امام رضا(ع)و مناجات

بى چراغ تو من به چاه افتم/ ‎دست من گیر، تا به راه افتم/ جز عطای تو پایمردم نیست/ غیر ازین اشک و روی زردم نیست/‎ از تو عذر گناه می‌ خواهم/ چون تو گفتی: بخواه، می خواهم/ دست حاجت کشیده، سر در پیش/ آمدم بر درت من درویش/ دیر شد کز دکان گریخته‌ام/‎ و آبرویی که بود، ریخته‌ام/ سود دیدم، سفر به آن کردم/‎ بختم آشفته شد، زیان کردم/ مگرم رحمت تو گیرد دست/ ورنه اسباب ناامیدی هست/ گر ببخشی تو، جای آن دارم/‎ ور بسوزی، سزای آن دارم/غم ما خور، که از غمت شادیم/‎مَهِل از دستمان، که افتادیم…نیایش ها و مناجات هاى امام على بن موسى الرضا(ع)در مجموعه ای به نام الصحیفه الرضویه الجامعه١ شامل ادعیه جامع، ادعیه اوقات، ادعیه در عبادات، ادعیه حاجات و مناجات و ادعیه در موضوع امام مهدى(ع)…گردآورى شده که با ملحقاتش مجموعاً ١۶۶ دعاست ؛ همچنین ٨٨ نیایش از آن حضرت در کتابى به نام “نیایش هاى رضوی”٢ توسط آستان قدس رضوى انتشار یافته است.مناجات هاى آن امام همام، راهنماى نیایش برای مناجاتیان در طول سال ها و قرون بوده است…

امام را مناجات مشهورى است که با این عبارات شروع مى شود:دعاؤه فی المناجاه :”الهی وَقَفْتُ بَیْنَ یَدَیْکَ، و مَدَدْتُ یدی الیْکَ، مَعَ عِلْمی بِتَفْریطی فی عِبادَتِکَ، و اِهْمالی لِکَثیرٍ مِنْ طاعَتِکَ، ولوْ اَنّی سَلَکْتُ سَبیلَ الْحَیاءِ لَخِفْتُ مِنْ مَقامِ الطَّلَبِ وَالدُّعاءِ، وَلکِنّی یا ربّ لمّا سَمِعْتُکَ تُنادی الْمُسْرِفینَ اِلى بابِکَ، وَتَعِدُهُمْ بِحُسْنِ اِقالَتِکَ وَثَواِبکَ، جِئْتُ مُمْتثلاً للنِّداءِ، وَلائِذاً بِعَواطِفِ اَرْحَمِ الرُّحَماء وَقَدْ تَوَجَّهْتُ اِلَیْکَ بِنَبِیِّکَ صَلَّى اللهُ عَلَیْه والِهِ، الَّذی فَضَّلْتَهُ عَلى اَهْلِ الطّاعَهِ، وَمَنَحْتَهُ بِالإجابَهِ وَالشَّفاعَهِ، وَبِوَصِیِّهِ الْمُخْتارِ الْمُسَمّى عِنْدَکَ بِقَسیمِ الْجَنَّهِ وَ النّارِ، وَبِفاطمَهَ سَیِّدَهِ النِّساءِ، وَبِاَبْنائِهَا الأَوْلِیاءِ الأَوْصِیاءِ، وَبِکُلِّ مَلَکٍ خاصَّهٍ یَتَوَجَّهُونَ بِهِمْ اِلَیْکَ، وَیَجْعَلُونَهُمُ الْوَسیلَهَ فی الشَّفاعَهِ لَدَیْکَ، وَهؤُلاءِ خاصَّتُکَ٣…بارالها! در پیشگاه تو ایستاده ام و دستهایم را بسوى تو بلند کرده ام؛ آگاهم که در بندگى ات کوتاهى نموده و در فرمانبرى ات سستى کرده ام؛اگر راه حیا را مى پیمودم از خواستن و دعا کردن مى ترسیدم؛ ولى پروردگارم! آن گاه که شنیدم گناهکاران را به درگاهت فرا مى خوانى و آنان را به بخشش نیکو و ثواب وعده مى دهى،براى پیروى ندایت آمدم و به مهربانى هاى مهربانترین مهربانان پناه آوردم و به وسیله پیامبرت که او را بر اهل طاعتت برترى داده و اجابت و شفاعت را به او بخشیدى و به وسیله برترین زن و به فرزندانش که پیشوایان و جانشینان اویند و به تمامى فرشتگانى که به وسیله اینان به تو روى مى کنند، و در شفاعت نزد تو، آنان را که خاصان درگاه تواند، وسیله قرار مى دهند، به تو روى مى آورم…

از نکات برجسته در دعاها و مناجات های امام،دعا برای فرزندشان از سلاله آن حضرت ، یعنى حضرت مهدى(ع) است که از خداوند،حفظ ایشان و یاران شان و تعجیل در ظهورشان را خواستار مى شوند.نخست دعائى است که با این عبارات شروع مى شود:اللَّهُمَّ ادْفَعْ عَنْ وَلِیِّکَ وَ خَلِیفَتِکَ وَ حُجَّتِکَ عَلَى خَلْقِکَ وَ لِسَانِکَ الْمُعَبِّرِ عَنْکَ النَّاطِقِ بِحِکْمَتِکَ‏ وَ عَیْنِکَ النَّاظِرَهِ بِإِذْنِکَ وَ شَاهِدِکَ عَلَى عِبَادِکَ الْجَحْجَاحِ الْمُجَاهِدِ الْعَائِذِ بِکَ الْعَابِدِ عِنْدَکَ‏ وَ أَعِذْهُ مِنْ شَرِّ جَمِیعِ مَا خَلَقْتَ وَ بَرَأْتَ وَ أَنْشَأْتَ وَ صَوَّرْتَ‏ وَ احْفَظْهُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ وَ عَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ وَ مِنْ فَوْقِهِ وَ مِنْ تَحْتِهِ‏ بِحِفْظِکَ الَّذِی لاَ یَضِیعُ مَنْ حَفِظْتَهُ بِهِ وَ احْفَظْ فِیهِ رَسُولَکَ وَ آبَاءَهُ أَئِمَّتَکَ وَ دَعَائِمَ دِینِکَ‏ وَ اجْعَلْهُ فِی وَدِیعَتِکَ الَّتِی لاَ تَضِیعُ وَ فِی جِوَارِکَ الَّذِی لاَ یُخْفَرُ وَ فِی مَنْعِکَ وَ عِزِّکَ الَّذِی لاَ یُقْهَرُ وَ آمِنْهُ بِأَمَانِکَ الْوَثِیقِ الَّذِی لاَ یُخْذَلُ مَنْ آمَنْتَهُ بِهِ وَ اجْعَلْهُ فِی کَنَفِکَ الَّذِی لاَ یُرَامُ مَنْ کَانَ فِیهِ۵‏…خداوندا! دور گردان هر گونه بلا را از ساحت ولیّ و خلیفه و حجّتت بر مخلوقاتت، زبانت که به اذن تو از تو سخن می‏ گوید و به حکمتت نطق کند، و دیده بینای تو بر آفریدگانت و گواه تو بر بندگانت، و بزرگ‏ترین مجاهدانِ پناه آورده به تو در محضرت می ‏باشد، و او را در پناه خود از شرّ تمام آنچه آفریده‏ای و ایجاد کرده‏ ای و انشاء و صورت‏گری فرموده‏ ای محفوظ بدار، و او را از پیش رو و پشت سر و راست و چپ، از بالا و پایین [از تمام شرّها] محفوظ بدار، حفظ کردنی که هر کس را آن‏ طور محفوظ گردانی از بین نمی ‏رود و در وجود مبارک او (همه آثار) پیامبرت و پدرانش امامانِ منصوب از ناحیه تو و ستون ‏های دینت را حفظ فرما و او را در گنجینه سپرده‏ات قرار ده که هرگز گُم نمی ‏شود، و در جوار خویش جای دِه که به هیچ وجه کوچک نمی ‏گردد، و مورد حمایت و عزتت قرار ده که مقهور نمی ‏شود و او را به امان استوار خویش ایمنی ببخش که هر کس را در آن جایگاه بسپاری خواری نخواهد یافت، و او را در پرتو حمایتت برگیر که هر کس در آن مستقر شود رنجور و بی‏قرار نگردد…

دیگر نیایش قنوت روز جمعه است.امام به یکى از یاران به نام مقاتل فرمودند:در قنوت نماز جمعه چه می خوانید؟ عرض کرد:آنچه دیگر مردمان می خوانند.آن حضرت بدو فرمود:آنچه دیگر خطیبان می خوانند تو نخوان بلکه بگو:«اَللّهُمَ أصْلِحْ عَبدَکَ وَ خَلیفَتَکَ بِما أَصْلَحْتَ بِهِ أنبیاءَکَ و رُسُلَکَ وَ حُفَّهُ بِمَلائِکَتِکَ وَ أَیَّدْهُ بِروُحِ القُدُسِ مِنْ عِنْدِکَ وَ اسْلُکْهُ مِن بَیْنِ یَدَیْهِ و مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً یَحْفظُونَهُ مِنْ کُلِّ سُوءٍ وَ أبْدِلَهُ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِ أمْنَاً یَعْبُدُکَ لا یُشرِکَ بِکَ شَیئاً وَ لا تَجْعَلْ لِأحَدِ مِنْ خَلقِکَ عَلی وَلیِّکَ سُلطاناً وَ أْذَنْ لَه فی جِهَادِ عَدُوِّکَ وَ عَدوِّهِ وَ اجْعَلنی مِنْ انصارِهِ ، إِنَّکَ عَلی کُلِّ شَیءٍ قَدیرٌ»۵. بارالها! کار (ظهور) بنده شایسته و خلیفه ات ( امام مهدی) را سامان ده همانگونه که کار پیامبران و فرستادگانت را اصلاح کردی و از فرشتگانت نگاهبانانی بر او بگمار و از سوی خویش با روح القدس او را یاری و پشتیبانی فرما و دیده‌بانانی که از هر گزندی نگاهش دارند، از پیش رو و پشت سر همراه وی گردان و ترس و هراس او را به امن و امان دگرگون ساز که او تو را می‌پرستد و هیچ چیز را همتا و مانند تو قرار نمی‌دهد و برای هیچ یک از آفریدگانت برتری و چیرگی نسبت به ولی خود قرار مده و او را در جهاد با دشمنت و دشمنش اجازت فرما و مرا از یاوران او قرار ده ، که همانا تو بر هر کاری توانایی.

———-

١.محمد باقر موحد ابطحى،الصحیفه الرضویه الجامعه،موسسه الامام المهدى(ع)قم،١۴٢٠ق. ٢. نیایش های رضوى،آستان قدس رضوى. ٣.الصحیفه الرضویه،مناجات٩،ص٢٠. ۴. همان،ص٧٢؛ مفاتیح الجنان،بعد از دعاى ندبه. ۵. همان،ص٧٧.

آخرین نوشته ها

دسته بندی ها