اُسوه و اُسطوره عفو و گذشت بود پیامبر خدا.نه تنها کسی را که هر روز بر سر او خاکستر و زباله مى ریخت عفو فرمود بلکه وقتى شنید هماو بیمار شده به عیادتش شتافت! در ماجرای فتح مکه،بزرگ ترین دشمن اسلام یعنى ابو سفیان را عفو فومود و خانه او را محل امن قرار داد و صدها نمونه از این قبیل که نمودار عفو و گذشت در زندگی اوست و مورخان در سیره او ثبت کرده اند…
این بخاطر آن بود که خدایش به عفو و گذشت دستور داده بود:(خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلین»؛عفو را پیشه کن و به نیکى فرمان ده و از جاهلان اعراض نما.و نیز اقبال مردم بسوی او را نتیجه همین مهربانى و گذشت شمرده بود:(فَبِما رَحْمَهٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلیظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِکَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ) به برکت این رحمت الهى، در برابر آنان نرم و مهربان شدى و اگر خشن و سنگدل بودى، از اطراف تو، پراکنده مىشدند. پس آنها را ببخش و براى آنها آمرزش بخواه.تربیت شده او علی علیه السلام نیز در مورد قاتل خویش،دستور به مهربانى و پذیرائى داد و فرمود اگر من زنده ماندم خود در باره او تصمیم خواهم گرفت(یعنى او را خواهم بخشید)…
عفو و گذشت از صفات الاهى است و خداوند خویشتن را عفو کننده و آمرزنده نامیده است( إِنَّ اللَّهَ کانَ عَفُوًّا غَفُوراً) و از مردم نیز خواسته است تا خود را به این صفت،متصف نمایند و برای ایجاد انگیزه در آنان ، فرموده اگر دوست مى دارید خدا از شما درگذرد و شما را ببخشد و عفو نماید،شما نیز از خطاهای دیگران در گذرید و آنان را عفو نمائید:”و باید عفو کنند و گذشت نمایند مگر دوست ندارید که خدا بر شما ببخشاید و خدا آمرزنده مهربان است” (وَلْیَعْفُوا وَلْیَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَکُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ ).با عفو و گذشت،دشمنى ها کمتر شده و زندگى شیرین تر و مخاصمه ها کمتر خواهد شد.با عفو و گذشت ،بسیاری از پرونده های انبوه محاکم دادگستری بسته و اختلافات خانوادگى و اجتماعى مرتفع مى گردد.البته در کارزار با دشمنان و متمردان،اگر عفو نشانه ضعف و ذلت محسوب شود، باید با اقدام بموقع،متجاوزان را از تعرض پشیمان نمود: “پس هر کس به شما تجاوز کرد، به همان اندازه بر او تعدى کنید”(فَمَنِ اعْتَدى عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَیْکُم)…
ما زیر پرچم و جزو امّت پیامبریم.خطاها و معاصی ما ،او را اندوهگین نموده و به نوعى بخاطر این رفتار امّت خویش نزد خدا شرمنده مى شود.این است که دست به دعا بر مى دارد و برای آنها استغفار نموده و طلب عفو مى نماید.خداوند نیز به پاس استغفار آنها و نیز استغفار پیامبر برای ایشان،خطاهایشان را عفو مى فرماید: (فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رحیماً).فرزند این پیامبر یعنى مولای ما حضرت مهدی علیه السلام به نقل سیدبن طاووس (قدس سره)را در سرداب مطهر دیدند که مشغول دعا برای شیعیان خویش بوده و از خدا برای آنها طلب عفو و آمرزش مى نموده و حتى مى فرموده از حسنات او بر داشته شود و برای جبران خطاها در نامه اعمال شیعیان قرار گیرد.این أسوه مهربانى،به سیره جدّ اطهرش عمل مى کند که سراسر مهر و لطف برای أُمّتش بوده است.ما نیز اگر متصف به عفو و گذشت شویم،مهدوی خواهیم بود و بخاطر این عفو،عفو الاهى را در آغوش خواهیم کشید…
