قسمت عمده اى از عمر ما در خانه و مسکن ما مى گذرد که محل آرامش(سکونت خاطر)، انس با خانواده ، تربیت فرزندان و دید و بازدیدهاست؛ حتى بعضى تزئینات خانه، تابلوهایی که زینت بخش دیوارهاى ماست، قفسه کتاب و احتمالاً محلى براى نماز و عبادت، مى تواند نشانگر هویت و نوع باورهاى ما باشد.در انتخاب خانه، باید نخست، همسایه ها را بررسی کرد، زیرا همجوار شدن با کسانى که تجانس فکرى و اخلاقى نداشته باشند، موجب ناراحتى و آثار سوء دیگر بر روى فرزندان شود.چنانچه خانه در محلى نزدیک به خویشان و دوستان همفکر و محل کار هم باشد، از فواید بیشترى برخوردار خواهد بود.خانه شما مى تواند در خدمت جامعه هم باشد:محل مصالحه و حل اختلاف بین افراد فامیل یا همسایگان و دوستان؛ محل برگزارى نشست هاى آموزشی برای فرزندان و…فرهنگ دینى ما در مورد خانه رهنمودهایی دارد: خانه ات را در محله های بزرگ قرار ده که محل تجمع مسلمین است و از محله هایی که ساکنانش اهل غفلت و ظلم هستند و یاوران خدا در آنجا اندکند، دورى کن١.
از دیگر توصیه ها:در محل غصبى، خانه هاتان را بنامکنید؛با پول حلال خانه بسازید و مواظب باشید در پول ساختمان از پول نامشروع استفاده نشده باشد٢؛ “هر مقدار ساختمانی که بیش از اندازه است ، روز قیامت براى تو وبال است و مسئولیت دارد”٣؛”از سعادت مرد، زن شایسته، خانه وسیع، مرکب زیبا و فرزند صالح است”۴. على(ع) در بصره براى عیادت علاء بن زیاد آمد، چون خانه وسیع او را دید، فرمود:”چنین خانه وسیعى را در دنیا براى چه مى خواهى؟ تو در آخرت به خانه وسیع محتاج ترى؛ آرى، اگر به وسیله این خانه وسعت خانه آخرت بخواهى، در آن از مهمان پذیرایى کن و صله رحم بجاى آر و حقوق شرعیه را از آن آشکار کن، چون چنین عمل کنى به خانه وسیع آخرت رسیده اى”۵.امام صادق(ع) به یکى از دوستانش نوشت:” دوست دارم در بعضى از اتاق هایت در منزل جایى را به عنوان مسجد انتخاب کنى، آن گاه دو جامه ساده بپوشى و آزادى از آتش جهنم و ورود به بهشت را از خداوند بخواهى و در آنجا کلمه باطل و سخن خارج از حدود شرعى از تو صادر نشود”۶.موقع ورود به منزل بر اهل بیت خود سلام کن، اگر نبودند بگو:بِسْمِ اللّهِ وَبِاللّهِ وَالسَّلامُ عَلى رَسُولِ اللّهِ وَالسَّلامُ عَلَیْنا وَعَلى عِبادِ اللّهِ الصَّالِحینَ٧ و موقع خروج بگو:بِسْمِ اللّهِ وَلا حَوْلَ ولا قُوَّهَ إِلّا بِاللّهِ تَوَکَّلْتُ عَلَى اللّهِ ٨…
آیین ما، تمامی جنبه های زندگی انسان را در نظر داشته و به آرامش، سعادت و بهروزی او عنایت دارد. یکی از نعمت هایی که قرآن بدان اشاره می کند محل سکونت آدمی است:”خداوند خانه های شما را مکان آرامش تان قرار داد”٩. در حقیقت مسکن از مهمترین احتیاجات خانواده ها می باشد و تا انسان، این فضا را در اختیار نداشته باشد دیگر امکانات برایش گوارا نخواهد بود و در میان تمامی مزایای خانه، مهمترین آنها امنیت و آسایشی است که در آن به صاحبش دست می دهد تا خدای خویش را بهتر عبادت کند و خویشتن را برای زندگی جاویدان مهیا نماید. این گونه نیست که فرد پرهیزگار حتماً باید در جایی تنگ و تاریک و به دور از تسهیلات ابتدایی و در مکانی غیر اصولی سکونت اختیار نماید، قرآن هیچ گاه آدمی را از امکانات و شرایط مناسب محروم نکرده است بلکه به پیروان خود توصیه می کند از رزق های پاکیزه و حلال، نعمت های الهی، جلوه های لطف حق و مانند آن بهره گیرید.
امّا در عین حال توصیه مى کند به گونه ای زندگی کنید که امور مذکور برایتان اصل و اساس و هدف قرار نگیرد و شما را از کمالات معنوی، فضایل و مکارم رشد دهنده غافل نکند و به هنگام استفاده از امکانات مشروع که از راه حلال آنها را تدارک دیده اید، محرومان، افراد بی بضاعت و رنج دیدگان جامعه را فراموش نکنید. همچنین موقع استفاده از تسهیلات و امور رفاهی حقوق دیگران را مراعات کنید و اجازه دهید برادر دینی و همسایه شما هم در شرایطی آرام بخش زندگی کند و در مشقت و عسرت قرار نگیرد.خانه ای که تجملات و تشریفات آن ما را از سرای جاوید غافل نماید و از همدردی با انسان های دیگر باز دارد و عبادت و خودسازی و تربیت ساکنانش را تحت الشعاع قرار دهد نه تنها برای اهل آن آرامش به ارمغان نمی آورد بلکه چون باتلاقی صاحب خود را در آلودگی های خطرناک و انحراف های مصیبت بار فرو می برد و اضطراب و تشویش را جایگزین آرامش و آسایش مى نماید.
——-
١.نهج البلاغه، نامه۶٩. ٢.مستدرکالوسائل۴٧٢/٣. ٣.الکافى۵٣۶/۵؛المحاسن۶٠٨/٢؛ ۴.بحارالانوار١۵۵/٧٣. ۵.همان١۶٢/٧٣. ۶. ٧. مستدرک الوسائل٣٧٧/٨. ٨. همان،۴۶٠/٣. ٩.نحل/٨٠.
