ظروف مشیت الاهى

 
 
 
 
 
حضرت مهدی ارواحنا فداه به کامل بن ابراهیم مدنى می‌فرمایند: «آمده‌اى از سخن مفوّضه سؤال کنی؟ آنها بر ما دروغ بسته‌اند ؛ دل‌هاى ما ظرف مشیت خداوند عزّ و جلّ است، هر وقت او بخواهد ما هم می‌خواهیم؛ خداوند می‌فرماید: “وَ ما تَشاؤُنَ إِلاَّ أَنْ یَشاءَ الله”(و شما هیچ چیز را نمی‌خواهید مگر این‌که خدا بخواهد)…
مفوضّه کسانى بودند که اعتقاد داشتند خداوند کارهایش را به ائمه علیهم السلام واگذار کرده و خود در شأن خداوندگاری در امور دخالت نمى کند و با این تفویض،از کار منخلع شده است.این قرائت از خداشناسى و غلوّ،به شدت از طرف ائمه ، طرد و با آن مقابله شده است.امام عصر علیه اسلام مى فرمایند کسانى که چنین اعتقادی را به ما منسوب کنند بر ما دروغ بسته اند.اعتقاد صحیح در مورد ما این است که “نحن اوعیه مشیه الله” یعنى ما ظروف مشیت الاهى هستیم.مشیت و خواست الاهى است که در جهان سارى و جارى است و او هماره در کار است و منخلع نشده است و “کل یوم هو فى شأن” و ما ظروف مشیت های او هستیم؛یعنى خواسته هاى او که فعل اوست در ظروف وجودی ما و از طریق ما انجام مى شود.
 
اهل‌بیت علیهم‌السلام همه هستی خود را در راه خدا تقدیم کرده و چیزی غیر از خواست خدانمی‌خواهند. از این رو می‌فرمایند: «قلوبنا اوعیه مشیه الله؛ دل‌های ما ظرف خواست خداست.» این سخن به این معناست که خواست خدا در دل‌ ما شکل می‌گیرد و خداست که این خواست را در ما به وجود می‌آورد و ما ظرف افعال و مشیت او هستیم. از اینجاست که  اهل‌بیت علیهم‌السلام عالی‌ترین مقام ولایت را دارند یعنی خدا ولیّ آن‌ها و آن‌ها ولیّ خدا هستند. در دعا برای امام زمان عجل‌الله‌تعالی‌فرجه می‌گوییم: «اللهم کن لولیک … ولیاً؛ یعنی وجود مقدس حضرت بقیه‌الله ولی توست. تو هم ولیّ او باش!» این همان ولایت طرفینی است. اگر کسی ولیّ خدا شد خدا هم ولیّ اوست. چون ارتباط، طرفینی است و دو طرف به هم گره می‌خورند…
 
از امام صادق(ع) نیز همین متن،روایت شده و در جایی دیگر هم فرموده اند: إِنَّ الْإِمَامَ وَکْرٌ لِإِرَادَِهًْ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَا یَشَاءُ إِلَّا مَنْ‏ یَشَاءُ اللَّهُ؛ همانا قلب امام، آشیانه اراده الهی است. نمی‌خواهد جز آن را که خدا بخواهد. این مشیت، مشیت و اراده فعلی خداست.فعل خدا مخلوق و ممکن است و یک مظهری می‌خواهد. در این روایت  فرموده است: اگر خدا مشیت و اراده کند، این اراده الهی مثل پرنده‌ای است که آشیانه می‌خواهد. پس آشیانه پرنده اراده و مشیت الهی، دل اهل بیت (ع)است. از این مطلب این معنا نیز به دست می‌آید که اول، آنها باخبر و عالم هستند که در جهان چه می‌گذرد، بعد موجودات دیگر آن را می‌فهمند حتی اگر آن موجودات دیگر فرشتگان مقرب باشند.
 
 بر همین اساس ‍پیامبر گرامی(ص) می‌فرمایند:ما هر گاه بخواهیم، خدا خواسته است و هنگامی که نخواهیم خدا نخواسته است. پس ویل کل ویل (منطقه‌ای در جهنم) برای کسی که انکار فضیلت ما و خصوصیات ما را بکند و انکار کند آنچه را که خدا به ما عطا کرده است؛ زیرا هر کس انکار کند چیزی از آنچه را که خدا به ما عطا کرده است؛ همانا که قدرت خدا و مشیت او را در مورد ما منکر شده است. 
( و نحن إذا شئنا شاء اللّه، و إذا کرهنا کره اللّه، فالویل کلّ الویل لمن أنکر فضلنا و خصوصیّتنا و ما أعطانا اللّه ربّنا، لأنّ من أنکر شیئا ممّا أعطانا اللّه فقد أنکر قدهًْ اللّه و مشیّته فینا)…
دین پژوه و پژوهشگر فلسفه