گفتم:بعد از آن دوران چه شد؟گفت:..پس از پایان غیبت صغرى بسال ٣٢٩، غیبت بزرگ آغاز شد و تا کنون ادامه دارد.گفتم:غیبت واقعاً به چه معناست؟ گفت: غیبت امام در نگاه شیعیان فقط غیبت جسمانى است نه غیبت روحانى؛ امام ، ظهور ندارد ولى حضور دارد. غیبت ، فقط به معناى آن است که چشم ها امام را نمى بینند یا مى بینند و نمى شناسند نه اینکه حضور نداشته باشد.حجت خدا، خلیفه خداست و خلیفه خدا،به اذن الاهى، مى تواند همه جا حضور الاهى داشته باشد…مردم در این دوران از هدایت امام بهره مندند چنانکه از نور و گرماى خورشید بهره مى برند اگر چه ابرها چهره خورشید را پوشانده باشند!در طول دوازده قرن غیبت کبرى،مردم بدون اینکه ببینند و بدانند، از برکات دعا و هدایت امام بهره مند بوده و هستند.گفتم:وقتى امام،نمایندگانى و سفیران مشخصى تعیین نفرمودند، مردم به چه کسانى مراجعه کنند؟گفت:خودشان فرمودند:به راویان حدیث ما مراجعه کنند و از آنها بخواهند دیدگاه ما را برایشان بیان کنند. گفتم :یعنى به عالمان ؟ گفت:آرى به عالمان واقعى دین ،محدثین و فقهاى با تقوى و مرزبان دین که آشنا با روایات اهل البیت(ع) هستند،مراجعه نمایند…ضمنا مردم زمان غیبت به چنان رشد عقلی و ایمانی رسیده اند که غیبت براى ایشان به منزله ظهور است. یعنى وقتى وظیفه خود را بشناسند به آن عمل مى کنند و خود را در منظر امام حس مى کنند...
گفتم:دلائل غیبت جسمانى امام در نگاه عالمان چیست؟گفت: آزمون مؤمنان برای ثابت قدم ماندن بر اعتقاد به امام غایب ،؛مجبور نبودن امام به بیعت با حکام ظالم ؛حفاظت از جان امام؛ دوری از سلطه حکام زمان و همچنین دلیل پنهانی دیگرى که تا ظهور امام معلوم نخواهد شد.گفتم:مى شود از طول غیبت کاست؟گفت:آرى.امام صادق فرمود:” هنگامی که عذاب بر بنی اسرائیل طولانی شد، به درگاه خدا چهل روز ناله و گریه کردند آنگاه خداوند به موسی و هارون وحی کرد و امر نمود که آنها را از فرعون نجات دهند پس ١٧٠ سال باقیمانده از ۴٠٠ سال عذاب مقدر را بر آنان بخشید. ایشان فرمود: شما شیعیان اگر همان کاری را بکنید که بنی اسرائیل کردند خدا حتماً فرج ما را می رساند. اما اگر چنین نکنید، این امر تا پایانش ادامه خواهد داشت.”این به این معنى است که دعا مى تواند از دوران غیبت بکاهد.چنانکه خود امام فرمود:براى تعجیل در فرج بسیار دعا کنید که در آن گشایش براى شماست…
گفتم:مى شود توفیق دیدار امام براى کسانى میسر شود؟گفت:آرى اما نه به اراده خودشان بلکه به اراده امام.یعنى اگر امام بخواهند آنها را به فیض دیدار خود سعادتمند مى کنند نه اینکه کسى بتواند هر وقت خواست خدمت امام برسد.لذا هرکس چنین ادعا کند که هروقت بخواهم مى توانم امام را مشاهده کنم،دروغگو و لاف زن است. تشرف به محضر امام (از نوع اول )براى بعضى بزرگان و نیز مردم عادى واقع شده که در کتابهائى نقل شده که حاوى نکات جالبى است.گفتم در مورد علائم ظهور نظر شما چیست؟گفت:علائم ظهور حتى علائم حتمى ،همگى بداپذیرند یعنى در اختیار خداست که بدون وقوع آنها،ظهور امام را جلو بیندازد.این است در حدیث آمده است:هر صبح و شام متوقع ظهور صاحب خود(حضرت مهدى علیه السلام)باش(توقع امر صاحبک لیلک و نهارک) و نیز فرمودند: خداوند امر (ظهور امام)را یک شبه اصلاح خواهد فرمود(یصلح الله امره فی لیله)…
گفتم:چه کنیم که مورد توجه آن حضرت واقع شویم؟گفت: یکى از بزرگان که کتابش”مکیال المکارم” را به توصیه امام نوشته است،این آداب را براى مشتاقان آن حضرت ذکر نموده تا بیشتر مورد توجه امام بوده و موجب خرسندیش شوند:شناخت بهتر امام زمان از طریق مطالعه کتب مهدوى؛ خدمتگزارى آستان مهدوى و دفاع و مرزبانى از حریم مهدویت در برابر مخالفان و معاندان و منکران ؛پیروی از اخلاق و رفتار امام ؛یاد کرد امام در اوقات مختلف؛، برگزاری و شرکت در مجالس بزرگداشت یاد او و سایر معصومان؛رعایت ادب به هنگام یاد او؛شوق زیارت امام؛انتظار فرج ؛تصمیم قلبی برای یاری امام در زمان غیبت و ظهور؛یاری کردن سایر شیعیان؛مقابله با ظالمان و اهل باطل؛دعا کردن برای امام؛صبر بر شرایط غیبت؛تعیین نکردن وقت ظهور؛انجام زیارت به نیابت از وى؛ صدقه دادن برای سلامتی امام؛توجه و توسل به امام در مکانها و زمانهای ویژه؛ خواندن دعاها و زیارتهای مخصوص امام زمان علیه السلام…
