سعیده ،باید زکات را مى نوشت.او هم این مقاله را روى پایگاه فرستاد:کمتر کسی از شما مى داند زکات چقدر مهم است! رسول خدا(ص) در آخرین خطبه خود فرمود:ای مردم! زکات اموال خود را بپردازید که هر کس زکات نپردازد، برای او نه نمازی است و نه حجی و نه جهادی١.در روایات هم زکات به عنوان یکی از پایه های پنجگانه دین اسلام٢ (نماز، حج، زکات، روزه و ولایت)شمرده شده و از آیات قرآن نیز به دست می آید که زکات در تمام ادیان الهی وجود داشته ، چنانکه حضرت عیسى در گهواره به سخن آمد و فرمود:”و خداوند،مرا مادامی که زنده هستم به نماز و زکات سفارش کرده است”(وَ أَوْصانِی بِالصَّلاهِ وَ الزَّکاهِ ما دُمْتُ حَیًّا٣).حضرت موسی نیز خطاب به بنی اسرائیل فرمود: “نماز را به پا داشته و زکات بپردازید(أَقِیمُوا الصَّلاهَ وَ آتُوا الزَّکاهَ۴).حضرت اسماعیل هم اهل خود را دستور به نماز و زکات مى داد(وَ کانَ یأمُرُاَهْلَهُ بِالصَّلوهِ وَ الزَّکوهِ۵)؛ پیامبران دیگر نیز به این امر سفارش کرده اند: “و آنان را پیشوایانی قرار دادیم که به فرمان ما (مردم را) هدایت می کردند و انجام کارهای نیک و بر پا داشتن نماز و ادای زکات را به آن ها وحی کردیم۶”…
زکات به معنای «طهارت، پاکیزگی، رشد و نموّ» به کار رفته و در فقه اینگونه تعریف شده است:” خارج کردن قسمتی از دارایی تا بقیه آن با برکات خداوند رشد کند و درجات صاحبش را بالا برد و مال را از حرام و صاحب آن را از صفات ناپسند، پاک گرداند٧”.پیشوایان اسلام زکات را از ضروریات دین و منکر آن را کافر دانسته اند: رسول خدا (ص) سوگند یاد کرد که جز مشرک کسی در مورد پرداخت زکات خیانت نمی کند و نیز فرمود: یا علی، ده گروه از امت من کافر می شوند؛ یکی از آن ها کسانی اند که زکات نمی پردازند٨.امام صادق (ع)فرمود: خداوند بر این امت چیزی را سخت تر از زکات واجب نکرده است و اکثر هلاکت امت ها به خاطر نپرداختن آن است٩.اما مصارف زکات: بر اساس قرآن١٠،این هشت مورد براى مصرف زکات معین شده:فقیر(آنکه مخارج سال خود و خانواده اش را ندارد)،مسکین(آنکه از فقیر سخت تر می گذراند)،عامل(آنکه از طرف امام یا نایب او مأمور جمع آوری و نگهداری و حسابرسى زکات و رساندن آن است)،مؤلفه القلوب(کفاری که اگر زکات به آنان بدهند به دین اسلام مایل می شوند و یا در جنگ ، به مسلمانان کمک می نمایند)،خرید بردگان و آزاد کردن آنها، مفلس(بدهکاری که نمی تواند قرض خود را بدهد)، سبیل الله( کاری که نفعش به عموم مسلمانان می رسد)،ابن سَبیل(مسافری که در سفر مانده است)…
افرادی که بالغ، عاقل، مالک و مجاز در تصرف اند در صورتی که گندم، جو، خرما، کشمش، گاو، گوسفند، شتر، طلا و نقره، داشته باشند و به اندازه نصاب(مقدار معینی که در فقه معین شده) آنها برسد با شرائط و مقرراتی که تعیین گردیده باید مقداری از آنها را به حاکم شرع یا مستمندان بدهند یا در اموری که اجازه داده شده مصرف نمایند، و از آنجا که دادن این مقدار از مال علاوه بر اینکه موجب پاکی مال از حرام و رشد و برکت آن مى شود سبب می گردد که روح انسان از بخل، حرص، طمع، علاقه شدید به دنیا وآلودگی به مادیات پاک و پاکیزه گردیده و روحیه سخاوت و همدردی با مستمندان و رفع گرفتاری های آنان و برطرف کردن نابسامانی های اقتصادى جامعه و توجه به خدا و روی آوردن به آخرت و دستورات دینی و توجه به پاداش های آخرتی در زکات دهنده شود و باعث صفای فکر و جان او گردد لذا تکامل روحی پیدا کرده و مال او برکت می یابد از این رو به دادن چنین مالی زکات گفته شده است ،چنانکه خداوند به رسول اکرم(ص) می فرماید:ای پیامبر ما،زکات مال آنها را بگیر تا به وسیله آن، آنها را پاک و پاکیزه گردانی(خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَهً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَکِّیهِمْ بِها١١)…
از نکات جالب در مورد زکات اموال،توسعه اخلاقى آن به سایر نعمت هاى الاهى است مثلاً در روایات آمده است: زکات علم ، نشر و یاد دادن آن به دیگران و تلاش برای عمل به آن است؛زکات زیبایی، حفظ عفت و آلوده نکردن خود به گناه است؛زکات سلامتی بدن، کوشش در عبادت پروردگار و روزه گرفتن است؛زکات قدرت، رعایت انصاف نسبت به دیگران است؛زکات توانگری و دارایی، نیکی به همسایگان و صله رحم است؛زکات شجاعت، جهاد در راه خدا است١٢…در مورد آثار پرداخت زکات نیز این موارد شمرده شده است:درمان بخل؛کلید برکت و زیاد شدن رزق؛بیمه شدن اموال در برابر خطرات؛ محبوب و مقرب ساختن فرد نزد خداوند؛راه وصول به نعمت هاى خاص الاهى،سبب استجابت دعا،سبب قبولى نماز،مایه فرونشاندن غضب الاهى ،کفّاره گناهان ،عامل ورود به بهشت و…همچنانکه نپرداختن زکات موجب تلف شدن اموال مى شود و نیز هزینه شدن مال در راه اشرار و مسیر گناه، کمبود و قحطى، محروم شدن از توفیقات انجام امور خیر١٣ و…
—————–
١.مستدرک،ج١ص۵٠٧
٢.کافى ج۴ص۶٢
٣.سوره مریم،آیه ٣١
۴.سوره بقره،آیه ۴٣
۵.سوره مریم،آیه ۵۵
۶.سوره انبیاء،آیه٧٣
٧.جواهرالکلام ج١۵ص٣
٨.بحارالانوارج٩۶ص٢٩
٩.وافی ج١٠ص٣٣
١٠.سوره توبه،آیه۶٠
١١.سوره توبه،آیه١٠٣
١٢.میزان الحکمه باب زکات
١٣.جامع الاحادیث ج٩ص۴٨-۵٢
