“هدایت”زیباترین و با ارزش ترین چیزی است که انسان هر روز از خالق خود در نمازها طلب مى کند١؛در ارزش هدایت همین بس که قرآن نتیجه و هدف از ارسال رسل و انزال کتاب هاى آسمانى را همان هدایت قرار داده است. اصولاً قرآن برای هدایت مردم نازل شده است٢ چنانکه تورات و انجیل نیز برای همین منظور فرستاده شدند٣. پیامبران و پیشوایان الاهى نیز برای هدایت آمده اند:“ و آنان را پیشوایانى قرار دادیم که به فرمان ما، مردم را هدایت مى کنند”(وجعلناهم ائمه یهدون بأمرنا)۴.هدایت به معنى راهنمایى و نشان دادن راه از چاه و ارائه طریق حق از باطل و راهنمون شدن انسان به سعادت دو جهان است. امر هدایت ،چنان خطیر است که خداوند خود را هادى(هدایتگر) خوانده است:”براى تو همین بس که پروردگارت هدایت کننده و یاور است”(کفى بربّک هادیاً و نصیراً)۵ و هدایت جهانیان را وظیفه خویش معین فرموده:”بر ماست هدایت نمودن”(إنّ علینا للهدىٰ)۶…
چرا هدایت انسان این اندازه مهم نباشد زیرا خداوند او را گرامى ترین خواسته و فرشتگان را خادمان او قرار داده است:امام باقر(ع) فرمود:”خداوند، مخلوقى را گرامى تر از انسان با ایمان در پیشگاهش نیافرید، زیرا فرشتگان خدمت گذاران مؤمنان هستند”٧.هدایت، حیات معنوى است یعنى زندگى معنوى انسان را به هدایت وابسته است،اگر هدایت یافت،زنده است و اگر هدایت نیافت و گمراه ماند،مرده است. امام صادق(ع)در مورد این آیه قرآن که “هر کس انسانى را بدون ارتکاب قتل یا فساد در روى زمین، بکشد چنان است که گویى همه انسان ها را کشته است، و هر کس انسانى را از مرگ رهایى بخشد، چنان است که گویى همه مردم را زنده کرده است”٨، فرمود:”هرگاه موجب گمراهى انسانى شود، او را کشته است و اگر او را از گمراهى به سوى هدایت بکشاند، گویى همه مردم را زنده نموده است”؛و در نقل دیگر فرمود:”این تفسیر، تأویل اعظم این آیه است”٩.امام باقر(ع) نیز در همین زمینه فرمود:”اگر شخصى را از غرق و یا سوختن نجات داد، و یا از اینها بزرگتر، او را از گمراهى به سوى هدایت، زنده کرد، گویى همه مردم را زنده نموده یعنى کسى که انسان را از کفر به سوى ایمان هدایت کند١٠…
زیباترین تعییرها را در مورد ارزش هدایت یک انسان،باید از زبان پیامبر خدا(ص)شنید! امیرمومنان(ع )فرمود: “پیامبر(ص) مرا از مدینه به سوى یمن(براى تبلیغ) فرستاد، در بدرقه فرمود:”سوگند به خدا هرگاه خداوند به دست تو یک نفر از آنها را هدایت کند، براى تو بهتر است از آنچه خورشید بر آن مى تابد یا غروب مى کند”(و ایم اللّه لان یهدى اللّه على یدیک رجلاً خیرٌ لک ممّا طلعت علیه الشّمس او غربت)١١.به راستى هیچ عبارتى همچون این عبارت، اهمیت هدایت را معین نمى کند: هدایت ،با ارزش تر از همه دنیا ،همه آنچه که خورشید بر آنها مى تابد! از همین جا ارزش هادیان و هدایتگران آشکار مى شود.کسی که عامل هدایت است با کسی که هدایت نشده و باید دیگران هدایتش کنند،هرگز مساوى نیست؛ لذا قرآن مى فرماید:”آیا کسى که به سوى حق هدایت مى کند، براى پیروى شایسته تر است، یا آن کس که خود هدایت نمى شود مگر هدایتش کنند؟ شما را چه مى شود، چگونه داورى مى کنید؟!”١٢…
در زمانه پرآشوب ما که عوامل گمراه کننده از طریق تبلیغات گسترده گمراهان و انواع رسانه های متنوع آنها در فضای حقیقی و مجازى دائماً در کار است نباید گوشه گیرى کرد و اقدامى ننمود. روایت شده که روزى حضرت داود(ع) روزى تنها از شهر به سوى کوه ها و بیابان ها خارج شد، خداوند به او وحى کرد چرا از خلق بریده اى و تنها سر به بیابان ها نهاده اى؟ عرض کرد اشتیاق و علاقه شدید به تو مرا به این کار وا داشت، تا بیشتر با تو رابطه برقرار سازم. خداوند به او وحى کرد به سوى شهر و مردم باز گرد، که اگر در میان مردم با هدایت هایت، یک نفر منحرف را به سوى راه راست هدایت کنى، نام تو را در لوح محفوظ به عنوان «حمید» (پسندیده و ستوده) ثبت مى کنم١٣.رسول خدا(ص)نیز فرمود: “سخت تر از زندگى یتیمى که پدرش را از دست داده، یتیمى است که امامش را نمى شناسد و بین او و امامش فاصله افتاده و در احکام دین سرگردان است که چه کند؟ آگاه باشید هر کس از شیعیان ما که به مطالب ما آگاهى دارد، و چنین یتیم سرگردانى از احکام ما را بنگرد و او را ارشاد و هدایت نماید و شریعت ما را به او بیاموزد، کان معنا فى الرّفیق الاعلى؛ آن راهنما،در بهشت با گروه ما و همدم پیامبران در جایگاه رفیع و ارجمند خواهد بود”١۴.
—————
١. حمد/۶:(اهدنا الصراط المستقیم). ٢.بقره/١٨۵.(و انزل فیه القرآن هدى للنّاس)؛(۶). ٣.آل عمران/۴:(و انزل التوراه و الانجیل من قبل هدى للنّاس). ۴انبیاء/٧٣. ۵.فرقان/٣١. ۶.لیل/١٢. ٧.نورالثقلین١٨٩/٣. ٨.مائده/٣٢. ٩.اصول کافى٢١٠/٢. ١٠.بحارالانوار٢١/٢. ١١. همان٣۶١/٢١. ١٢.یونس/٣۵. ١٣.بحارالانوار۴٠/١۴. ١۴.همان٢/٢.
