خوش بوَد گر مَحَک تجربه آید به میان…تجربه،آزمون، ارزیابى و ارزشیابى است که حقیقت ادعاها را مشخص مى سازد.تا در ترازوی نقد و ارزشیابى قرار نگیرید معلوم نیست آنچه ادعا مى کنید با حقیقت همراه باشد.ارزشیابى ،یکى از اصول مهم در فرایند آموزش است.ارزشیابى به منظور شناخت توانایی و زمینه های علمی شاگردان و تصمیم گیری بری انجام فعالیت های بعدی آموزشی، شناساندن هدف های آموزشی در فرآیند تدریس، بهبود و اصلاح فعالیت های آموزشی،شناخت نارسایی های آموزشی شاگردان و ترمیم آنها،ایجاد رغبت و کسب عادات صحیح آموزشی در شاگردان و نیز ارتقای آنان است.این اهداف ، مستلزم دو نوع ارشیابى است:ارزشیابى یا سنجش آغازین(بمنظور کشف سطح و شرایط متعلمان)و ارزشیابى پایانى(بمنظور شناخت میزان تأثیر آموزش ها)…
چه بسا معلم مى پندارد تعلیمش موفقیت آمیز بوده در حالیکه هیچ رشدی در متعلم ایجاد نشده است.آزمون و ارزشیابى ،معلم را از واقعیت آگاه مى کند و به دانش آموز هم کمک مى کند تا فرصت دیگری به خود بدهد و موضوع را یاد بگیرد.چون فرایند یادگیرى،ادامه دار و مستمر است،ارزشیابى ها نیز باید مستمر باشد.بهتر است در پایان هر بخش یا فصل یا موضوع،آزمون انجام شد و اگر اطمینان حاصل شد که مطلب مفهوم شده فصل بعدی آغاز شود و در نهایت از کل موضوع هم آزمون جامع به عمل آید.البته لازم نیست همیشه ارزشیابى ها،کتبى و رسمى باشد.گاهى معلم با چند سوال از گروه شاهد، مى تواند نزد خود ارزشیابى را انجام دهد و نتیجه را کشف نماید…
معمولاً شاگردان نسبت به آزمون و ارزشیابى هراس دارند و از امتحان(به رنج و محنت افکندن!)دل خوشی ندارند زیرا مى ترسند مورد توبیخ و سرزنش قرار گیرند.بهترین معلمان کسانى هستند که این ترس و هراس را در دل شاگردان شان از بین ببرند به نوعى که آنها آزمون را دوست داشته باشند زیرا آن را موجب اخذ جایزه یا کسب رتبه و برترى خود نسبت به دیگران حساب کنند و خود را در مسابقه ببینند.کمى هم که رشد کردند،آن را عامل ارتقای خویش بدانند و متوجه شوند بخش های یاد نگرفته را با تلاسى دیگر یاد بگیرند.بیشترین نتیجه ارزشیابى متوجه خود فرد است که متذکر شود رها شده نیست و آزمون در کار است و در ترازوی عمل،هویت افکار و اعمال او توزین خواهد شد:أَحسب الناس أن یترکوا أن یقولوا آمنّا و هم لا یفتنون و لقد فتنّا الذین من قبلهم…:مردم مى پندارند همینکه گفتند ایمان آوردیم رها مى شوند و آزمون نمى شوند؟!ما پیشینیان آنها را نیز آزمودیم…
عصر غیبت امام عصر ارواحنا فداه،عصر آزمون های مستمر است:آزمون ایمان،آزمون صبر و استقامت،آزمون انتظار و چشم براهى،آزمون مرزبانى و خدمتگزارى،آزمون صلاح و سداد و تقوى و پاکى…به این ها اضافه کنید آزمون فهم عالمانه دین و گسترش بینش علمى خویش برای دفاع عالمانه از آموزه های دینى در برابر هجوم بی امان گمراهان برای گمراه سازی مومنان و فرزندان اهالی قبله.با این اهداف عالى،نقش ارزشیابى،بسیار مهم مى شود زیرا معلوم مى کند در کجای خط ایستاده ایم و چه اندازه توفیق یافته ایم و راه آینده را چگونه طى کنیم تا موجبات رضایت مولای خود را فراهم آوریم…
