رسالت کشاورزان را به عموجان سپردیم که در حاشیه شهر به کشاورزى مشغول بود و گهگاه براى تفرج به مزرعه اش سر مى زدیم.گفتم:عمو کاظم! واقعاً که حلال ترین کسب و کار،کسب و کار شماست؛بیشتر رهبران الاهى و بندگان صالح خدا کشاورزى کرده ارتباط و توکل وثیقى با خدا داشته اند؛خداوند نیز کشاورزى را به خود نسبت مى دهد که کشاورز حقیقى منم که دانه اى که شما کشاورزان مى کارید،من آن را رشد و برکت مى دهم؛شما کشاورزید یامن؟!(أَفَرَءَیتُم مَّا تحْرُثُون أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُون)١.عمو گفت:امام صادق (ع) فرمود:کشاورزان گنج های یک جامعه هستند؛ آنان چیزهای پاک و حلال رامی کارند، خداوند آن را از زمین رویانده و رشد می دهد. اینان روز رستاخیز بهترین مقام را در میان دیگرمردم خواهند داشت و از همه به درگاه خداوند نزدیک ترند و نامشان به مبارکی برده خواهد شد”٢.کشاورزى عامل خودکفائى و رفع فقر و خودکفائى یک جامعه است،امیرمومنان(ع)فرمود: کسی که باداشتن آب و خاک، باز هم فقیر باشد؛ از رحمت خداوند متعال دور است”٣…
گفتم:افتخار ما این است که امامان ما به کشاورزى مى پرداخته و عرق ریزان در مزرعه تلاش مى کرده اند تا از نان دسترنج خود ارتزاق فرمایند. اگر نان جامعه فرهم نباشد پایه هاى ایمان هم متزلزل مى شود:”اگر نان نباشد، ما نمی توانیم روزه بگیریم، نماز بخوانیم وواجبات الهی را به جای آوریم”۴.از وصایای رسول اکرم (ص) خطاب به امام علی (ع)است: “یاعلی، مبادا در حکومت تو به کشاورزان ستم شود۵”! عمو گفت:کشاورزى آنقدر اهمیت دارد که پیامبر(ص)فرمود:”اگر قیامت بر پا شود و در دست یکى از شما نهالى باشد که مى تواند کمى پیش از قیامت آن را بکارد، باید بکارد”!۶؛صنعت کشاورزى،ضامن استقلال اقتصادى و بلکه سیاسى است؛زیرا کشورها اگر نتوانند مایحتاج مردم را از داخل تأمین کنند،مجبورند امتیازاتى به کشورهاى تأمین کننده بدهند.یکى از یاران امام کاظم (ع) گوید:ایشان را در مزرعه اش دیدم که بیل در دست و عرق ریزان کار می کرد.گفتم: فدایت گردم پس کارگران شما کجا هستند که خودتان این گونه عرق می ریزید؟ فرمود: پیامبر و امیرالمومنین و پدران گرانقدرم علیهم السلام همگى با دستان خویش کار می کردند؛ چرا که کار و تلاش ، سیرۀ پیامبران، مرسلین، اوصیاء و صالحین است”٧…
گفتم:رسالت کشاورزان چیست؟گفت:علاوه بر تلاش،توکل به خداست.آنها با امید به خدا و توکل، از مشکلاتى چون قحطی و خشکسالی، کم آبی و کم محصولی، سرمای شدید یا آفات، طلب یارى مى کنند. دیگر دورى از گناه است زیرا گناهان از عوامل تنگى روزى است .قرآن مى فرماید:”از پروردگارتان طلب آمرزش کنید و به سوى او بازگردید تا (باران) آسمان را پى در پى بر شما بفرستد و نیرویى بر نیرویتان بیفزاید! و گنهکارانه، روى (از حق) بر نتابید!”٨. رسالت دیگر پرداخت زکات است که امام باقر(ع)فرمود: هر گاه از دادن زکات دریغ کنند، زمین برکات خود را از تمام زراعت، میوه ها و معادن خویش دریغ کند”٩.دیگر انفاق است؛خدا در مال اغنیاء،سهمى براى فقرا قرار داده است.قرآن کریم به عدهاى از ثروتمندان اشاره می نماید که داراى باغ خرم و سرسبزى بودند، و سرانجام بر اثر خیره سرى و عدم انفاق نابود شدند و از مزارع و باغات آنها جز مشتى خاکستر،باقى نماند١٠…
گفتم:دیگر چه رسالتى دارندعموجان ؟ گفت:صبر بر آزمایش ها ! گفتم بیشتر توضیح دهید،گفت:یکی از علل قحطی یا خشکسالی، امتحان الهی است. خداوند در سورۀ بقره می فرماید: به طور قطع ،همۀ شما را با چیزى از ترس، گرسنگى، و کاهش در مال ها و جان ها و میوه ها، آزمایش مىکنیم و بشارت ده به استقامتکنندگان!(وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرینَ)١١.آزمایش ها براى روشن شدن میزان ایمان و استقامت و آشکار شدن جوهره حقیقى افراد به دور از شعار و ظاهرسازى است.خداوند متعال، همۀ انسانها را آزمایش مىکند؛ امّا آزمایش و امتحان همه یکسان نیست. گاهى کم شدن مال و محصولات یا پیدا شدن خوف و ترس و سایر مشکلات، به خاطر آزمایش الهى است، و گاه پر محصولی و وفور نعمت تا شاکران و صابران مشخص شوند.کشاورزانى را مى شناسم که به شوق تقدیم اولین محصول سالیانه خویش به مولاى محبوب شان، در همه روزها و شب هاى سال،در مزرعه شان ،عرق ریزان تلاش مى کنند…!
———————-
١.سوره واقعه،آیه۶٣-۶۴.
٢. خصال، ج١،ص٢۴۶.
٣.مَنْ وَجَدَ مَاءً وَ تُرَاباً ثُمَّ افْتَقَرَ فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ؛وسائل الشیعه،ج١٩ص٣۴ح٧.
۴.سفینه البحار، ماده خبز.
۵.وسائل الشیعه، ج١٩،ص۶٢.
۶.مستدرکالوسائل،ج١٣،ص۴۶٠
٧.کافی،ج۵ص٧۶.
٨.سوره هود،آیه۵٢ .
٩.کافی، ج٢،ص٣٧۴.
١٠.سوره قلم،آیات١٧-٣٣.
