دست در دست هم دهیم به مهر…مهارت کار تیمی، به معنای توانایی همکاری اثربخش با دیگران برای دستیابی به اهداف،یکی از کلیدیترین مهارت هایی است که در برنامه ریزی برای توسعه فردی و اجتماعى مورد توجه قرار میگیرد. تیم، به تعداد کمی از افراد گفته میشود که دارای مهارت های تکمیل کننده یکدیگر بوده و دارای مقاصد، اهداف، و رویکرد های مشترک هستند و بر مبنای آنها به هم پیوند خورده و به یکدیگر تکیه میکنند.اصول کار تیم ها بر نیت مشترک،پذیرش مسئولیت،مهارت هاى تکمیل کننده، همکارى و پاسخگوئى همگانى است.موضوع همکارى تیمى مى تواند ورزش باشد یا پژوهش یا سازندگى یا امور خیر و نیکوکارى و مسئولیت اجتماعى یا امور فنى و شغلى اما نقطه مشترک همه آنها در باهم بودن و همکارى گروهى است.هر موفقیتى هم که به دست مى آورند متعلق به تیم است نه یک فرد خاص؛این تیم است که پیروز شده است و باور همه این باشد که با هم پیروز شده ایم…آرى به اتفاق جهان مى توان گرفت…
تحصیل اتحاد،صفات مس و زر است/این فعل پرشکوه نیاید زهر گروه…بهره ورى هاى بالا در هر نوع فعالیت گروهى ،حاصل تیم هاى پویا، توان افزا،با اشتیاق و با انگیزه و دانش محور است. تلاش و کار گروهی در صورتی به نتیجه مى رسد که ارکان آن مستقر شده باشد؛ پایه های این کار ارزنده شامل نیت پاک ،تعاون و همکاری،نظم و انضباط و مشورت است.در آموزه هاى دینى هم داریم که “در نیکی و تقوا با یکدیگر تعاون و همکاری کنید و در گناه و تعدى دستیار هم نشوید(تَعَاوَنُواْ عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوَى وَ لَا تَعَاوَنُواْ عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوَانِ ١)… در روزگار جهش های تکنولوژیک، و در شرایط رقابتی سنگین در همه عرصه های اقتصادی، فرهنگی و سیاسی که همه به مهارت کار تیمى خود را مجهز کرده و رقبا با استفاده از بهره فعالیت های تیمى،پروژه های بزرگی را اجرا می کنند و هر روز قدرتمند تر مى شوند،نمى توان به کارهاى فردى روى آورد که نتیجه اش شکست در این رقابت هاست.باید در کار خیر به شکل یک أمّت عمل کرد چنان که خداوند رهنمود مى دهد: (وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّهٌ یدْعُونَ إِلَی الْخَیرِ) و به شدت از تفرق و پراکندگى پرهیز مى دهد(وَ لا تَکُونُوا کَالَّذینَ تَفَرَّقُوا وَ اخْتَلَفُوا٢).
هرآن گروه که پیچیده شد به دوک خرد/به کارخانه همت،حریر گشت و کتان…کار تیمى برکات زیادى دارد از جمله سازندگى و تربیت و آموختن افراد از یکدیگر، بالا رفتن همت ها،روحیه گرفتن از هم ،احساس تعلق به جمع، هم افزایی و تقویت فکر از طریق مشورت و جبران ضعف هاى فردى و استفاده از تخصص ها و استعدادهاى ویژه افراد براى توفیق جمعى و…در عین حال آسیب هائى نیز کار تیمى را تهدید مى کند همچون: کند شدن فعالیت بلحاظ توان افراد ضعیف در گروه، بى انگیزگى افراد برجسته گروه به خاطر جلوگیرى از جهش هاى آنها،صرف شدن قسمتى از انرژى گروه براى سازماندهى و مدیریت و نظارت بر گروه و نیز رفع کدورت و اختلافاتى که در طول کار بین افراد ایجاد مى شود و تأثیر گذاشتن روحیه ضعف بعضى افراد بر سایرین و…اما آفت ها نباید تیم را از برکات محروم کند. براى توفیق در کار تیمى لازم است:به کار گروهی اعتقاد داشت؛ از رهبر منتخب اطاعت کرد؛نظم و انضباط را رعایت نمود؛داشتن روحیه کار تشکیلاتى؛مدارا با افراد کم توان؛جدیت و اخلاص در انجام وظیفه؛ گذشتن از علایق شخصی به نفع اهداف گروه.هر دو عالم یک صدف دان،این گروه/در میان آن صدف،دردانه اند…
کار تیمى و تشکیلاتى،در آئین ما یک فرهنگ است که باید نهادینه شود؛ نمونه هاى این فرهنگ :تاکید بر نماز جماعت و جمعه؛تاکید بر دعاى گروهى و آمین گفتن همه جمع به عنوان یکى از شروط استجابت( از امام صادق (ع) روایت شده که فرمود: هرگاه چهار نفر مجتمع شوند و دعا کنند، خداوند اجابت نماید پیش از آن که از هم جدا شوند٣)؛مشارکت و تعاون در امور خیر،اعتصام به ریسمان الاهى و اجتناب از تفرّق؛ همیاری و انتخاب گروه برای رفتن به سفر؛همیاری و همکاری و نذر گروهى برای طلب شفای بیماری،یا رسیدگى به توانخواهان(همانند نذر اهل البیت علیهم السلام و انفاق آنها به مسکین و یتیم و اسیر۴)؛همکاری گروهی برای هدایت مردم(همانند همکارى سه پیامبر براى هدایت قوم انطاکیه چنان که در سوره یاسین ذکر شده:إِذْ أَرْسَلْنَآ إِلَیْهِمُ اثْنَیْنِ فَکَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُواْ إِنَّآ إِلَیْکُم مُّرْسَلُونَ۵)؛ همکاری های جمعی و گروهی در عرصه ها ی سرمایه گذاری و مسایل اقتصادی و تولیدی (همچون عقد شراکت و مضابه و مزارعه و مساقات و …)و تشکیل عصابه و گروه و تشکیلات منظم براى نصرت دین و امام معصوم و مرزبانى از دین در برابر هجوم دشمنان گوناگون:بکوشید و منتظر باشید؛گوارایتان باد اى گروه مورد رحمت شده(فجدّوا وانتظروا ایتهاالعصابه المرحومه۶)خدا،از هر غم و رنج و شکستى/گروه خویش را ایمن بداراد…
——————————
١.سوره مائده،آیه٢.
٢.کافی،ج٢،ص۴٨٧ح٢.
٣.سوره آل عمران ،آیات١٠۴و١٠۵.
۴.سوره دهر،أیات٧-١٠.
۵. سوره یاسین،آیات١٣-٢٨.
۶.کتاب الغیبه نعمانى،ص٢٠٠؛بحارالانوار۵٢،ص١۴٠.
