مُدگرائى

 

 

استقلال طلبی، تنوّع دوستی، هیجان خواهی، جلوه گرى و نوگرایی از جمله ویژگی‌ های انسانى به ویژه در دوران جوانی است. تمایل به امروزی شدن و نوگرایی و درخشیدن بین دیگران و جلوه کردن میان همنوعان و شکستن قالب‌ های موجود، رقابت و چشم و هم چشمى با دوستان و رقیبان،فاصله گرفتن از هنجارهای پیشین و رسیدن به هویتی متمایز از نسل گذشته و گرایش به فاصله گرفتن از کسانى که پیش از او بوده اند و احساس نیاز به دیده شدن و مهم بودن،از خصوصیات جوانان است که در پدیده اى به نام مُدگرائى جلوه مى کند و صنعت عظیم مُد را رونق مى بخشد.اروپا، پیشینه‌ای طولانی در عرصه‌ صنعت طراحی و مد دارد و با استفاده از فن‌آوری‌ های جدید، صنعت گسترده مد را دائماً روزآمد نموده  و استارت آپ های زیادی پیرامون این صنعت از جمله دیجی استایل ، مدیسه ، شیکسون ، بوتیک ، شیکسون ، بانی مد و … براى درامد سازى عظیم خود ایجاد کرده و آنچه حساسیت آن را افزون کرده این است که از طریق مُد، فرهنگ خاصى را ترویج مى دهند تا بر سبک زندگى انسان ها تأثیر گذارند…
 
قرن گذشته این صنعت هم از نظر درامدزائى و هم ترویج فرهنگ هاى خاص،بسیار تأثیرگذار بود و به نظر مى رسد در قرن جدید هم رونق آن افزایش یابد.آنچه این صنعت برای مسئولان فرهنگى و متولیان دینى ایجاد دغدغه مى نماید همین جنبه فرهنگى مُد است وگرنه مد و مدگرایی، نه ارزش است و نه ضدارزش و گرایش به مُد نیز هم می تواند مثبت و اخلاقی باشد و هم منفی و غیراخلاقی. از آن جا که در فرهنگ دینی ما هرگونه پدیده جدید، با معیارها و ارزش های خاص دین سنجیده و پذیرفته می شود، اگر گونه ای از مد، با هنجارها و ارزش های دینی جامعه مغایر باشد، ضدارزش به شمار می رود؛ همچون مدهایی که از فرهنگ بیگانه و الگوهای ساخته و هدایت شده غرب و سرزمین های غیرمسلمان، تقلید می شوند که هدف سازندگان آنها تخریب ارزش ها و سنت های دینی جامعه یا حداقل ترویج فرهنگ مورد پسند خودشان است؛ که با هنجارها و ارزش های ملی یا مذهبی مردم هماهنگ و همخوان نیست و تبدیل به یک نماد فرهنگى مى شود؛ و البته براى رونق این صنعت بعد از مدت کوتاهى مُدِ قبلی را تعویض و به اصطلاح دِمُده مى کنند و مُدِ جدیدى را جایگزین آن مى کنند و مشتریان را به دنبال خود مى کِشند…
 
با توجه به جنبه هاى متعدد اقتصادى و فرهنگی این صنعت ، عنایت بیشتر به آن ضرورى است.شاهد هستیم که لحظه به لحظه تیپ های مختلف از کشورهای غربی به سرعت وارد جامعه می شود و برخی گروه ها به ویژه جوانان و نوجوانان در گوشى هاى همراه خود آنها را دنبال مى کنند و با شور و شوق خاصى مى پذیرند. دامنه گسترش این حرکت به حدی است که همه جنبه های زندگی افراد از رنگ لباس گرفته تا بلند و کوتاه کردن مو، مکالمات روزمره و حتی سبک زندگی را در بر می گیرد.در این مسیر باید ساده زیستی و اخلاق مداری را به جامعه بازگرداند و برنامه هایی تدارک دید تا تبلیغات رسانه ای غرب برای تشویق به مصرف گرایی، مد گرایی و در نهایت تجمل گرایی به ویژه با فرهنگ آنها که سبک زندگى خاصى را ترویج مى نماید ، بی اثر یا حداقل کم اثر گردد.رسانه‌ ها یا تریبون هاى فرهنگى و دینى به خصوص در ترویج مد گرایی و تجمل گرایی یا عدم آن یا ترویج نوع خاصى از آن یا تبلیغ کالاهای داخلى به جای کالاهای وارداتى در جهت دهی به افکار عمومی نقش مهمی ایفا می‌ کنند و باید براى این موضوع خود را تجهیز نمایند. 
 
همچنین باید بر این نکته تاکید نمود که روی آوردن به تازگی و نوآورى در انسان فطری است که گریزی از آن نیست و بخشی از پیشرفت فرد و اجتماع نیز در گرو نوآوری ها و ابتکار عمل و شکوفایی استعدادهای نهفته آدمی نشئت می گیرد. دین هم با موضوع تازگی و نوگرایی مشکلى ندارد فقط همخوانی با معیارهای شرع و عرف را توصیه مى نماید.مثلاً جلوه گری، یکی از نشانه های گرایش منفی به مدگرایی است؛ یعنى فردی، هویت و شخصیتش را بر پایه توجه و اظهارنظرهاى دیگران شکل دهد و انگیزه و هدفی جز جلوه گری و تقلید یا متفاوت نشان دادن خود با دیگران نداشته باشد که ناشى از احساس کمبود و حقارت، تمایل به اثبات برتری با مال و ثروت، حسادت و رقابت است. این گونه افراد، با پناه بردن به هر فکر و عمل ممکن از جمله ایجاد تغییر در شکل ظاهر، تغییر دادن وسایل زندگی و دگرگونی در رفتار و گفتار می کوشند توجه دیگران را به خود فرا خوانند و خود را از گم شدن در جامعه رها سازند. این موضوع میان اشراف و ثروتمندان رایج تر است ؛ فرد وقتی نتواند خود را از راه های منطقی و معقول، ممتاز و مشخص کند، به هر اقدام دیگری دست می زند تا خود را مثلاً از طریق مد، آرایش، لباس ، اتومبیل و خانه و دیگر امور مادى ،از دیگران متمایز نشان دهد…

 

 

دین پژوه و پژوهشگر فلسفه