در قرآن کریم، جهاد با اموال و جان ها در برابر تجاوزگران و پیکارگران با اهالى قبله، بارها تکرار شده است: “کسانی که با اموال و جان هایشان در راه خدا جهاد می کنند،آنان صادقان و راستگویان اند١”. و نیز :”بگو: اگر پدران تان و فرزندان تان و برادران تان و زنان تان و خاندان تان و اموالى که گرد آورده اید و تجارتى که از کسادش بیمناکید و سراهایى که خوش مى دارید ، براى شما از خدا و پیامبرش و جهاد در راه او دوست داشتنى ترند، درنگ کنید تا خدا فرمان خویش بیاورد و خدا گروه فاسقان را هدایت نمى کند٢”. آرى ، جهاد در راه خدا،نشان ویژه بندگان خالص خدا و از ارزشمندترین اعمال مومنان است. امیرمومنان(ع) فرمود:”جهاد دری از درهای بهشت است که خداوند فقط به روی دوستان ویژه اش باز می کند٣”.اما جهاد، انواع دارد:دجهاد با جان ،جهاد با مال، جهاد با قلم و…پیامبر اکرم (ص) فرمود:”هر کس بدون آن که نشانى از جهاد در خود داشته باشد، خدا را دیدار کند، هنگام ملاقات با او، در خود خللى یابد۴” و یا”کسى که جهاد نکرده یا آرزوى جهاد نداشته باشد و از دنیا برود، به نوعى از نفاق از دنیا رفته است۵”…
آنها که نمیتوانند با اهداى جان خود در راه خدا جهاد کنند،مى توانند با اختصاص مال خود به این جهاد بپیوندند.خود پیامبر(ص) نیز جهاد با مال مى نمود.قرآن گزارش مى کند:”اما پیامبر و نیز مومنان با او، با اموال شان و جان هاشان،جهاد نمودند۶”. همه تجارت ها امکان زیان در آنها هست اما قرآن ،چنین تجارت -تجارت با اموال در راه خدا- را تجارت بى زیان معرفى مى نماید(تِجارَهً لَنْ تَبُورَ٧) و این مجاهدان با جان و مال را بر قاعدان ، به درجاتى فضیلت و برترى داده است(فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدینَ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقاعِدینَ دَرَجَهً٨).میزان این جهاد مالى (یعنى کم و زیاد بودن )هم ملاک قبولى نیست بلکه نفس مشارکت و حضور مهم است.خداوند به کسانى که مورد تمسخر قرار مى دهندآنان را که قدرت مالى کمى دارند و مقدار کمترى مشارکت مى کنند، به عذابى دردناک وعده داده است٩…
در این تجارت، خریدار خداست و فروشنده مومنان هستند و متاع مورد تجارت،جان ها و اموال است:” همانا خدا از مؤمنان جان و مال شان را به [بهاى] اینکه بهشت براى آنان باشد خریده است! همان کسانى که در راه خدا میجنگند و می کشند و کشته می شوند؛ [این] بهعنوان وعده حقى در تورات و انجیل و قرآن بر عهده اوست و چه کسى از خدا به عهد خویش وفادارتر است؟! پس به این معاملهاى که با او کردهاید شادمان باشید و این همان کامیابى بزرگ است١٠”.با وجود چنین فداکارانى است که دین خدا در شرایط سخت و بحران هاى دشوار،تثبیت شد و بعد از قرن ها به دست ما رسید و ما از نعمت آئینى پاک و الاهى بهره مند شدیم.باید پاس مجاهدان و مهاجران فى سبیل الله را داشته و راه آنها به ویژه مجاهدان مالى را بداریم و خود به این جهاد بپیوندیم:”کسانىکه ایمان آورده و هجرت کرده و در راه خدا با مال و جان شان به جهاد پرداختهاند نزد خدا مقامى هر چه والاتر دارند و اینان همان رستگارانند١١”…
خداوند به مجاهدان مالى اطمینان مى دهد که آنچه از اموال خود که در راه خدا مى دهند،به سود خودشان است و عینًا عاید خودشان میشود، چیزی که هست صورت آن عوض میشود، چون اگر در راه خدا مال و جاه و یا نعمت دیگری نظیر آن را انفاق کرده باشند، در حقیقت در راه ضروریات زندگی خود خرج کرده و چیزی نمیگذرد که همان به اضافه منافع دنیایی و آخرتی دوباره عایدشان میشود:”و هر چه در راه خدا(و تقویت دین خدا)انفاق کنید، بطور کامل به شما بازگردانده میشود، و به شما ستم نخواهد شد١٢”.راستى، وقتى قرار است اموال را پس از خود، بگذاریم و برویم چه بهتر اکنون که در اختیار ماست بهره خود را بگیریم و در گنجینه الاهى براى خود ذخیره کنیم. خدا که نیازى به اموال ما ندارد بلکه زمینه اى فراهم نموده تا جان و مال ما با انفاق در راه او جاودانى شود؛ و البته کسانى که زودتر و در شرایط سخت تر و قبل از پیروزى ،این جهاد را انجام مى دهند با کسانی که بعد از فتح این کار را انجام دهند مساوی نیستند١٣…
——————–
١. حجرات/١۵.
٢.توبه/٢۴.
٣.نهج البلاغه.خطبه٢٧.
۴.کنز العمّال ، ح١٠۴٩۵.
۵.صحیح مسلم،١۵١٧/١۵٨/١.
۶.توبه/٨٨.
٧.فاطر/٢٩.
٨.نساء/٩۵.
٩.توبه/٧٩.
١٠.توبه/١١١.
١١.توبه/٢٠.
١٢.انفال/۶٠.
١٣.حدید/١٠.
