت مستلزم اطاعت است”۴.شیخ طوسی و طبرسی نیز همین نظر را ارائه داده اند۵.آیت الله مرعشی نجفى در تعلیقاتش بر کتاب احقاق الحق از ۴۶ نفر از بزرگان اهل سنت که روایات مربوط به آیه مودّت را با اسناد مختلف در کتابهای خود آورده اند، نام برده است۶.علامه مجلسى ٣٢ روایت و عالم بزرگ اهل تسنن، ابوالقاسم حاکم حسکانی، در کتاب شواهد التنزیل ٢٢ روایت را در ذیل این آیه کریمه گرد آورده که ١۶حدیث آن«قربی» را به خویشاوندان نبی اکرم (ص) معنا و بر آنها تطبیق داده است و در ٧حدیث به نام علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام تصریح شده است٧…
جا دارد به بعضى روایات ائمه در مورد این آیه اشاره اى کنیم:از امام سجاد (ع)راجع به آیه مودت سوال شد، حضرت در این باره فرمود:”منظور خویشاوندى ما اهل بیت به پیامبر است(هی قرابتنا اهل البیت من محمد(ص)٨؛امام صادق(ع)نیز فرمود:”این آیه در شأن ما اهل بیت اصحاب کساء نازل شد٩؛ امام باقر(ع)نیز تمام ائمه اطهار را مصداق این آیه دانسته اند١٠. که تمامى اینها نشان از مودت به ائمه اطهار و فاطمه زهرا سلام الله علیهم دارد. این مودّت بر اساس آیات مربوط به اجر و مزد پیامبر،وجوب دارد،چنانکه امام باقر(ع) فرمودند:”به خدا سوگند مودت به محمد (ص) و اهل بیتش از جانب خدا بر بندگان واجب است(هی والله فریضه من الله على العباد لمحمد صلى الله علیه وآله فی أهل بیته)١١؛ و لازمه این مودت و محبت، قبول امامت و رهبرى امامان معصوم از دودمان آن حضرت، به عنوان پشتوانه اى براى جاودانگى رسالت پیامبر(ص)است…
———————
١.شورى/٢٣.
٢.سبأ/۴٧.
٣.فرقان/۵٧.
۴. حسن بن یوسف حلّى، نهج الحق و کشف الصدق، ص١٧۵.
۵.طوسى،التبیان فى تفسیرالقرآن،ج٩،ص١۵٨؛ طبرسى،مجمع البیان،ج٩،ص۴٨.
۶.مرعشى نجفى،تعلیقات احقاق الحق،ج٣،آیه مودّت.
٧.حاکم حسکانی، عبدالله بن احمد، شواهد التنزیل، ج٢،ص١٨٩-١٩۶.
٨.ابی القاسم فرات بن ابراهیم، تفسیر فرات کوفى،ص٣٩٢.
٩.شواهدالتنزیل،ج٢،ص٢١٣.
١٠.اصول کافى،ج١،ص۴١٣.
١١.برقی، احمد بن محمد خالد، المحاسن،ج١، ص١۴۴.
