خویشان من

 

 

از عوامل تأثیرگذار بر هویت، پیوند با خویشان است.خویشاوندان انسان، چنان از اهمیت برخوردارند که خداوند با دستور صله رحم، رسیدگى و پیوند با آنان را از مهم ترین دستورات قرار داده است. نسل امروز با شعار استقلال، بعد از دواج به آپارتمانى جدا و دور از فامیل کوچ مى کند و به دلیل گرفتارى ها، پیوندش را از فامیل قطع مى نماید و لذا در دریای مشکلات غوطه ور مى شود و با این شهر شلوغ و راه هاى دور، و دسترسى ها دشوار و موانع بسیار کسى هم نیست کمکى به آنها بکند و گره اى بگشاید یا مشاوره ای به آنها بدهد. نوعاً زن و شوهر هر دو کار مى کنند و روزهای تعطیل هم جهت رفع خستگى یک هفته کار، به استراحت مى پردازند و دیدار فامیل به همین بهانه ها و بهانه های دیگر تعطیل مى شود،بویژه اگر یک بچه هم بیاید که وقت سر خاراندن هم نخواهند داشت و رابطه حتى با خویشان نزدیک هم قطع مى شود و مستأصل مى شوند.در حالیکه اگر پیوند خویشی را با صله رحم انجام دهند از حمایت و پشتیبانى و کمک آنها بهره مند مى شوند.

اکنون بسیارى از خانواده های اصیل به این نتیجه رسیده اند که مشکلات آنها به خاطر دوری از خویشاوندان است؛ لذا یک نشست فامیلى برپا کرده اند که ماهى یک بار تشکیل مى شود و همه فامیل دور هم جمع مى شوند و با هم دیدار و گفتگو مى کنند. از آنجا که همه گونه شغلى هم در فامیل هست از دکتر و مهندس و معلم و اداری و وکیل و شغل آزاد گرفته تا پرستار و مشاور و بازنشسته و کارشناس مسائل مختلف، بسیاری از مشکلات افراد در همین دید و بازدید ماهانه توسط یکدیگر حل مى شود؛یک صندوق قرض الحسنه فامیلى هم درست کرده اند که هرکس مشکلى داشته باشد،نوبتى وام مى گیرند؛در عزا و عروسی و بیمارى و امور خیر هم همه مشارکت دارند.این پیوند اگر در هر جمع فامیلی برقرار باشد افراد احساس امنیت بیشترى مى کنند چون حامیان زیادی را در کنار خود مى بینند و هم به طور عملی با تخصص هائی که دارند مشکلات یکدیگر را گره گشائى مى کنند؛نباید این پیوندهاى خونى را که مى تواند کارآئى بسیارى داشته باشد، نادیده گرفت.استقلال در زندگى مشترک،به معنای محروم کردن خود از حمایت هاى خویشاوندى نیست. مدیر خوب کسی است که از همه عوامل ریز و درشت در ارتقای کار و ماموریت خود بهره بگیرد.

مولای همه ما امیرمومنان علیه السلام در نهج البلاغه مى فرمایند:”ای مردم! انسان هر مقدار که ثروتمند باشد، باز از خویشاوندان خود بی نیا نیست، که از او با زبان و دست دفاع کنند. خویشاوندان انسان، بزرگترین گروهی هستند که از او حمایت می کنند و اضطراب و ناراحتی او را می زدایند و در هنگام مصیبت ها نسبت به او پرعاطفه ترین مردم اند”١.خود آن حضرت در رسیدگى به نزدیکان و خویشاوندان بسیار کوشا بودند به نوعى که فرمودند: “هیچ کس سریع تر از من به سوى صله رحم نشتافته است”٢.در سیره عملى آن حضرت هم مورخان نوشته اند سالانه چهل هزار دینار درآمد باغاتى که با تلاش خود ایجاد کرده بود را در راه خدا به مستمندان می بخشید تا برای ازدواج جوانان یا تهیه مسکن برای بیچارگاه استفاده شود. نوشته اند که در محله ی بنی زریق مدینه، چند خانه ساخت وآنها را به خاله های خود بخشید با این شرط که پس از آنان، وقف مستمندان باشد٣؛ و فرمود:”صله ی رحم کنید گرچه به سلامی باشد”۴… 

یک نکته معنوى هم خوب است همین جا گفته شود و آن  پیوند با پیامبر(ص)-که پدر امت است- و خویشان اوست. کسانی که صله و پیوند خود را با پیامبر خدا و اهل بیت ایشان قطع کرده باشند، مورد خشم الهی قرار می گیرند و از مصادیق بریدن از اوامر الاهى در آیه “وَیقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن یوصَلَ”۵ یعنى”آنان که  آنچه را خداوند به صله و پیوستن بدان فرمان داده، می گسلند”،می شوند که از نظر قرآن ، زیانکار و دوزخی هستند. ساده ترین و عمومى ترین پیوند در میان سایر روش هاى پیوند، درود فرستادن و صلوات بر آنهاست.با صلوات و عرض سلام از راه دور می توان این زیارت و صله رحم را انجام داد و از شرور قطع صله رحم در امان ماند؛چنانکه خداوند نیز بر این مطلب در قرآن فرمان داده است و خود و فرشتگانش نیز بر آنان درود و صلوات مى فرستد:”خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود مى‏ فرستند؛اى کسانى که ایمان آورده‏ اید بر او درود فرستید و به فرمانش به خوبى گردن نهید”(إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیمًا)۶؛ لذا باید هماره ورد زبان ما باشد: اللهم صلِّ علىٰ محمدٍ و آل محمدٍ و عجِّل فَرَجَهم…

————————–

١.نهج البلاغه،خطبه ٢٣.    ٢.همان،خطبه ١٣٩.  ٣.مناقب،ابن شهرآشوب،ج١،ص٣٢٣   ۴.تحف العقول،ص٩٧.   ۵.بقره/٢٧؛ رعد/٢۵.     ۶.احزاب/۵۶.

 

دین پژوه و پژوهشگر فلسفه