دعا

 

 

 

به صفاى دل رندان صبوحى زدگان/بس در بسته به مفتاح دعا بگشایند؛ هر گنج سعادت که خدا داد به حافظ/از یمن دعاى شب و ورد سحرى بود ؛دعا کن به شب چون گدایان به سوز/اگر مى کنى پادشاهى به روز…دعا به معناى خواندن و نیایش کردن ،مدح و ثنا، تحیت و درود و سلام،تضرع و خشوع و…یکى از اسباب بزرگى است و منظور خواندن عباراتى مأثور از پیامبر و امامان علیهم السلام در اوقات معین براى طلب آمرزش و براورده شدن حاجات است.این دعاست که امید و نشاط و روحیه و پشتگرمى به همراه مى آورد و آرامش بخش دلهاست و روح را از خمودگی و افسردگى بیرون می آورد ،زیرا او را متوجه وجود قادر متعال مى نماید که زمام همه جهان در دست قدرت اوست و مى تواند تمام خواسته هاى دعا کننده را اجابت نماید و اصولاً این خود اوست که همگان را به میهمانى دعا دعوت نموده و بار عام داده است و فرموده:”مرا بخوانید تا دعایتان را به إجابت رسانم”(أُدعونى استجب  لکم١). دعاى صبح و آه شب،کلید گنج مقصود است/بدین راه و روش مى رو که با دلدار پیوندى…

چه زیباست که مالک و خالق هستى راهى براى ارتباط خویش با انسان گشوده و نام آن را دعا گذاشته است تا مردم بتوانند هرچه مى خواهند با او در میان گذارند:”و هنگامی که بندگان من از تو درباره من سؤال کنند، بگو من نزدیکم دعای دعاکننده را به هنگامی که مرا می خواند، پاسخ می گویم ؛پس باید آنها دعوت مرا اجابت کنند و ایمان آورند، باشد که راه راست را بیابند و به مقصد رسند٢” و فرمود:”خدا را بخوانید در حالی که دین خود را برای او خالص کرده اید٣” و نیز:”بگو پروردگار برای شما ارجی قائل نیست اگر دعای شما نباشد۴”. همین که انسان بفهمد براى نیازهای خود باید به خالق هستى رو کند و از او بخواهد،نشان فهم و ارزش اوست.پیامبر اکرم(ص)فرمود:”هیچ چیز نزد خدا از دعا گرامی تر نیست۵”امیر مومنان(ع)نیز فرمود:”دعا کلید نجات و گنجینه رستگاری است” و” دعا سپر مؤمن است۶”. غنیمت شمارند مردان دعا/که جوشن بود پیش تیر بلا؛شب،شب توست و وقت،وقت دعاست/یافت خواهى هرآنچه خواهى خواست…

هیچ وقت مگو:”کار از کار گذشته است و دعا سودى ندارد”! امام صادق(ع)فرمود:”دعا کن و گمان نکن که قضا و قدر تعیین شده و دعا کارساز نیست، همانا نزد پروردگار جایگاه و منزلتی است که تنها با دعا و درخواست می توان به آن رسید و اگر بنده دعا و درخواست نداشته باشد به او چیزی عطا نمی شود. پس سؤال کن تا به تو عطا شود؛ همانا هر دری که کوبیده شود، عاقبت صاحب آن، در را باز می کند٧”.گفت پیغمبر اگر کوبى درى/عاقبت زان در برون آید سرى!؛ راه دیگر جز طلب در کوى آن جانانه نیست/ گر گدا کاهل بود تقصیر صاحبخانه چیست؟! و نیز فرمود:”کسی که در چهار چیز توفیق پیدا کند، از چهار چیز محروم نخواهد شد. کسی که توفیق دعا بیابد از اجابت محروم نخواهد شد. کسی که توفیق استغفار پیدا کند از توبه محروم نمی شود. کسی که توفیق شکرگزاری پیدا کند از فزونی روزی محروم نمی شود و کسی که توفیق صبر پیدا کند از پاداش محروم نخواهد ماند٨”.همه دعا شده ام من زبس دعا کردم/که هرکه بیندم از من همى دعا خواهد…!

مولای ما امیر مومنان که شجره ی طیبه ی امامت و ولایت از اوست و میزان اعمال بندگان هماوست براى ما الگوى دعاست که امام صادق(ع)در باره اش فرمود:”اوبسیار دعا کننده بود”(کان أمیر المؤمنین رجل دعّاء)٩؛ نوف بکالی گوید در یکی از شب ها امام را دیدم که برای عبادت از بستر خود خارج شده بود؛ نگاهی به ستارگان آسمان افکند و سپس به من فرمود: ای نوف! خوشا به حال زاهدان در دنیا و راغبان در آخرت؛ آنها که زمین را فرش و خاک آن را بستر، آب آن را عطر و قرآن را همچون لباس زیرین و دعا را همچون لباس رویین برگرفته؛ آنگاه ایام دنیا را به روش مسیح طی کردند١٠… با نگاهى به زندگی آن حضرت و دقت در مناجات شعبانیه و سایر مناجات های آن حضرت مى یابیم که آن بزرگوار تا چه اندازه به مسئله ی دعا اهتمام داشته و پیوسته دعا می کرده که:”خدایا ! مرا پیوسته شیفته ی یاد خود کن”(الهی و ألهمنی ولهاً بذکرک الی ذکرک١١).این سیره اولیاى الاهى است که جوهره زندگى شان و زمزمه لبهاشان دعا بوده است… مسلمانان !به صدق آمین بگوئید/ که آمین تقویت باشد دعا را ؛سخن بلند کنم تا برآسمان گویند/دعاى “عجّل” ما را فرشتگان آمین…!

———————

١.سوره مومن،آیه ۶٠.

٢.بقره،آیه١٨۶.

٣.سوره مومن،آیه١۴.

۴.سوره فرقان،آیه ٧٧.

۵.مستدرک الوسائل،ج۵،ص١۶٩.  

۶.اصول کافى،ج٢،ص٢١۴به بعد.

٧.عده الداعی ، ص٢٩.  

٨.وسائل الشیعه ، ج٧،ص٢٨. 

٩.اصول کافى،ج٢،ص۴۶٧.

١٠.نهج البلاغه،حکمت١٠١.

١١.اقبال الاعمال ، ص۶٨٧. 

 

 

دین پژوه و پژوهشگر فلسفه