پیوند به چه معناست؟

 

 

با پیوند آشنا هستیم: پیوند دوستى، پیوند فامیلى، پیوند شراکت، پیوند ازدواج، پیوند یارى، پیوند پیمان و بیعت…از کدام نوع و به چه معناست پیوند با جان جهان؟! مى دانیم پیوند، پیوستگى و جوش خوردن و اتصال است در مقابل جداشدن و بُریدن و انقطاع. هم باید با دوستان همراه، پیوند برقرار نمود، هم با فامیل و خویشان؛ هم باید به پیوند ازدواج پیوست و هم از پیوند با شریکان فکری و شغلى و اجتماعى، استقبال نمود. اساس زندگى انسان- که اجتماعى است- بر پیوند است و انزوا و انقطاع ، مردود است.یک نمونه مهم از صله و پیوند، پیوند با خویشان یا صله رحم است که بر آن بسیار تأکید شده است:عبد العظیم حسنى از امام هادی علیه السلام نقل مى کند که فرمود:”هنگامی که خداوند با موسی بن عمران علیه السلام سخن می گفت، موسی گفت: خدایا! پاداش کسی که با خویشاوندانش پیوند داشته باشد، چیست؟ فرمود: مرگ او را به تأخیر خواهم انداخت و سختی های مرگ را بر او آسان خواهم نمود، و کارگزاران بهشت به او نداد خواهند داد: به سوی ما شتاب کن و از هر دری که میل داری، به بهشت وارد شو!”١

از همین جا پیوند با امام که جانِ جهان است، کلید مى خورد: اگر در روایات آمده که “پیامبر و امیرمومنان، دو پدر امت اند”٢ و فرزندان و ذریّه ایشان، ارحام اویند، پیوند با آنان، به مثابه پیوند با خانواده بزرگ ایمان است که ما عضوى از آن هستیم زیرا پدران معنوى ما پیامبر و امیرمومنان اند و پیوند با این خویشان، ضرورى است. آیه اى در قرآن است در مدح کسانى که به دستور خداوند، اهل پیوند و اتصال اند- البته پیوند با کسانى که خدا دستور داده است-:”آنان که به آنچه خدا دستور به پیوندش داده، پیوند می گیرند”٣؛ در تفسیر این آیه، امام صادق(ع) در پاسخ کسى که منظور از این پیوند را سوال کرده بود، فرمود: “یکی از مصادیق آن، صله رحم است و تأویل نهایی آن، پیوند برقرار کردن تو با ما خاندان پیامبر است”۴. این یعنى اینکه باید به خانواده پیامبر پیوست و با امامان، پیوند برقرار نمود و لذاست که صله با خاندان رسالت، یک امر ضرورى برای أُمّت مى شود که خدا در قرآن به آن دستور داده است و این مقدمه تقویت بنیان اجتماع و وحدت جامعه حول محور رهبری خاندان رسالت است.

اگر بالاترین نعمت جهان، نعمت هدایت است ، بیشترین حق را برما کسانى دارند که موجب هدایت ما شده اند. به همین خاطر، بر اساس آموزه های قرآنی و روایات ، هر مومن پیش از آنکه به خویشان نسبی و سببی خویش اتصال و محبت آنان را در دل داشته باشد، باید پیوند استوار و محبت شدید نسبت به پیامبر و اهل بیتش داشته باشد. لذا بر ماست که همواره صله و پیوند با آنان را برقرار داشته باشیم و با انواع گوناگون پیوند که توضیح داده خواهد شد ، این ارتباط را حفظ کرده و پیوند را مستحکم داریم. نخستین عامل پیوند، عمل به دستورات آنهاست که موجب خشنودى آنان مى گردد و دیگر عوامل عبارتند از: دوستى با دوستان و دشمنى با دشمنان شان؛ دفاع و پشتیبانى از باورهای آنها، مبارزه علمى با مخالفان باورهاى آنها، نجات گمگشتگان ، یادکرد آنان از طریق زیارت مشاهد مشرفه آنان، زیارت از راه دور و اهداء حسنات و نیکى ها به آنان و نیابت از ایشان در امور خیر و احسان و مستحبات و…

کسانی که صله و پیوند خود را با پیامبر خدا و اهل بیت ایشان قطع کرده باشند، مورد خشم الهی قرار می گیرند و از مصادیق بریدن از اوامر الاهى در آیه “وَیقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن یوصَلَ”۵ یعنى”آنان که  آنچه را خداوند به صله و پیوستن بدان فرمان داده، می گسلند”،می شوند که از نظر قرآن ، زیانکار و دوزخی هستند. ساده ترین و عمومى ترین پیوند در میان سایر روش هاى پیوند، درود فرستادن و صلوات بر آنهاست.با صلوات و عرض سلام از راه دور می توان این زیارت و صله رحم را انجام داد و از شرور قطع صله رحم در امان ماند؛چنانکه خداوند نیز بر این مطلب در قرآن فرمان داده است و خود و فرشتگانش نیز بر آنان درود و صلوات مى فرستد:”خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود مى‏ فرستند؛اى کسانى که ایمان آورده‏ اید بر او درود فرستید و به فرمانش به خوبى گردن نهید”(إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیمًا)؛ لذا باید هماره ورد زبان ما باشد: اللهم صلِّ علىٰ محمدٍ و آل محمدٍ و عجِّل فَرَجَهم…

—————-

١.الأمالی، صدوق/۲۷۶؛بحار الأنوار٣٨٣/۶۶ح۴۶.    ٢.همان،ج١۶ص٩۵.     ٣.رعد/۲۱.    ۴.بحار الأنوارج ۷۴ ص ۹۸ ح ۴۰.     ۵. بقره/٢٧؛ رعد/٢۵.     ۶.احزاب/۵۶.

 

دین پژوه و پژوهشگر فلسفه