محمود، کارشناس ارشد گردشگرى و عضو مجمع جهانى توریسم و کانون خدمات سیاحتى و انجمن گردشگرى سلامت بود؛سخن در زمینه گردشگرى را با این سوال آغاز نمود:آیا گردشگرى را از زندگى انسان امروزى مى توان حذف نمود؟ اگر گردشگرى را از برنامه انسان ها و کشورها حذف کنیم، یک پایه مهم از زندگى ،اقتصاد و فرهنگ را حذف کرده ایم و اصولاً چنین چیزى امکان پذیر نیست زیرا اقتصاد بسیارى از کشورها به گردشگرى وابسته است و درآمدشان از این راه بسیار بالا و چشمگیر است؛بعلاوه این صنعت براى بسیارى از افراد جامعه آنها ایجاد کار و اشتغال مى نماید و چرخ بسیارى از اصناف را به حرکت در مى آورد و البته این غیر از تأثیرات بسیار مهم فرهنگى است که از طریق گردشگرى حاصل مى شود و البته به اثرات آن در سایر حوزه هاى علمى و سلامتى و درمان و… هم باید پرداخت.قران نیز با عبارت”سیروا فى الارض”،مشوق گردشگرى است بلکه به نوعى به آن دستور مى دهد…
سامان گفت:اسلام کدام گردشگرى را تشویق مى نماید؟محمود گفت:آن گردشگرى که بر ایمان و دانش و تجربه و اخلاق انسان بیفزاید و برعکس از گردشگرى یا هرنوع فعالیتى که ره آوردش غفلت باشد،باز مى دارد. واژهی “سیر” و مشتقات آن ٢٧ بار در قرآن کریم در آیات متعدد به کار رفته و ١۴ بار امر به گردشگرى یا تاکید بر گردشگرى به قصد نگاه و تفکر و تعمق و تجربه اندوزى از سرنوشت گذشتگان، شده است همچون:” در زمین گردش کنید و ببینید خداوند چگونه خلقت را آغاز کرده ، سپس [همین گونه]آخرت را ایجاد خواهد کرد که بر هر چیزی تواناست”١و”در زمین گردش کنید و بنگرید که سرانجام تکذیب کنندگان چگونه شد؟”٢ و”آیا در زمین گردش نکردهاند تا دل هایی داشته باشند که با آن بیندیشند یا گوش هایی که با آن بشنوند؟!”٣؛ و”آیا آنان در زمین گردش نکردند تا ببینند عاقبت کسانى که پیش از آنها بودند و از اینان قوی تر و نیرومندتر بودند، چگونه شد؟!”۴و”آیا در زمین گردش نکردند تا ببینند عاقبت کسانى که قبل از آنان بودند چگونه بود؟! خداوند آنها را هلاک کرد و براى کافران امثال این مجازات ها خواهد بود”۵…مواردى هم از واژه سفر، سیاحت، ذهاب و هجرت که مشابه اما در مفهوم تفاوت هائى دارند،به همین منظور استفاده شده است…
گفتم: آیا گردشگران،از این فرصت براى این اهداف متعالى که قرآن فرموده ،بهره مى برند؟ گفت: در هر گردشگرى حتى گردشگرى تفریحى ،مى تواند درهاى اندیشه و تفکر و تعقل انسان گشوده باشد و نکته ها و تازه ها و عبرت ها را دریافت کند و بر دانش و بصیرت خود بیفزاید.اگر قرار باشد در گردشگرى،فقط چشم انسان از دیدن محیط جدید لذت ببرد و روح او لذت نبرد، گردشگر به خود جفا نموده است.مى شود انسان اهرام مصر و کاخ فراعنه و آثار و سازه های شگفت اقوام عاد و ثمود در دل کوه ها و قصرهای پادشاهان گذشته و خداستیزان اشتراکى را در روسیه و چین و امثال آنها را ببیند و عاقبت آن اقتدارهاى ظاهرى را بنگرد و عبرت نیندوزد؟! یا عظمت و شگفتى خلقت خداوند را در گوشه گوشه زمین و آفرینش شگفت این همه مخلوقات را تماشا کند و تبارک الله نگوید؟! گاهى اصولا گردشگرى به قصد مطالعه علمى و فرصت مطالعاتى و پژوهشى انجام مى شود که خود زمینه آماده ترى براى این منظور خواهد بود؛در هر صورت ،دستور قرآن انجام گردشگرى بصیرت افزا و عبرت فرجام است…
سامان پرسید:آیا غیر از بصیرت و عبرت،رسالت دیگرى براى گردشگرى مى توان برشمرد؟ محمود گفت: آرى، گاهى سفر به نقاط دیگر و یا مهاجرت به محیطى نو،به قصد تبلیغ آموزه هاى الاهى و نشر هدایت و مقابله با اهل ضلالت است که در این صورت،بر کسانى که توان دارند،فرض است این سفرها را انجام دهند و کام تشنگان معرفت و هدایت را با معارف قرآن و عترت،شیرین و سیراب نمایند.گاهى بازرگانى به قصد تجارت یا دانشجوئى به قصد ادامه تحصیل به نقطه اى عزیمت مى کند اما در کنار کارش توفیقات زیادى در خدمتگزارى و مرزبانى به ویژه مرزبانى مهدوى برای خود تدارک مى نماید. انسان،هیچ فرصتى را حتى در گردشگرى تفریحى در سازندگى و ارتقاى خود و دیگران نباید از دست بدهد.حتى گاهى همراهان و همسفران انسان،با چند تذکر کوتاه به درکى نائل مى آیند که با سخنرانى هاى طولانى ممکن است به دست نیاورند.رسالت گردشگران،شکار این فرصت ها و استفاده بهینه از آن در بخش هائى از زندگى شان است که به سفر و گردشگرى مى پردازند…
—————————-
١.سوره عنکبوت،آیه٢٠.
٢.سوره آل عمران،آیه ١٣٧.
٣.سوره حج،آیه ۴۶.
۴.سوره فاطر،آیه ۴۴.
۵.سوره محمد،آیه١٠.
