نفخ صور یعنى دمیدن در صور(شیپور) و این به معناى پایان دنیا و آغاز قیامت است:”آنگاه که در صور دمیده شد هرکه در آسمانها و زمین است می میرد مگر آنچه را که خدا بخواهد (و نفخ فی الصور فصعق من فی السموات و من فی الأرض الا ما شاء الله)١.پس از این نفخه،نفخه دومى انجام مى شود که تمام مردگان زنده مى شوند:”در صور دمیده می شود ناگاه مردگان از قبرها به سوی پروردگارشان می شتابند”(و نفخ فی الصور فاذا هم من الأجداث الی ربهم ینسلون)٢. “نفخ صور”، ندای آسمانی عظیمی است که به هنگامه نزدیک شدن قیامت توسط فرشته مقرب الاهى اسرافیل ،همه آسمانها و زمین را پر میکند و موجودات عالم را می میراند و با نفخه دوم، تمام مردگان زنده شده از قبرها بیرون آمده و به سوى اجتماع عظیم محشر،روانه مى شوند. نفخ صور، یکی از نشانه های آغاز قیامت است که در قرآن کریم بیش از ده بار به آن اشاره شده است.چنانکه در آیات سوره زمر آمد، نفخ صور دو بار اتفاق میافتد که بار اول در پایان این جهان و بار دوم در هنگام شروع قیامت است…
تعابیر دیگری که در قرآن کریم به رویداد نفخ صور اشاره میکنند،عبارتند از: «صیحه»٣، به معنای صدای عظیم؛ «الصاخه»۴، به معنای صوت شدید.«الراجفه»۵؛ به معنای لرزاننده؛«الرادفه»۶، به معنای لرزاننده؛«ینادِ الْمُناد»٧، به معنای ندای کسی که ندا می دهد؛«نقر فی الناقور»٨ به معنای دمیدن در ناقور(شیپوری که از جنس شاخ حیوان است).دیدگاه مشهور این است که در پایان دنیا دو بار در شیپور دمیده میشود که دمیدن اولی را «نفخه مرگ» و دومی را «نفخه حیات» یا «نفخه بعث» مینامند٩؛ولی بعضی تعداد آن را سه بار، یا حتی چهار بار دانستهاند١٠. بدین ترتیب که نفخه اول را «نفخه فزع»، نفخه دوم را «نفخه مرگ»، نفخه سوم را «نفخه حیات» و نفخه چهارم را «نفخه جمع» می گویند.مطابق انجیل موضوع نفخ صور در عهد جدید، رساله اول تسالونیکیان، به نفخ صور به عنوان یکی از ناشناخته ترین و عجیبترین نشانه های قیامت اشاره شده است١١. همچنین از انجیل برنابا تعدد دمیدن از صور نیز فهمیده میشود١٢…
چنانکه آمد قرآن کریم در یادکردِ این دو حادثه،علاوه بر تکرار دوازده بار کلمه نفخ در آیات ، از واژه هائى چون «صیحه» به معنای فریاد و صدای بلند (١٣ بار) و «ندا» به معنای صدای بلند و «نقر» به معنای کوبیدن به چیزی مثل طبل ، «زجره» به معنای راندن با صدا (دو بار) و «صافه» به معنای فریاد گوشخراش نیز یاد شده است.کارِ دمیدن در صور، برعهده اسرافیل- از فرشتگان والامرتبه و مقرّب الهی- است و چون نفخه را به پایان میبَرَد، خود نیز میمیرد و نفخه حیات را خدای متعال انجام میدهد١٣.از برخی آیات قرآن برمیآید که میان نفخه مرگ و نفخه حیات فاصلهای وجود دارد١۴؛ در برخی روایات آمده است که این فاصله، چهل سال است؛ لیکن معلوم نیست که آیا طول هر سال، همچون طول سال های دنیوی است یا اخروی.قرآن کریم، گروهی از موجودات- مانند برخی فرشتگان مقرّب- را از مرگ در نفخه نخست استثنا کرده است؛ البتّه نه به این معنا که آنها نمیمیرند، بلکه به این معنا که در مرگشان تأخیر میافتد و به زمانی پس از نفخه موکول میشود…
با نفخ صور که بعد از ظهور امام زمان (عجلاللهتعالیفرجه) و در پایان جنگ های جبهه حق و باطل صورت میگیرد، پیروزی جبهه حق بر جبهه باطل در تمام فضای آسمانها و زمین محقق خواهد شد. با نفخ صور ،نشئه دنیا به پایان می رسد و همه اهل آسمانها و زمین خواهند مرد و پس از آن با نفخه احیاء مجدداً حیات به آنها بازگردانده شده و برپایی قیامت آغاز میگردد و همگان ناظر برپایی قیامت خواهند بود.ویژگى نفخ صور دوم ، زنده شدن دوباره همه انسان هاست و شتافتن آنها به سوى محشر عظیم خلائق و تشکیل اجتماع عظیم با نام قیامت کبرى است:”روزى که در صور دمیده مى شود و همه مجرمین را محشور خواهیم نمود”(یَومَ یُنفَخُ فِی الصُّورِ وَ نَحشُرُ المُجرِمینَ یَومَئِذٍ زُرقًا)١۵؛”در صور دمیده مى شود آن روز،روز وعده داده شده است”(وَ نُفِخَ فِی الصُّورِ ذلِکَ یَومُ الوَعیدِ)١۶؛”در صور دمیده مى شود و آنها را جمع خواهیم نمود،جمع کردنى!(وَ نُفِخَ فِی الصُّورِ فَجَمَعناهُم جَمعًا)١٧…
——————–
١. زمر/۶٨.
٢.یس/۵١.
٣.یس/۴٩.
۴.عبس، آیه۳۳.
۵ و۶.نازعات/۶-۷.
٧.قاف/۴۱.
٨.مدثر/۸-۹.
٩و١٠.المیزان، ج۱۷، ص۴۴۴.
١١.عهد جدید، ۴: ۱۶
١٢.منصوری، تفسیر نفخ صور، ص۸۸.
١٣.بحارالانوار، ج۶، ص۳۲۴؛ حقّ الیقین، ج۲، ص۹۴؛تفسیر قمی، ج۲، ص۲۵۲.
١۴.المیزان، ج۱۴، ص۲۹۳؛حقّ الیقین، ج۲، ص۹۷.
١۵.طه/١٠٢.
١۶.ق/٢٠.
١٧.کهف/٩٩.
