“مسلما در آفرینش آسمانها و زمین و آمد و شد شب و روز، نشانه های (روشنی) برای صاحبان خرد و عقل است، همانها که خدا را در حال ایستادن و نشستن و آنگاه که بر پهلو خوابیده اند یاد می کنند و در اسرار آفرینش آسمانها و زمین می اندیشند و می گویند بارالها ! این را بیهوده نیافریده ای، تو پاک و منزهی، ما را از عذاب آتش نگه دار”.تفکر،گام اول علم است ؛ یعنى حذف تفکر از فرایند ایجاد علم و دانش،امکان ندارد.اندیشیدن و تفکر، نتایج شیرینى که علم است،به دنبال دارد.خداوند در قرآن صدها بار انسان را به تفکر در هستى(کائنات و آسمان ها، زمین،طبیعت،حیوانات،دریاها،کوه ها،ابر و باران و گیاهان و خود انسان)دعوت نموده است و مرادش از این دعوت،پندگیرى و متذکر شدن او به قدرت خالق هستى است و اینکه همه این ها روى نظم و برنامه و هدف معینى ، خلق شده اند.مثلاً با طرح موضوع زوجیت که عامل تکثیر انسان و حیوان و گیاه است،مى خواهد که انسان ها اندیشه کنند و به خدا راه یابند:”از تمام چیزها دو جفت آفریدیم ،باشد که متذکر شوید”(وَمِنْ کُلِّ شَیْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَیْنِ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ)٢…
جهان آفرینش، مجموعه ای از شگفتی هاست و وقتی این شگفتی ها را می نگریم، عظمت خداوند را در جان خویش احساس کرده و هرچه را جز او، کوچک و حقیر می شماریم.نگاه پویا و پرسشگر به هستی و طبیعت، تلنگری است تا حقیقت جاودان را دریابیم؛ جهان آفرینش و نقش های بدیع و طرح های زیبا و دل انگیز آن، کتاب فوق العاده بزرگی است که هر کلمه اش، دلیلی روشن بر وجود آفریدگار جهان است؛ جهان هستی بهترین و زیباترین کلاس خداشناسی و زبان گویای علم و قدرت و تدبیر الهی است.آیات متعددی از قرآن کریم از انسانها دعوت کرده تا به تفکر و بررسی در نظام هستی بپردازند در این کتاب الهی، حدود ۷۵۰ آیه در زمینه خداشناسی از راه توجه به پدیده های طبیعی به چشم می خورد؛ در این آیات خداوند متعال از پدیده های طبیعی به عنوان آیه و نشانه های الهی یاد می کند و هدف قرآن از دعوت به تفکر در هستی، رساندن بشر به حقیقتی بزرگ است و آن عظمت خالق و قدرت بیکران او و کوچکى بشر و ارتقاى او از طریق عبودیت است…
نمونه هائى از این دعوت به تفکر در پدیده هاى جهان را در این آیات مى بینیم:گسترانندگى آسمان ها:”و آسمان را به قدرت خود برافراشتیم و بى گمان ما گستراننده آسمان هستیم”( وَالسَّمَاءَ بَنَیْنَاهَا بِأَیْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ)٣؛ تقدیر به اندازه از منابع گسترده:”هیچ چیز نیست مگر آنکه گنجینه هاى آن نزد ماست و ما آن را جز به اندازه اى معین فرو نمى فرستیم”(وَإِنْ مِنْ شَیْءٍ إِلَّا عِنْدَنَا خَزَائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ)۴؛حیات و مرگ آفرینش:”روزی آسمان را مانند طوماری که برای نوشتنیهاست در هم میپیچیم و آن چنان که آغازش کردیم برش میگردانیم؛ این وعدهای است که بر عهده گرفتهایم و بر اساس آن عمل میکنیم(یَوْمَ نَطْوِی السَّمَاءَ کَطَیِّ السِّجِلِّ لِلْکُتُبِ کَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِیدُهُ وَعْدًا عَلَیْنَا إِنَّا کُنَّا فَاعِلِین)۵؛حرکت و جنبش هستى:”کوهها را میبینی و آنها را جامد و ثابت به حساب میآوری در حالی که آن ها مانند ابرها در حرکت هستند ، این نظام آفرینش خداوند است که «همه چیز را » بر همین اصل حرکت داشتن، آفریده و استوار کرده است و او به کارهایی که میکنید آگاه است” وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَهً وَهِیَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ صُنْعَ اللَّهِ الَّذِی أَتْقَنَ کُلَّ شَیْءٍ إِنَّهُ خَبِیرٌ بِمَا تَفْعَلُونَ)۶…
دانشمندانى که با استفاده از تجهیزات نجومی تاکنون کهکشانهای بسیاری را در پهنای آسمان یافته اند،عظمت خلقت خدا را بیشتر درمى یابند.کهکشان هایی که هرکدام مشتمل بر میلیونها ستاره اند؛برای بیان عظمت آنها باید گفت خورشید به همراه نُه سیاره ای که به دور آن در گردش اند و منظومه شمسی را تشکیل می دهند تنها بخش کوچکی از کهکشان راه شیری است! کهکشان راه شیری با حدود یکصد و پنجاه میلیارد ستاره، یکی از میلیونها کهکشانی است که در آسمان ها وجود دارند.آسمان شگفت انگیزی که بر فراز ما برافراشته شده است و شبها هزاران ستاره در آن می درخشند، دل انسان را متوجه آفریدگار جهان می کند؛و اگر بدانیم که برخی از ستارگان، همین نقطه های کوچک نورانی در آسمان،میلیونها مرتبه از زمین بزرگتر هستند، بیشتر به عظمت خداوند پی می بریم…قرآن صدها بار ما را به مهمانى تفکر در مجموعه عظیم هستى دعوت مى کند که نتیجه شیرین آن تقویت ایمان و علم است و جز عالمان به این نتیجه عقلانى نمى رسند(و ما یعقلها الّا العالمون)٧…
————–
١.آل عمران/١٩٠-١٩۵.
٢.ذاریات/۴٩.
٣.ذاریات/۴٧.
۴.حجر/٢١.
۵.انبیاء/١٠۴.
۶.نمل/٨٨.
٧.عنکبوت/۴٣.
