امام جواد(ع)و مناجات

 

 

تا ز در حلقه را در آویزم/‎می زنم آه و اشک می ریزم/‎بتو می پویم، ای پناهم تو/مگر آری دگر به راهم تو/‎سرم از راه شد، به راه آرش/دست من گیر و در پناه آرش/چو تو دارم دگر چه می خواهم؟/با منی درد سر چه می خواهم؟/از تو گشت استخوان من پر مغز‎/گر چه کاری نیامد از من نغز/زین خیالات بر کنارم کش/پردهٔ عفو پیش کارم کش/تا ببینم چو در نظر باشى/‎راه یابم چو راهبر باشی/‎بنمایی،چرا ندانم دید؟/ننمایی، کجا توانم دید؟/گر تو توفیق بندگیم دهى /جاودان خطِّ زندگیم دهی…تعداد۴٣ دعا و مناجات از امام جواد سلام الله علیه در کتاب “الصحیفه الجوادیه”١در هفت بخش گرد آمده است شامل مناجات ها و دعاهای توحیدى، دعاهای جامع ، دعاهای حفظ و احتجاب و طلب خیر،دعاهای روزهای هفته، دعاهای روزهای خاص در ماه ها،دعا در قنوت ها و نمازها، دعا برای دعاخواهان و خاصان. از دعاها و مناجات هاى آن حضرت، شیوه سخن با خالق یکتا و طرح انواع درخواست ها را مى توان آموخت…

مناجات مشهور “یا من اظهر الجمیل”،از آن حضرت است: بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیمِ، یَا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ وَسَتَرَ الْقَبِیحَ، وَلَمْ یَهْتِکِ السِّتْرَ عَنِّی، یَا کَرِیمَ الْعَفْوِ، یَا حَسَنَ التَّجَاوُزِ، یَا واسِعَ الْمَغْفِرَهِ، وَیَا باسِطَ الْیَدَیْنِ بِالرَّحْمَهِ، یَا صاحِبَ کُلِّ نَجْوَىٰ، وَیَا مُنْتَهىٰ کُلِّ شَکْوَىٰ، یَا کَرِیمَ الصَّفْحِ، یَا عَظِیمَ الْمَنِّ، یَا مُبْتَدِئَ کُلِّ نِعْمَهٍ قَبْلَ اسْتِحْقاقِها، یَا رَبَّاهُ یَا سَیِّداهُ یَا مُوْلَیٰاهُ یَا غایَتَاهُ یَا غِیَاثاهُ، صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَأَسْأَلُکَ أَنْ لَاتَجْعَلَنِی فِی النَّارِ٢. به نام خداوند بخشنده مهربان؛ ای آنکه زیبایی را آشکار کنی و زشتی را بپوشانی و از من پرده حرمت را نَدَری؛ ای بزرگوار گذشت کننده؛ ای نیکو درگذرنده؛ ای فراخ آمرزش؛ ای کهدو دستش به مهر و رحمت گشاده است؛ ای صاحب هر راز، ای نهایت هر گلایه، ای بزرگوار چشم پوش، ای بزرگ احسان، ای آغاز کننده هر نعمت پیش از لیاقت آن، ای پروردگار، ای آقا، ای مولا، ای نهایت، ای فریادرس، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و از تو می‌خواهم که مرا در آتش دوزخ قرار ندهی.

یکى از مناجات های آن حضرت، دعا برای رفع ظلم ظالمان است: اَللهُمَّ اِنَّ ظُلْمَ عِبادِکَ قَدْ تَمَکَّنَ فى بِلادِکَ، حَتّى اَماتَ الْعَدْلَ، وَ قَطَعَ السُّبُلَ، وَ مَحَقَ الْحَقَّ، وَ اَبْطَلَ الصِّدْقَ، وَاَخْفَى الْبِرَّ، وَاَظْهَرَ الشَّرَّ، وَاَخْمَدَ التَّقْوى، وَ اَزالَ الْهُدى، وَ اَزاحَ الْخَیْرَ، وَ اَثْبَتَ الضَّیْرَ، وَ اَنْمَى الْفَسادَ، وَ قَوَّى الْعِنادَ، وَ بَسَطَ الْجَوْرَ، وَ عَدَى الطَّوْرَ. اَللّهُمَّ یا رَبِّ لا یَکْشِفُ ذلِکَ اِلاّ سُلْطانُکَ، وَ لایُجیرُ مِنْهُ اِلا امْتِنانُکَ. اَللّهُمَّ رَبِّ فَابْتُرِ الظُّلْمَ، وَ بُثَّ جِبالَ الْغَشْمِ، وَ اَخْمِدْ سُوقَ الْمُنْکَرِ، وَ اَعِزَّ مَنْ عَنْهُ یَنْزَجِرُ، وَاحْصُدْ شَاْفَهَ اَهْلِ الْجَوْرِ، وَ اَلْبِسْهُمُ الْحَوْرَ بَعْدَ الْکَوْرِ٣…خدایا، ستم بندگانت در کشورهایت پایدار شده تا جایی که عدالت را میرانده و راه‌ ها را بریده و حق را محو ساخته و راستی را نابود نموده و نیکی را پنهان کرده و شرّ را پدیدار ساخته و پرهیزگاری را خاموش کرده و هدایت را از میان برده و خیر را از میان برداشته و زیان را پایدار نموده و فساد را رشد داده و لجبازی را تقویت کرده و ستم را گسترانده و از حد گذرانده، خدایا، پروردگارا، این حالت را جز قدرت سلطنت تو برطرف نمی‌کند و از آن جز احسان تو پناه نمی‌دهد، خدایا، پروردگارا، ستم را قطع کن و کوه‌های زورگویی را درهم کوب و رونق بازار زشتی را فرو نشان؛ کسی را که از زشتی جلوگیری می‌کند عزیز گردان و بیخ و بن اهل ستم را درو کن و به آنان لباس کاستی پس از فزونی بپوشان…

از دیگر دعاها و مناجات های جالب امام جواد(ع) دعائى است در مورد فرزندشان حضرت مهدى(ع) که بعد از هر نماز واجب خوانده شود:«رَضِیتُ بِاللَّهِ رَبّاً وَ بِالإِسْلامِ دِیناً، وَ بِالقُرْآنِ کِتاباً، وَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ نَبِیّاً، وَ بِعَلِیٍّ وَلِیّاً، وَ الحَسَنِ وَ الحُسَیْنِ وَ عَلِیِّ بْنِ الحُسَیْنِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ وَ عَلِیِّ بْنِ مُوسی وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ وَ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ الحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ وَ الحُجَّهِ بْنِ الحَسَنِ عَلَیْهِمُ السَّلامُ أَئِمَّهً.اللَّهُمَّ وَلِیُّکَ الحُجَّهُ فَاحْفَظْهُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ، وَ عَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ شِمالِهِ، وَ مِنْ فَوْقِهِ وَ مِنْ تَحْتِهِ، وَ امْدُدْ لَهُ فِی عُمْرِهِ، وَ اجْعَلْهُ القائِمَ بِأَمْرِکَ المُسْتَنْصِرَ لِدِینِکَ، وَ أَرِهِ ما یُحِبُّ وَ تَقَرُّ بِهِ عَیْنُهُ فِی نَفْسِهِ وَ ذُرِّیَّتِهِ وَ فِی أَهْلِهِ وَ مالِهِ وَ قِی شِیعَتِهِ وَ فِی عَدُوِّهِ، وَ أَرِهِمْ مِنْهُ مایَحْذَرُونَ وَ أَرِهِ فِیهِمْ ما یُحِبُّ وَ تَقَرُّ بِهِ عَیْنُهُ، وَ اشْفِ صُدُورَنا وَ صُدُورَ قَوْمٍ مومنین“۴:خوشنودم به خدا که پروردگارم باشد،و به محمّد برای پیامبری و به اسلام برای دینم و به قرآن برای کتابم و به امامان برای پیشوایانم؛ خدایا ولیّ تو حجت(ع) را حفظ کن از پیش رو و پشت سر، و از جانب راست و چپ و از بالای سر و پایین پایش و بر عمرش بیفزا؛ و او را قیام کننده به امرت و پیروز کننده دینت قرار ده؛ و آنچه دوست دارد به او بنمایان؛و آنچه چشمش را نسبت به خودش و ذریه و اهل مال و شیعه اش روشن می کند و به او نشان بده و از جانب او درباره دشمنانش از آنچه حذر می کنند به آنان بنمایان و سینه های ما و سینه های مردم مؤمن را شفابخش.

——————-

١. الصحیفه الجوادیه،موحد ابطحى، قم، موسسه الامام المهدى(ع).  ٢. همان/١٢٩.   ٣. همان/١٢٧.  ۴. همان/١۵۶.

 

دین پژوه و پژوهشگر فلسفه