پناهنده کسی است که مجبور به ترک خانه و کاشانه می شود چون در موطن خویش احساس امنیت نمى کند.او بخاطر ترس از آزار و اذیت نژادی،مذهبى،قومى،ملیتى، سیاسی یا تعقیب و نقض حقوق بشر،تبعیض ،کشمکشهای قومی،حوادث ناگوار طبیعى یا فقر و تهیدستی ، به دنبال بهدست آوردنِ پناهگاهی امن در کشوری دیگر است. با اینکه سازمان های جهانى برای آنها حقوقی قائل شده اند اما به فرض که خودشان را به کشور دیگر هم برسانند آنجا نیز نوعاً برخورد عادلانه ای با آنها نمی شود و با مصائب زیادی مواجهند.گاهى هم مجبورشان می کنند به دامن همان شرایط سخت بازگردند.این داستان غم انگیز ملیونها پناهنده در هزاره سوم تاریخ است…
پناهنده را لاجئ و پناهگاه را ملجأ گویند.صرفنظر از موضوع خاص پناهندگى،اصولاً چون انسان در مقابله با مشکلات طبیعى ، نشیب و فرازهای زندگى و امور اجتماعى نیاز به یک پشتیبان دارد که به او پشتگرم باشد؛ پناهگاهى که در زمان خطر، در آن پناه گیرد ،قدرتمندی که در کوران جنگ ها و ستیز ها،از او نجات خواهد … این ملجأ و منجا(پناهگاه و نجات بخش )کسی جز خدا نیست .این است که فرموده اند هماره خود را به پناه او ببرید و به او پناهنده شوید و هر شب این نکته را با خود زمزمه کنید و از خدا بخواهید در حریم امن خویش شما را جاى دهد و نجات بخشد ( اللهم لا مَلْجأ ولا مَنْجى مِنْکَ إلاَّ إلَیْکَ)…
در همین راستا، اولیای او نیز پناهگاه و نجاتبخش شمایند.خداوند ،خود آنها را پناهگاه استوار و فریادرس بیچارگان و ملجأ ترسندگان و نگهدار مددجویان قرار داده است تا شما در طول زندگى از آنها مدد جوئید و کمک خواهید و به سویشان بشتابید تا دستگیرتان باشند،پناهتان دهند و نجات تان بخشند.این یکی از فرازهای صلوات های زیبای شعبانیه است که شما را به مهمانى این بزرگواران می برد و چه زیب، درودهائى است و خوب است این صلوات ها را هراز گاهى زمزمه کنیم و به پناه آنان رویم :…اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الْکَهْفِ الْحَصِینِ وَ غِیَاثِ الْمُضْطَرِّ الْمُسْتَکِینِ وَ مَلْجَإِ الْهَارِبِینَ وَ عِصْمَهِ الْمُعْتَصِمِینَ …
در شرایط سخت غیبت امام عصر ارواحنا فداه،ملجأ و پناه انسان ها،شخص شخیص اوست که واسطه همه فیوضات ربّانى است و فرمانفرمای تکوین و تشریع.اگر چه در ظاهر از دیده ها نهان است اما چون خورشید پس ابر،نور و روشنى و حرارتش ،موجب حیات انسانهاست.آن هنگام که مردم از همه نظامات بشری وعده های دروغ شنیدند و گریزان شدند و نا امید گشتند و به دنبال پناهگاه گشتند و چیزی نیافتند،”خداوند پناهگاه واقعى را که مردی از خانواده من(پیامبرصلى الله علیه و آله) است به فریادشان برانگیزد که زمین را از داد آکنده کند چنانکه از ستم مالامال شده است.ساکنان زمین و آسمان از او خشنودند و آسمان از بارش و زمین از رویش دریغ نکند به گونه ای جهان زیبا شود که همه مردگان و زندگان ،ارزوی زیستن در آن دوران کنند…
