زنان

 
 
 
 
 
چالشى ترین بحث در دنیاى معاصر،جایگاه اجتماعى و حقوق برابر زنان است . داوطلب بیان این مبحث، حسین بود که کارشناس حقوق است؛او گفت: انسان در دو چهره زن و مرد( به عنوان مکمل و مقوّم یکدیگر)،حیات بشرى را شکل داده و تداوم بخشیده اند.آن دو علیرغم تفاوت ها و ویژگى ها، در همه حقوق انسانى برابرند اگرچه بخاطر همان تفاوت ها،مشابه نیستند. لازمه اشتراک زن و مرد در حیثیت و شرافت انسانی، تشابه صددرصد آنها در حقوق و تکالیف نیست. تساوی، غیر از تشابه است. تساوی، برابری است و تشابه، یکنواختی.اختلافی که بین زن و مرد موجود است تنها مربوط به شکل اندام‌ های جنسی آنها نیست؛ بلکه نتیجه علتی عمیق‌تر است:آنها نمی‌توانند یک قسم تعلیم و تربیت یابند و مشاغل و اختیارات و مسؤولیت‌ های یکسانی را به عهده گیرند. زن در حقیقت در جهات زیادی با مرد متفاوت است. زنان باید به بسط مواهب طبیعی خود در جهت و مسیر سرشت خاص خویش بدون تقلید کورکورانه از مردان بکوشند. وظیفه ایشان در راه تکامل بشریت خیلی بزرگ‌تر از مردهاست و نبایستی آن را سرسری گیرند و رها کنند. ملاک کرامت و شرافت افراد، انسانیت است نه جنسیت.هردو انسان و آفریده خداوند متعال‌ اند و تنها ملاک برتری یکی بر دیگری تقوا و پروا پیشگى است…
 
 
گفتم: و همیشه به آنان جفا شده است، گفت: آرى،دردا که حقوق انسانى و اجتماعى و اقتصادى شان را نادیده گرفته و مى گیرند: از اعراب که آنها را زنده به گور مى کردند تا قرن نوزدهم اروپا که براى آنها حق مالکیت قائل نبودند تا اینکه در سال ١٨٨٢ با گذراندن قانون در بریتانیاى کبیر حق آن را یافتند که پولی را که به دست می‌آوردند برای خود نگه دارند!١ این قانون را نیز کارخانه‌ داران مجلس عوام وضع کردند تا بتوانند زنان انگلستان را به کارخانه‌ ها بکشانند و با مزدى نابرابر با مردان به بیگارى کشند.بعد هم کرامت زن را نادیده گرفتند و او را وسیله تبلیغ کالا و فروش بیشتر فیلم هاى مبتذل خود کردند تا اینکه در دهه هاى اخیر در چرخشى ١٨٠ درجه اى از حقوق برابر او با مردان سخن گفتند و گمان کردند اگر او را همسان مردان کنند،به او لطف کرده اند در حالیکه روح لطیف و احساس ظریف او،توان کارهاى صعب و خشن را نداشته و ندارد بلکه نیاز دارد شأن انسانى او را در نظر گیرند…
 
 
تلاش‌هایی که به ظاهر برای دفاع از حقوق زنان شکل گرفت، با تمام اتفاقات تاریخی، در نهایت در ۷ نوامبر ۱۹۶۷ به تهیه‌ى پیش‌نویسی درباره‌ی مسائل زنان با عنوان «اعلامیه‌ رفع تبعیض علیه زنان» منتهی شد. پیش‌نویس مزبور پس از تصویب‌ نهایى به صورت «کنوانسیون محو کلیه‌ى اشکال تبعیض علیه زنان» در آمد و در ردیف معاهدات حقوقى بین المللى با تضمینات لازم قرار گرفت. زمان تصویب معاهده‌ فوق، ۱۸ دسامبر ۱۹۷۹ و زمان لازم الاجرا شدن آن (به دلیل الحاق حد نصاب لازم از کشورها به آن) ۳ سپتامبر ۱۹۸۱بود. در حال حاضر بیش از ۱۶۸ کشور به کنوانسیون پیوسته‌اند، اما این معاهده نیز داراى اشکالاتى است چون بدون توجه به نگاه آسمانى دین و تشریع الاهى در مورد آنان تنظیم شده و تفاوت هاى حقیقى و شخصیت و شاکله زن و مرد نادیده گرفته شده زیرا مساوات در حقوق را به معناى تشابه حقوقى مثلاً در ارث و سایر موارد گرفته است٢…
 
 
گفتم:در نگاه آسمانى دین چه جایگاهى براى زنان دیده شده است؟ گفت: هزار سال پیش، اسلام حق مالکیت را برای زنان به رسمیت شناخته  و انگیزه چنین امری تأمین کرامت انسانی و احترام به زن بود. خداوند متعال با صراحت می فرماید: “برای مردان بهره‌ای است از آنچه به دست می‌آورند و برای زنان بهره‌ای است از آنچه به دست می‌آورند٣”؛همچنین برای آنان با توجه به حکمت‌ها و مصلحت‌ها در چهار چوب شریعت، حق ارث معین نموده: “و برای زنان نیز از آن چه پدر و مادر و خویشاوندان [به ارث] می‌گذارند، سهمی است۴”.حق علم آموزى را براى آنان همپاى مردان واجب شمرده است۵؛ملاک برترى را فقط تقوى دانسته نه مرد یا زن بودن۶؛ رابطه بین آنها را مودت و رحمت قرار داده٧ ؛زنان همچون مردان می توانند در دعوت و هجرت ، مشارکت داشته و ارزش کار و عمل آنها با مردان یکسان است٨؛مردان را به معاشرت نیکو با زنان امر می کند٩؛ ارتباط زن و مرد را ارتباطی تنگاتنگ با همبستگی و گرمی و رازپوشی و آبروداری به صورت متقابل دانسته گویی هر یک از ایشان به منزله ی لباس و پوششی برای دیگری است١٠؛ زن ومرد مؤمن را دوست و یاور یکدیگر شمرده که همدیگر را به کار خیر امر می کنند و از کار ناپسند باز می دارند١١ و ده ها توصیه و رهنمود نورانى دیگر…
——————-
١. ویل دورانت:لذات فلسفه، ترجمه عباس زریاب، ص ۱۵۸
٢.فریبا علاسوند:نقد کنوانسیون رفع کلیه اشکال تبعیض علیه زنان
٣.سوره نساء ،آیه ٣٢
۴.همان،آیه ٧
۵.امالی شیخ طوسی، مجلس ۱۷، ح ۴۰، ص ۴۸۶
‎۶.سوره حجرات،آیه ١٣ 
‎٧.سوره روم،آیه ٢١
‎٨.سوره آل عمران،آیه١٩۵
‎٩.سوره نساء آیه ١٩
‎١٠.سوره بقره،آیه ١٨٧
‎١١.سوره توبه،آیه ٧١
 
 
 
دین پژوه و پژوهشگر فلسفه