امیر که مهندسی شهرى خوانده بود از نقش و وظائف و رسالت شهرداران براى ما گفت: شهرداران،بالاترین مقام اجرائى شهرها هستند که سامان این امور در مسئولیت آنهاست: تدوین راهبردهاى توسعه پایدار شهری،حفاظت از محیط زیست و توسعه فضای سبز،مقابله با فقر و تقویت اقتصاد شهری به ویژه بخش های محروم،توسعه انـسانی براى رساندن شهر به استانداردهاى لازم ، تأمین زیرساخت ها، تنظیم نحوه بهره برداری از زمـین، تأمین مسکن و ارائه خدمات شهری، احداث خیابانها و کوچه ها و میدان ها،رسیدگى به مجاری قنوات و نهرها و رودخانه ها و آب و فاضلاب، تنظیف و توسعه معابر، تامین روشناٍئى ، ایجاد بناها و نیازمندى هاى شهر چون مدارس، پارک ها، کتابخانه ها، موزه ها، حفظ و مرمت مساجد و مدارس و ابنیه ملى و عتیقه، ایجاد نمایشگاه هاى تجارى و هنرى، مدیریت ساخت و سازها،توسعه و نوسازى معابر و خیابان ها،نظم بخشی اصناف و بازارها واعطاى جواز کسب براى آنها ،ایجاد سرویس هاى بهداشتى،گورستان ها، و مراقبت در انتظام آنها، مدیریت ترافیک شهری،حفاظت از آب و هـوا، صدا، بازیافت مواد زاید،رسیدگی به امور مدارس،رسیدگی به امور فرهنگی، جوانان و ورزش و صدها ماموریت دیگر…
گفتم: مسئولیت سنگینى دارند! آیا پیشوایان دین توصیه هائى به آنها فرموده اند؟گفت:امیر مومنان علی(ع) برای به فعلیت رساندن وظیفه عمران آبادانی زمین، دولت را موظف به آباد کردن زمین میداند. از اینرو، در ابتدای نامه خود به مالک اشتر، یکی از وظایف اصلی او را آباد کردن مصر برمی شمارد:”این دستوری است که بنده خدا علی به مالک بن حارث اشتر در فرمانش به او صادر کرده است و این فرمان را زمانی نوشت که وی را زمامدار و والی مصر قرار داد تا مالیاتهای آن سرزمین را جمع و گرد آورد. با دشمنان آن سرزمین بجنگد و به اصلاح آن همت گمارد و به آبادانی شهرها، قصبات و روستاها و قریههای آن بپردازد. مالک! باید نگریستن تو به آبادانی زمین بیشتر از ستاندن مالیات باشد، که ستاندن مالیات جز با آبادانی میسر نمیشود و آنکه مالیات میخواهد ولی به آبادانی نمیپردازد، شهرها راویران و بندگان را هلاک میکند و کارش جز اندک، راست نخواهد بود…١”
گفتم:امروز یکى از وظایف عمده شهردارى ها،امور فرهنگى است،در این زمینه چه رسالتى دارند؟گفت:غیر از امور عمرانى و رفاهى،شهرداران وظیفه مهمى در حوزه فرهنگ دارند.غیر از امور اصلى فرهنگى که تقویت و پشتیبانى مدارس و کتابخانه ها و امثال آن است،شهرداران باید نماى شهر را هم فرهنگى کنند. تراکت ها،دیوار نوشت ها،نمادها و مجسمه ها در میادین، تابلوهاى شهرى،بزرگداشت روزهاى مذهبى،وقایع ملى،برگزارى همایش ها و نشست هاى هم اندیشى و میزگرد براى تعاطی افکار،روزنامه شهرى،رادیو ،تلویزیون و کانال هاى ارتباطى در فضاى امواج یا رسانه هاى اینترنتى و سایبر و…به نوعى که وقتى کسى از خارج به این شهر مى آید،تحت تأثیر فرهنگ ارائه شده در این بسترهاى تبلیغى شهر قرار گیرد؛ مردم خود شهر هم با دیدن این عناصر و نمادهاى فرهنگى ، بالنده شوند و ارتقاء یابند…
گفتم:شهر پاک و حلال که بعضى مطرح کرده اند،چگونه شهرى است؟گفت: شهرى که از نمادهاى فساد و حرام در آن خبرى نیست:عرضه مشروبات الکلى و قمار و مظاهر فحشاء حداقل بطور علنى مشهود نیست؛ساختار اقتصاد شهر بر اساس ربا و اختلاس و احتکار و رانت و اسراف و ویژه خوارى و …نیست.این چنین جامعه اى، جامعه پاک و به قولى شهر پاک و حلال است.هرچقدر شهرداران موفق شوند شهر را به سوى چنین شهر آرمانى ببرند،شاهکار کرده اند.براى وصول به این هدف،فقط همت شهرداران کفایت نمى کند، باید عزم ملى هم به کمک بیاید تا با مشارکت همگانى شهرى داشته باشیم پاک و قابل زیست معنوى و ایمانى.فضاى معطرى که دوست مى داریم به آن برسیم تا به گونه جامعه آرمانى و حکومت جهانى مهدوى، در این شهر مومنان، عزیز باشند و عدالت بر فراز باشد و همه خداباور و با ایمان و عاقبت اندیش و با تقوى باشند.شهر منتظران به چنین شهرى شبیه است و شهر پاک است…
——————
١.نهج البلاغه،نامه ۵٣.
