ایّوب (علیهالسلام)، پیامبری بزرگ و الگوی صبر و استقامت در بلایا و بیمارى ها بوده است.خداوند او را به سه صفت مهم عبودیت ، صبر و استقامت ، و بازگشت پیاپی به سوی خدا وصف کردهاست(اِنّا وجَدنهُ صابِرًا نِعمَ العَبدُ اِنَّهُ اَوّاب١). ایّوب (ع)از سلسله پیامبران ابراهیمی و از ذریّه آن حضرت در ردیف داوود و سلیمان و یوسف و موسى و هارون و از نیکوکاران بود٢. او از زمره رسولانى است که پیامبر(ص)ماموریت یافت از هدایت هاشان پیروى نماید٣.همچنین او از پیامبرانی است که قرآن از وحی به آنان به طور ویژه سخن گفتهاست۴.نام مبارکش چهاربار در قرآن یاد شده و صبر و بردباری او در مقابل بلایا شهرت بسیار دارد و در قرآن کریم در مورد او آمده است که خداوند او را به داغ فرزندان و ناراحتی های جسمانی و بیمارى هاى طولانى و دردآور مبتلا نمود تا پایدارى و دینداریش آشکار شود و او از همه این آزمون ها سربلند بیرون آمد و ذره اى زبان به شکایت نزد خلق نگشود۵…
در مورد علت دچار شدن ایوب به بیمارى ها،گمانه هائى مطرح شده اما به لحاظ اشاره خود ایوب به نقش شیطان در این رابطه (آنجا که مى گوید شیطان مرا به عذاب مبتلا نمود۶) و بعضى روایات در این زمینه مى توان علت را این چنین بیان نمود.ایوب از نعمت و ثروت زیادى بهره مند بود و بسیار عبادت و شکر گذارى مى نمود.شیطان به خدا گفت این عبادت و شکر به خاطر فرزندان،نعمت ها و سلامتى است،اگر او در فقر و بیمارى افتد این چنین شاکر نخواهد بود. خداوند براى آنکه اخلاص ایوب را نشان دهد او را مبتلا به بلایا و فقدان مال و ترک فرزندان و بیمارى سخت و طولانى نمود و مال و فرزندان و سلامتی را از او ستاند و با وجود این از شکرگزاری ایوب کاسته نشد و صبر پیشه ساخت و در همه مراحل از آزمون الهی،سربلند بیرون آمد و پوزه شیطان به خاک مالیده شد٧.ضمناً به فرموده امام صادق(ع) درسى باشد براى مردم و به آنها یادآورى شود که اگر به این بلایا دچار شدند،صبر کنند چنانکه اولیاى الاهى چون ایوب هم به این بلایا دچار گشتند و با صبر و شکر،پیروز بیرون آمدند٨…
سرانجام،با صبر و بردبارى و دعاهای خالصانه ایوب (و عدم شکایت به هیچکس و تنها نیایش و دعا به درگاه الاهى) هنگام استجابت فرا رسید:”دعاى او را اجابت نمودیم و سختى را از او برداشتیم(فَاستَجَبنا لَهُ فَکَشَفنا مابِهِ مِن ضُرّ٩). خداوند به او دستور داد “پایش را بر زمین بکوبد تا چشمه آبی خنک بجوشد که هم برای شست و شوی تنش مفید و هم برای نوشیدن گوارا باشد١٠”. مکان چشمه را در سرزمین بیت المقدس ، سه میلی شهر « نوی » حد فاصل دمشق و طبریه در نواحی جولان دانستهاند١١.؛نیز گفته شده دو چشمه برای ایوب (ع)جوشیده که از یکی آشامید و در دیگری خود را شستشو داد١٢…
پس از آن، خداوند همه بیماری هایش را شفا داد، آنگاه فرزندانی که مرده یا بر اثر بیماری طولانی ایوب او را رها کرده بودند١٣به گردش جمع شدند و چنان پیش از بیمارى “همه خانواده و اهل بیت و فرزندان ترک کرده را به او رساندیم ١۴”…قرآن کریم هدف از بازگشت این مواهب را،نزول رحمت الهی بر او و یادآوری به «عابدان و خردورزان» می شمرد:(رَحمَهً مِن عِندِنا و ذِکری لِلعابِدین١۵)و(رَحمَهً مِنّا وذِکری لاِولِی الاَلباب١۶)…کتاب مقدس فعلى(مجموعه عهد عتیق )نیز در سِفْر ایوب به تفصیل سرگذشت ایوب را آورده امّا به نبوت وی اشارهای نکردهاست.در این کتاب نسبت هاى ناروائى به پیامبران حق داده که انسان شرم مى کند آنها را بیان کند مانند گناهان ایوب(ع) که موجب بیمارى او شد و نسبت دادن زنا به پیامبر خدا داوود(ع)و نامشروع بودن تولد پیامبر خدا سلیمان(ع)و کشتى گرفتن یعقوب با خدا وشراب نوشی بعضى پیامبران و … که نشان از تحریف این کتب آسمانى دارد و جداگانه باید به آن پرداخت…
————————
١.ص/۴۴.
٢.انعام/٨۴.
٣.انعام/٩٠.
۴.نساء/١۶٣.
۵.انبیاء/٨٣و٨۴؛ص/۴١و۴۴.
۶.ص/۴١.
٧.علل الشرایع، ج۱، ص۹۵.خصال،،ص٣٩٩.
٨.الخصال، ص۳۹۹-۴٠٠.
٩.انبیاء/۸۴.
١٠.ص/۴٢.
١١.مروج الذهب،ج١،ص۴۵؛
١٢. الکشاف، ج۴، ص۹۷؛ روضالجنان، ج۱۶، ص۲۸۳.
١٣.المیزان، ج۱۷، ص۲۱۰.
١۴.انبیاء/۸۴؛ ص/۴۳؛ تفسیر قمی، ج۲، ص۲۴۳.
١۵.انبیاء/سوره۲۱، آیه۸۴.
١۶.ص/۴۳.
