راستی چرا تلاش انسان برای تأمین معاش ، این قدر مهم است؟:
مهم است زیرا تأمین معاش، به کسب و کار می انجامد و نتیجه کسب و کار به حرکت درآمدن چرخ زندگى و ارتباطات و اختراعات و سازندگى ها و مدنیت و بروز اکتشافات و اختراعات و تنظیمات حیات اجتماعى و تبادلات انسانی از طریق تولید و خدمات و انواع تجارت (داخلى و خارجى) است.
اگر انسان نیازى به تأمین معاش نداشت بسیاری از نظامات فردى و اجتماعى تعطیل و چه بسا رشته اجتماع و مدنیت گسیخته می شد.
وقتی تلاش برای معاش،عبادت و حتی جهاد فى سبیل الله نامیده شده(الکادّ لعیاله کالمجاهد فى سبیل الله)معلوم می شود چقدر این تلاش،مهم و اساسى است و کسى که از آن سر باز زند و سربار و کَلِّ بر دیگران شود،چقدر مذموم است.پیامبر(ص) فرمود:”عبادت ده جز است که نه جز آن در کار و تلاش برای به دست آوردن روزی حلال است” و نیز”کسی که روزش را در حال خستگی ناشی از کار برای در آمد حلال ،شب کند، شب را آمرزیده به سر آورده است”.امام باقر(ع)فرمود:”خداوند دشمن بنده ای است که زیاد می خوابد و بیکار است”؛امام صادق(ع)نیز فرمود:”در معاش دنیوی خود تنبلی مکن که سربار دیگران باشی” و”کسی که در طلب روزی خانواده ی خود کار می کند و به سعی و کوشش تن می دهد مانند مجاهدی است که در میدان کارزار برای خدا جهاد می نماید”…
علاوه بر آنکه فقدان معاش و فقر دین انسان را به خطر مى اندازد (کاد الفقر ان یکون کفراً)و نیز توفیقات دینی را از او سلب می کند( اللهم بارک لنا فی الخبز ولا تفرق بیننا وبینه فلولا الخبز ما صلینا ولا صمنا ولا أدینا فرض الله) ، تلاش معاش را آفاتی هم تهدید می کند که مهم ترین آن افتادن به وادی حرام است.یعنی درامد مکتسبه به دلیل عدم رعایت اصول شریعت،حرام محسوب می شود و رزقی که با آن درآمد تهیه می گردد اصطلاحاً لقمه حرام نامیده شده و تاکید فراوان کرده اند از این لقمه حرام پرهیز کنید که مصرف آن آثار سوء دنیوى و اخروى دارد. از آثار لقمه حرام، عدم استجابت دعاست.امام صادق(ع) میفرماید: زمانی که یکی از شما خواست از خدا چیزى بخواهد باید کسب خود را از حرام پاک کند و خودش را از مظالم مردم خارج نماید، زیرا دعای کسی که در نزدش حرام باشد یا بر عهدهاش مظالم خلق باشد و یا در شکمش لقمه حرام باشد، بالا نمیرود. و نیز اجتناب از رشوه و رباست که گیرنده و دهنده و واسطه آنها را خداوند لعنت نموده است…
یکی دیگر از نگرانی های امام زمان (عج) بی توجهی مردم به حلال و حرام است. یکی از علما وقتی خیلی براى تشرف خدمت ایشان زحمت کشید حضرتش نهایتاً فرمودند که اگر مثل فلان کاسب قفل ساز باشى که اهتمام کامل به حلال دارد، من به دیدار شما می آیم و سپس نشانى آن قفل ساز را دادند که گاهى او را به دیدار خود مشرف می فرمودند.آن حضرت در دعای معروفی که منسوب به ایشان است و با “اللهم ارزقنا توفیق الطاعه” شروع می شود-و باید برآن دعا در عصر غیبت مداومت داشته باشیم-تعلیم فرموده اند از خدا بخواهیم اندرون ما را از لقمه حرام و شبهه ناک ،پاک گرداند:«اَللّهُمَّ ارْزُقْنا تَوْفیقَ الطّاعَهِ وَبُعْدَ الْمَعْصِیَهِ وَصِدْقَ النِّیَّهِ وَعِرْفانَ الْحُرْمَهِ وَاَکْرِمْنا بِالْهُدى وَالاِسْتِقامَهِ وَسَدِّدْ اَلْسِنَتَنا بِالصَّوابِ وَالْحِکْمَهِ وَامْلاَ قُلُوبَنا بِالْعِلْمِ وَالْمَعْرِفَهِ وَطَهِّرْ بُطُونَنا مِنَ الْحَرامِ وَالشُّبْهَهِ …
