نوشین در پایگاه خبرى در مورد “صله رحم” نوشت:”پیوست با خویشان” یا “پیوند با أرحام” یا “صله رَحِم”از آموزه های اخلاقى آئین ماست که خداوند بر آن تاکید فراوان نموده و فرموده:”من خدای رحمان هستم؛ رَحِم را خلق کردم و نام آن را از نام خود [رحمان و رحیم]گرفتم؛ پس هر کس صله رَحِم کند او را به رحمت خویش متصل سازم و هر کس قطع رحم کند، او را از رحمت خویش دور نمایم١”.قرآن نیز ترک کنندگان آن را در شمار زیانکاران٢و لعنتشدگان٣معرفی مینماید.صله رحم گاهی واجب و گاهی مستحب است و قطع رحم[قطع در برابر وصل و صله] بریدن از خویشاوند و ترک صله رحم واجب، یکی از گناهان کبیره است و حتی درباره خویشاوندان بدخُلق یا گناهکار نیز مُجاز نیست.صله رحم با گروه خویشاوندان نَسَبی که از طریق ارتباط خون و رحم پیدا میشود، مانند پدر، مادر، فرزندان، برادر، خواهر، عمو، عمه، دایی، خاله، پدربزرگ و مادربزرگ و فرزندان آنها که اَرحام نامیده مى شوند،واجب است و اگر هدیهای به اینان داده شود، پس گرفتن آن جایز نیست…
در تبیین دقیق تر مصادیق ارحام گفته اند:کسانی که به سبب قرابت نسبی یا براساس دستورهای شرعی از ازدواج با یکدیگر منع شدهاند، ارحام یکدیگر شمرده میشوند. در مقابل، کسانی همچون پسر عموها و دختر عموها که ازدواج آنها ممنوعیت شرعی ندارد، ارحام یکدیگر شمرده نمیشوند.ارحام، تنها به کسانی گفته میشود که در طبقه بندی کتاب الارث، جزو مصداقهای مورد نظر به شمار میآیند. در یک تبیین دیگر،ارحام به کسانی گفته میشود که در انتساب به چهارمین جد، مشترک باشند. از این رو، برادران و خواهران و فرزندانشان، عموها و فرزندان آنها، عموها و عمههای پدری و مادری، داییها و خالهها و فرزندان آنها و به طور کلی، همه کسانی که در این سلسله به نوعی با فرد نسبت دارند، اعم از اینکه جزو محارم باب نکاح باشند یا نه، از ارث بهرهمند شوند یا نه، خویشاوند دور باشند یا نزدیک، ارحام شمرده میشوند.در شمول صله رحم به خویشاوندان سببى (که از طریق ازدواج بوجود مى آید)،اختلاف نظر وجود دارد…نکته بسیار مهم ارحام معنوى هستند که پیامبر(ص)در حدیثى فرمود:من و على،پدران این امّتیم ۴لذا صله این ارحام معنوى،پیوند با فرزندان آنها و در این زمان امام مهدى ارواحنا فداه است…
بر اساس روایات، صله رحم به قدری در نظر خداوند اهمیت دارد که حتی اگر فاسقان ارتباط خوبی با اقوام و خویشان خود داشته باشند، خداوند روزی آنها را افزون کند و در مقابل، دینداران در صورت قطع رحم، علاوه بر عذاب آخرت، از عمر و روزی آنها کاسته میگردد۵. اولین مصداق صله رحم، والدین هستند که در مورد آنها بسیار سفارش احسان شده است.علامه مجلسى در جلد ۷۱ بحارالانوار در باب صله رحم ۱۱۰ حدیث و در باب حقوق پدر و مادر و فرزندان ۱۰۲ روایت نقل کرده است.سلام و احوالپرسی، رفت و آمد، انواع رسیدگی ها، کمک مالی یا بدنی (مانند پرستاری از مریض)و حفظ آبروی آنها از مصادیق صله رحم است۶. در تکالیف مالی نیزسفارش شده که خویشاوندان مقدم شوند. قرآن کریم کمک به بستگان(قُربىٰ) را جزء حقوق مالی محسوب میکند:حق قُربىٰ را بپرداز( آتِ ذَا القُربی حَقَّهُ٧)؛على(ع)نیز فرماید: کسی که از سوی خدا ثروتی به دست آورد باید بستگان خویش را به وسیله آن دستگیری کند٨…
علت تأکید اسلام به حفظ پیوند خویشاوندی ،اصلاح، تقویت، پیشرفت، تکامل و عظمت بخشیدن به یک اجتماع بزرگ، چه از نظر اقتصادی و چه از نظر معنوی و اخلاقی است که باید از واحدهای کوچک آن شروع کرد و به کل جامعه سرایت داد بطورى که کل جامعه چون یک خانواده شوند.از نتایج و آثار صلۀ رحم، برخی مربوط به دنیا و برخی از نتایج اُخروی است که در روایات آمده است:دوستی و محبت خدا، حمایت خداوند، عاقبت به خیری، جلوگیری از پیشامدهای بد، دفع بلاها، مرگ آسان، آسانی حساب قیامت، عبور آسان از پل صراط، جلوگیری از گناهان ، کفاره گناهان، حفظ نعمتها، بهشتى شدن، پاک کردن اعمال، برطرف شدن فقر و زیاد شدن روزی، برآوره شدن حاجات، زکات رفاه، زدودن کینه ها، پاداش سریع در دنیا، پاداش صد شهید در صله رحم کامل، خوش اخلاقی، بخشنده شدن، نشاط روح و جان، مهمترین عامل افزایش عمر، آبادانی محیط زندگی٩…
——————
١. بحارالانوار ج۴۷ ص۱۸۷
٢.سوره بقره: ۲۷
٣.سوره محمد(ص)، آیه ۲۲ و ۲۳
۴.عیون اخبار الرضا،ج١ص٩١
۵.بحارالانوار،ج٧١ص١٣۵ح٨٨وص١٣٨ح١٠٧
۶.”صله الرحم و قطیعتها”،طاهرى خرم آبادى،ص٩٢-١١٨
٧.سوره إسراء،آیه٢۶
٨.نهج البلاغه،خطبه١۴٢
٩.بحارالانوارج٧١؛کافى ج٢،دیگر منابع روائى باب صله رحم
