او روشناى زمین و زمیینیان است ؛ او نور الاهى است؛ از او به تعابیر مختلفى که جلوه هاى گوناگون نور است در کتاب خدا یاد شده است .او پروردگار زمین است که با نورش همه جا را روشن مى کند.قرآن مى فرماید:”و زمین به نور پروردگارش روشن شود”( وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا)١؛علی بن ابراهیم در تفسیر خود از امام صادق (ع)درباره این آیه نقل می کند که حضرت فرمودند: “پروردگار زمین یعنی امام زمین، عرض کردم: هرگاه ظهور کند چه می شود؟ فرمودند: در آن صورت مردم از نور آفتاب و نور ماه بی نیاز می شوند و به نور امام اکتفا می کنند”٢. مورد دیگر در سوره نور است: آیه شریفه “یَهْدِى اللهُ بِنورهِ مَن یَشاء”٣ نیز به این معنا اشاره شده و از وجود پر برکت حضرت مهدی (ع)به نور تعبیر شده است. حضرت امیرالمؤمنین (ع)درباره آیه “یهدی الله بنوره من یشاء” مى فرماید: “مراد از نوری که خداوند به وسیله آن هر که را بخوهد هدایت می کند، مهدی(ع) است”۴…
از آن امام هُمام، در روشنگرى و فروزان بودن، به روز نیز تعبیر شده است در برابر شب در سوره لیل(شب)،آنجا که خداوند می فرماید:”قسم به روز هنگامیکه عالم را به ظهور خود روشن می سازد”( والنهار اذا تجلّی)۵ که مفسران آن را به امام مهدى(ع)تأویل کرده اند.این که آن حضرت به خورشیدى که ابرها او را از انظار مخفى کرده اند، تشبیه شده ،نیز دلیل دیگرى بر تابناک بودن آن نور درخشان براى زمینیان است. بى تردید وقتى شام غیبت تمام شود و ابرها از مقابل خورشید کنار روند،آن روز تابناک فرا مى رسد و خورشید وجود حضرت مهدی (ع)از پشت ابر غیبت بیرون می آید و مردم از برکات وجودی او، و حتی از دیدار رخ زیبای او بهره مند می گردند، و عالمیان چنان شیفته و دلباخته او شوند که از تمام زیبایی ها و دلربائی های دنیا بی نیاز گردند و زمین به نور معرفت و مهر به بقیه الله (ع) روشن و تابناک می شود…
تعبیر دیگر از نور بودن امام،برج هاى نورانى آسمانى است،آنجا که قرآن مى فرماید:” سوگند به آسمان که دارای برج های باعظمت است”(وَالسَّمَاء ذَاتِ الْبُرُوجِ )۶. ابن عباس نقل می کند، که پیامبر خدا (ص) فرمودند: ذکر خداوند عزوجل عبادت است، و یاد من و یاد علی (عل)هم عبادت است، و یاد امامانی که فرزند علی (ع) هستند عبادت است، قسم به آن خدایی که مرا به نبوت برانگیخت و بهترین مخلوقات قرار داد، وصی من بهترین اوصیاء و او حجّت خدا بر بندگانش و خلیفه او بر خلقش می باشد و فرزندانش امامان هدایتگر بعد از او می باشند، خداوند به خاطر آن ها اهل زمین را عذاب نمی کند و به خاطر آنان آسمان را نگه می دارد، که جز به اذن او بر زمین خواهد افتاد، به سبب آن ها کوه ها بر جایشان استوارند و بر بندگان خدا باران می بارد و گیاهان از زمین می رویند. آن ها اولیای خدا و خلفای راستین من هستند، شماره ایشان همان تعداد ماه های سال است که دوازده نفر می باشند…
رسول خدا (ص)،پس از بیان این مطلب،این آیه را تلاوت کردند: ” وَالسَّمَاء ذَاتِ الْبُرُوجِ” و فرمودند: “ای ابن عباس! آیا چنین می پنداری که خداوند به آسمان دارای برج ها سوگند یاد کند و منظورش همان آسمان و برج های آن باشد؟ عرض کردم یا رسول الله! معنای آن چیست؟ فرمودند:اما آسمان من هستم، و اما برجها؛ امامان بعد از من هستند که اولشان علی (ع)و آخرین شان مهدی (ع)است”٧.مورد دیگر تشبیه امام به فجر است.در آیه اول سوره فجر نیز خداوند تبارک و تعالی به وجود حضرت بقیه الله قسم یاد می کند و “والفجر” به حضرت مهدی (ع) تأویل شده است٨.در روایات و ادعیه مأثوره نیز مکرراً امام به خورشید تابان،ماهتاب فروزان،ستاره درخشان، نورى که خاموش نمى شود(نورالله الذى لا یطفى)و ده ها تعبیر دیگر از این قبیل ،ستوده شده است…
——————
١.زمر/۶٩.
٢.تفسیر قمی، ج٢،ص٢۵٣.
٣.نور/٣۵.
۴.نجم الثاقب: ص١٢٣.
۵.لیل/٢.
۶.بروج/١.
٧.شیخ مفید، اختصاص،ص٢٠٣.
٨.تأویل الآیات الظاهره: ص٧٩٢.
