بحث بعدى که در نشست فامیلى به عهده من قرار گرفت،رسالت اهل قلم بود.گفتم: در اهمیت قلم و نویسندگى همین بس که خداوند به قلم سوگند یاد کرده١؛ و تعلیم آن را به خود منسوب نموده٢؛ و سوره اى را در قرآن به نام “قلم”،نازل فرموده است.قلم،نماد علم، آگاهى،هدایت و تربیت انسان ها و سرچشمه فرهنگ و تمدن و منشأ رشد علوم و معارف و حافظ افکار متفکران و عامل پیوند اندیشمندان گذشته و حال و در بردارنده دانش و افکار همه دانشوران به وسعت یک کتابخانه جهانى است. نویسندگانى که با هنر نوشتن ،به رشد و هدایت همنوعان خویش مى پردازند، چنان مورد تکریم پروردگارند که مرکّب قلم شان بر خون شهیدان برترى داده شده است٣.یک لحظه تصور کنید اگر قلم و کتاب نبود ما چگونه از دانش گذشتگان بهره مى بردیم و چگونه فرزندان خود را آموزش مى دادیم و چگونه مطبوعات و رسانه ها اداره مى شد و هنرها بدون قلم چگونه مى توانست شکل گیرد و دانش ها توسعه یابد؟ چنین جایگاه والائى براى قلم و اهالى قلم، بى نظیر یا کم نظیر است…
مسعود گفت:محسن!پیشوایان ما در مورد مسئولیت ها و رسالت اهل قلم چه فرموده اند؟ گفتم:سخنانى شگفت انگیز! هلال بن یسار گوید: دیدم پیامبر اکرم (ص) برای اصحاب خود علم و حکمت بیان می کند؛ عرض کردم: ای رسول خدا! برای من آن چه را که به یاران خود فرمودی، تکرار نما؛ فرمود: آیا قلم و دوات همراه داری؟ گفتم: نه؛ فرمود: قلم و دوات را از خود جدا مکن، که خیر و برکت تا روز قیامت در مرکب و قلم و نویسندگان آن است۴؛و در روایتی دیگر فرمود: علم و دانش را مهار کنید. گفته شد مهار علم چگونه است؟ فرمود: نوشتن آن۵؛امام مجتبىٰ (ع) فرمود: بر شما لازم است که دانش را فرا گیرید؛ پس هر کس از شما نتواند آن را حفظ کند، باید آن را بنویسد و در خانه خود قرار دهد۶؛مفضل از امام صادق (ع)نقل می کند :علم خویش را بنویس و میان برادرانت منتشر کن٧؛و نیز فرمود: زکات دست،نگارش علوم است٨؛و نیز :در قیامت، مرکب «قلم» دانشمندان و خون شهیدان را با هم می سنجند، مرکب قلم دانشمندان بر خون شهیدان برتری می یابد٩؛ و نیز :بنویسید که جز با نوشتن نمى توانید از دانش خود نگهبانى کنید١٠…
مسعود گفت:هر نویسنده اى چنین مقام و مکانتى دارد؟گفتم:البته که نه! قلمى شایسته سوگند یاد کردن خداست و مرکب قلمى برتر از خون شهید است که موجب هدایت انسان ها شود و بدعتى را از بین ببرد و از حقى دفاع نماید و و غفلتى را از بین ببرد و گمگشتگانى را به راه بازگرداند به خصوص در دوران هاى تاریک فتنه که حق و باطل مشتبه مى شود و باید کتاب هائى باشد که مردم را راهنمائى کند.مفضل گوید: امام صادق علیه السلام بمن فرمود: بنویس و علمت را در میان دوستانت منتشر ساز و چون مرگت رسید آنها را به پسرانت میراث ده زیرا براى مردم ، زمان فتنه و آشوب میرسد که آن هنگام جز با کتاب انس نگیرند١١.در مقابل نویسندگانى هستند گمراه و تابع شیطان و قلم به مزد که مطالب باطل نویسند و نشر دهند و با کتب ضالّه ،رهزن دین و آئین قبیله ایمانیان شوند.قلم هاى الاهى عالمان در این هنگام باید به جریان افتد و اباطیل آنها را پاسخ دهد و روشنگرى و نور افشانى نماید…
مسعود:نویسنده براى انجام این رسالت چه باید انجام دهد؟ گفتم: باید زمان آگاه و مردم شناس باشد و دردهای جامعه را به خوبى تشخیص دهد و اولویت ها را بشناسد سپس با سلاح قلم به میدان آید و برای مردم روزگار خود چیزی بنویسد که مورد نیاز آنها باشد؛ فرقى نمى کند که این نوشته در قالب مقاله باشد یا کتاب یا داستان و نمایش و سناریو و طنز و دلنوشته و نقد و خبر و گزارش و سرمقاله یا انواع دیگر.امروز در فضاى مجازى و شبکه هاى اجتماعى،این رسالت بر عهده همه اهل قلم متعهد است که در این عرصه غیبت نداشته باشند و همه جریان هاى ضلالت پیشه را رصد کنند و به مقتضاى هریک، مقابله و مرزبانى نمایند.رسانه ها عرصه خطیرى هستند که نباید مورد غفلت قرار گیرند چون هر حرف حقى در مقیاس بزرگ و وسیعى پخش مى شود چنانکه هر حرف باطلى نیز به همین گونه انتشار مى یابد؛و چون اقشار مختلف مردم در این فضاها حضور دارند،روشنگرى آنها هدایتگر است…
————————-
١.ن والقلم و ما یسطرون،سوره قلم آیات ١-٢
٢.الذی علّم بالقلم،سوره علق آیه۴.
٣.من لا یحضره الفقیه،ج ۴، ص٣٩٨.
۴. شرح آداب المتعلمین، خواجه نصیر، ص١١٢.
۵ و ۶. میزان الحکمه، ج٨،ص٣٢۴ ؛ منیه المرید، ص١۶٣.
٧. همان، ص٣٢١.
٨.بحارالانوار، ج٩۶،ص٧.
٩. همان، ج٢،ص١۶.
١٠و١١.کافی، ج١،ص۶٧.
