انسان ترکیب جسم و روح است و هریک از این دو، برای ادامه حیات نیازهایی دارند.جسم انسان به غذا و روح انسان به شادی و نشاط، نیازمندند.همان طور که دوام حیات جسم انسان در گرو تغذیه سالم است دوام روح انسان نیز در گرو شادی و نشاط و تفریحات سالم است. عدم تغذیه مناسب موجب ضعف و درد و بیماری جسمانی است و عدم نشاط و شادی موجب تشویش، نگرانی ، اندوه و اضطراب در روح می شود.١باید هر دو (هم جسم و هم روح)را با تغذیه مناسب،توانمند و بالنده نمود.
شادی و نشاط روح انسان از راه هائی تأمین می شود که سرفصل بعضی از آنها عبارت است از:
ورزش و مسابقه، دیدار مظاهر و مناظر گوناگون طبیعت، سیر وسفر و گردش، همنشینی و دیدار و معاشرت با دوستان وخویشان و دید و بازدید (صله ارحام)، اطعام و پذیرایی از مهمان،بخشش و هدیه دادن و هدیه گرفتن، دیدن زیبایی ها و زینت ها و استفاده از آنها به ویژه در عبادتگاه ها٢ و خودآرایی و رسیدگی به سر و وضع و لباس هنگام حضور در مجالس و ملاقات ها ، معطر و خوشبو کردن خویش، تمتع از لذت های مشروع ، ترک بیکاری و افسردگی ، تلاش و کار و فعالیت به منظور پیشرفت و پیروزی در اهداف و برنامه ها و نقشه ها و…٣
در مجموعه دستورات دینی، بر همه این مظاهر نشاط و شادی تأکید شده است تا انسان ها از این راه ها ، افرادی مولّد و با انرژی مثبت و شاد و با نشاط و فعال باشند و در نتیجه موجب ارتقای خویش و جامعه گردند.هر چیزی که آنها را از این هدف دور کند همچون رکود و افسردگی و حزن و نا امیدی و اعتیاد و تحمیل خود به دیگران و معطل نمودن امکانات و نعمت ها، مذموم و حرام شمرده شده است.۴
در رأس همه این ها،ایمان به خداست که موجب اطمینان و آرامش انسان و نشاط روحی اوست.۵ و نیز خداوند نوید می دهد که اگر ایمان آورید ترس و غم از آینده نداشته باشید که می دانیم مرگ آرامش در ،ترس و حزن است ۶
و دیگر پیوند با ولی الله و خلیفه الله است که انسان را از گزند ها محفوظ می دارد و آرامش بخش است زیرا او “کهف الحصین” و پناهگاه امن است که هرکس در آن قرار گیرد ترس و غمی نخواهد داشت و در پناه او شاد و با نشاط است و با این شادی در سایه توجهات مولایش، زندگی خود و انسان های دیگر را با نشاط خواهد نمود.
١.از امام صادق (ع) روایت شده است: اندوه ها و غصه ها بیماری قلب است، همان گونه که امراض، درد های بدن و جسم هستند.منتخب میزان الحکمه، ص 137 به نقل از امالی صدوق، ج 3، حدیث 436.
٢.”خذوا زینتکم عند کلّ مسجد”، زینت های خود را در مسجد و عبادتگاه برگیرید! سوره اعراف آیه ٣١.
٢.برای مطالعه بیشتر به متون روایی در این زمینه ها مراجعه کنید . همچنین ر.ک. مقاله شادی و نشاط در قرآن و روایات : رضایی اصفهانی، محمد علی؛ پرسش های قرآنی جوانان: روابط دختر و پسر، قم، انتشارات پژوهش های تفسیر و علوم، چاپ سوم.
٣.”قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَهَ اللّهِ الَّتِیَ أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالْطَّیِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِی لِلَّذِینَ آمَنُواْ فِی الْحَیَاهِ الدُّنْیَا خَالِصَهً یَوْمَ الْقِیَامَهِ کَذَلِکَ نُفَصِّلُ الآیَاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ .سوره اعراف آیه ٣٢:
۵.”الَّذینَ آمَنُوا وَ تَطمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکرِ اللَّهِ أَلا بِذِکرِ اللَّهِ تَطمَئِنُّ القُلُوبُ» (الرعد – ٢٨) : آنها کسانى هستند که ایمان آورده و دلهایشان به یاد خدا آرامش یافته همانا با یاد خدا،دل ها آرامش می گیرد.
۶. “أَلا إِنَّ أَوْلِیَاء اللّهِ لاَ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ “«آگاه باشید! که دوستان خدا، هیچ ترسی بر آنان نیست، و نه آنان اندوهگین می شوند.» سوره یونس ، آیه۶٢.
