بسیار نشیب و فراز داشته است داستان ما بنى آدم بعد از درگذشت پدرمان آدم! روزگارى موحد بودیم و روزگارى بعضى از ما از توحید به شرک گرائیدیم؛روزگارى در دست فرعون ها به اسارت درآمدیم و روزگارى هم به یارى پیامبران و امدادهای الاهى از زیر یوغ آنها رها شدیم؛ اما در همه حال ،اختیار داشتیم و انتخابگر بودیم؛ به راه خدا برویم یا به راه شیطان؛ به خدا دل بدهیم یا به شیطان،گوش بسپاریم ؟ کسی از مجبور،انتظارى ندارد؛مجبور، معذور است؛این مختار است که باید پاسخگوى انتخاب خویش باشد؛او به خاطر انتخاب خوبش ،شایسته پاداش است و به خاطر انتخاب بدش،لایق عقوبت.نباید گناه انتخابِ بد خود را به گردن خدا یا شیطان بیاندازد که نه عقلانى است و نه پذیرفتنى. داشتم مى گفتم که ما بنى آدم چه حوادثى را از سر گذراندیم و چه ماجراها داشتیم.در تمام این دوران ها،خداوند هیچ زمانى ما را بدون راهنما رها نکرد؛هماره پیامبران و پیشوایانى را فرستاد تا در چرخه زندگى، راه را از چاه ، بنماید و بنى آدم را راهبرى کند…
مدح و ستایش بنى آدم و کرامتى که خدا به آنها کرده این گونه در سخن الاهى بازخورد داشته است:”ما آدمی زادگان(بنى آدم) را گرامى داشتیم و آنها را در خشکى و دریا، (بر مرکب هاى راهوار) حمل کردیم و از انواع روزی هاى پاکیزه به آنان روزى دادیم و آنها را بر بسیارى از موجوداتى که خلق کردهایم، برترى بخشیدیم”۴. هماره هم فرزندان آدم را از دنباله روى و شنوائى از شیطان برحذر داشتیم:”اى بنى آدم! آیا با شما عهد نکردم که شیطان را نپرستید( و پیروى نکنید) که او براى شما دشمن آشکارى است؟۵. و براى بنى آدم از دو لباس سخن گفتیم:لباس بدن که زشتى هاى اندام انسان را مى پوشاند و موجب آراستگى ظاهرى است و لباس تقوىٰ که پلشتى هاى اخلاقى را مى پوشاند و موجب آراستگى معنوى و اخلاقى است:” اى فرزندان آدم! همانا بر شما لباسى فرو فرستادیم تا هم زشتى (برهنگى) شما را بپوشاند و هم برایتان زیورى باشد، و لباس تقوا همانا بهتر است. آن، از نشانههاى خداست، باشد که آنان پند گیرند (و متذکّر شوند)۶.
بنى آدم همچنین توصیه شده اند که با آراستگى و زینت، وارد مساجد و عبادتگاه شوند و در زندگى و خوردن و آشامیدن،از اسراف دورى کنند:” اى بنى آدم!، هنگام ورود به مسجد،با آراستگى و زینت باشید و بخورید و بیاشامید اما اسراف و زیاده روى، روا مدارید”٧. همچنین توصیه شده اند در مقابل فرستادگان الاهى که آیات خدا را برای آنها مى خوانند، تقوى و درستى پیشه کنند تا هیچ هراس و غمى نداشته باشند:” اى بنى آدم،هنگامى که فرستادگانى از جنس خود شما برایتان مى آید که آیات مرا برای شما بیان مى نمایند؛ پس هرکس تقوى و اصلاح پیش گیرد، نه ترس و هراسى در پیش روى آنهاست و نه اندوهناک خواهند شد”٨. و نیز:”اى بنى آدم ! مبادا شیطان فریبتان دهد، آنگونه که پدر و مادرِ شما را از بهشت بیرون کرد، لباس را از تن آن دو برکند تا عورتهایشان را بر آنان آشکار سازد. همانا شیطان و گروهش شما را از آنجا که شما آنها را نمىبینید مىبینند. ما شیاطین را دوستان و سرپرستان کسانى که ایمان نمىآورند، قرار دادیم”٩. بنى آدم اگر همین چند توصیه راهبردى را به گوش بگیرند،سعادت را در آغوش خواهند گرفت…
—————-
١. اعراف/٢۶،٢٧،٣١،١٧٢،٣۵؛ إسراء/٧٠؛ یس۶٠. ٢.گلستان/٣٣. ٣.اعراف/١٧٢. ۴.أسراء/٧٠. ۵.یس/۶٠.
۶.اعراف/٢۶. ٧. اعراف/٣١. ٨. اعراف/٣۵. ٩.اعراف/٢٧.