در نیکیِ نیکى کردن به مردم،آنقدر ادیبان سخن گفته اند که نتوان به شماره آورد و کتاب ها و مقالات و اشعار در این موضوع چنان بسیار است که فهرست آنها هم، کتابى قطور خواهد بود:دانی که خدا چرا تو را داده دو دست؟من معتقدم که اندر آن سرّی هست/یک دست به کار خویشتن پردازى/بادست دگر ز بی کسان گیری دست؛توکز محنت دیگران بى غمى/نشاید که نامت نهند آدمى… اما سخن ما اکنون چیز دیگرى است و آن احسان و نیکى کردن به نیابت از امام زمان(ع)است.یعنى امام تو را مامور کرده باشد که به دیکران احسان کنى، یا اینکه ثواب احسان خودت را به امام هدیه کنى.امام، خود کانِ احسان و کرامت است و خوان احسانش همه جهان را در بر مى گیرد.او هم احسان را دوست مى دارد و هم اهل احسان را. بنابر این مى توان گفت، اهل احسان، با امام پیوند دارند و در این امر به امام شان، تأسّى نموده اند.
امیرمومنان(ع)،احسان را یک توفیق الاهى مى شمرد که به برخى از بندگان عطا شده است :”خداوند، برخی از انسان ها را براى خدمت به مردم آفریده و آنان را مورد توجّه مردم و شایسته نیکوکاری قرار داده و مردم در نیازمندی هایشان به آنان روی می آورند؛ آنان در روز قیامت، ایمن و آسوده اند١”.شاهدیم بعضى ها مى خواهند احسان کنند اما یا مجال نمی یابند یا عمرشان کفاف نمی دهد، یا وسوسه شیطان نمی گذارد، یا دلبستگی به دنیا و تنبلی و بی حوصلگی مانع پدید می آورد، یا امروز و فردا می کنند، یا عوامل دیگر مانع این کار خیر می شود؛لذا فرصت های خیررسانی را باید غنیمت شمرد و از دست نداد. امام باقر(ع)فرمود:هر گاه تصمیم به کار نیکی گرفتی، درنگ مکن و در انجام آن بشتاب؛زیرا نمی دانی که چه پیش خواهد آمد!٢”.آن کسی را بستایید که اندر همه عمر/بهر آسایش مردم قدمی بردارد/نیک مرد آنکه نگردد دل او هرگز شاد/مگر از خاطر کس، بار غمی بردارد…
نذر، نیز بابى از پیوند است و از دیرباز در میان اقوام و ملل بوده و آن عمل خیر و ثوابى است که فرد برای خدا بر عهده می گیرد تا حاجتی از او روا شود.نذر در واقع یک نوع توسل به خدا و اولیاى اوست برای رفع مشکلات و بر آورده شدن حاجات که روش های متعددى هم برای آن وارد شده و لازم نیست چیزی که نذر می کند حتماً مادى باشد بلکه نذر می تواند عبادت یا زیارت یا ذکر یا قرائت قرآن یا صلوات و امثال آن باشد. نذر ، یک رابطه صمیمی میان خلق و خالق است به منظور تقرب و نزدیکی بیشتربا خالق و تقویت روح عبودیت و رسیدن به مطلوب و براورده شدن حاجت و نجات از مصائب و تقویت انگیزش در سیر و سلوک معنوی و توسل و تمسک به اولیای الاهی و کسب یاری از ایشان که مقربان حق اند.نذر سنتی است که مورد اهتمام تمامی انبیاء الهی و امت های گذشته بوده و در اسلام نیز سابقه دیرینه دارد.
قرآن کریم داستان نذر همسر عمران، یعنی مادر حضرت مریم (س) را نقل می کند و می فرماید: و به یاد آورید هنگامی را که همسر عمران گفت: «خداوندا آنچه در رحم دارم برای تو نذر کردم که آزاد و در خدمت خانه تو باشد. از من بپذیر که تو شنوا و دانایی» و در سوره مریم پس از نقل داستان تولد حضرت عیسی (ع) خدای متعال به حضرت مریم(س) می فرماید:هرگاه کسی از انسان ها را دیدی (با اشاره) بگو: «من برای خداوند رحمان، روزه ای نذر کرده ام؛ بنابراین با کسی سخن نمی گویم»٣ و هنگام نقل نذر اهل البیت برای سلامتی حسنین علیهم السلام می فرماید”آنان به نذر خویش وفا می کنند و از روزی که شر و عذابش گسترده است، می ترسند”۴…نذر برای امام عصر ارواحنا فداه،از مجرب ترین نذرهاست؛ چه نذرهای مادی که در راه ترویج نام و یاد و راه آن حضرت خرج شود و چه نذرهای معنوی اعم از عبادات و زیارات و نیابت ها و دعاها و قرائت قرآن و برگزاری مجالس معرفتی و تذکری و تبلیغی،امروز امام حیّ و خلیفه الله و واسطه خلق و خالق اوست و به دست او گره ها گشوده می گردد و اگر چیزی یا کاری ،نذر آن بزرگوار شود ،مورد توجه واقع شده و گره گشائى می شود و به پیوند عمیق تر مى انجامد…
—————-
١. کنز العّمال، ج۶،ص۵٨٨. ٢. کافی، ج٢،ص١۴٢. ٣. مریم/٢۶. ۴. انسان/٧.
