پدران

 
 
 
 
 
“رسالت و مسئولیت پدران در هر جامعه اى، بسیار خطیر است؛ چه کسى مى تواند منکر نقش بزرگ آنان در تربیت نسل آینده کشور باشد”؟ این مهران بود که امروز در نشست فامیلى سخن مى گفت:رسالت آنها حتى پیش از ادواج شروع مى شود و آن گزینش همسرى با ایمان از خانواده اى اصیل براى همکارى در تربیت فرزندانى صالح براى جامعه است.پدر به عنوان ولىّ فرزند،باید همه موجبات رشد و تربیت و بالندگى او را فراهم آورد و در این مسیر، هرگونه کوتاهى و عذرى ، از او پذیرفته نیست.او همچنین بخاطر این ولایت و سرپرستى که بر فرزند دارد، باید بر فرایند تربیتى مربیان و معلمان مدرسه و محیط و دوستان و معاشران فرزندش هم نظارت کند و اگر متوجه خللى شد، خیلى سریع چاره جوئى نماید.پدران هرچقدر در این وظائف،اهتمام و جدّیت و سرمایه گذارى بیشترى نمایند، نزد خداوند بیشتر مأجور خواهند بود زیرا فرزندان صالح بهترین باقیات صالحات براى والدین و مربیان خویش اند.. 
 
گفتم: پیشوایان ما در این زمینه چه رهنمودهائى داشته اند؟ مهران گفت:در بحث از حقوق فرزند بر پدر روایات زیادى داریم که مى توانیم نمونه اى از آنها را بیاوریم: پیامبر خدا (ص)در پاسخ به سؤال از حقّ فرزند، فرمود : “نام نیکو بر او بگذارى و خوب تربیتش کنى و شغل و حرفه خوبى به او بیاموزى”١؛ودر حدیثى دیگر :”… سواد به او بیاموزد و هر گاه به سن بلوغ رسید، او را همسر دهد”٢؛و در روایتى دیگر:”…به او شنا و تیراندازى بیاموزد و جز روزى حلال خوراک او نکند”٣ ؛و نیز:” هر که فرزندش به سنّ ازدواج برسد و توانایى مالى داشته باشد که او را همسر دهد و ندهد و از آن فرزند خطایى سر زند، گناهش به گردن اوست”۴.امیر مومنان(ع) نیز فرمود:”حقّ فرزند بر پدر این است که نام نیکو بر او گذارد، او را نیکو تربیت کند و بدو قرآن آموزد”۵.امام صادق(ع) نیز فرمود: فرزند سه حق بر گردن پدرش دارد: مادر خوبى برایش انتخاب کند، نام نیکویى بر او بگذارد و در تربیت او بکوشد”۶…
 
على گفت:من سخنى از پیامبر(ص) شنیده ام که فرزند دوستى را توصیه فرموده اند،مى شود روایتش را توضیح دهید؟مهران گفت:آن حضرت فرمود:“احبوا الصبیان و ارحموهم”٧، کودکان را دوست بدارید و به آن ها محبت ورزید. در روایت دیگری از امام صادق-علیه السلام- به حکایت از حضرت موسی چنین آمده است: “موسی بن عمران گفت: پروردگارا، کدام عمل نزد تو برتر است؟ فرمود: دوست داشتن کودکان، زیرا فطرت آنان را بر فطرت و یگانگی خودم آفریده ام”٨.از این روایات که بسیار هم هستند بر مى آید که  یکی از وظایف مهم والدین محبت و دوستی با فرزند است. کودک در اثر محبت پدر و مادر احساس امنیت می کند و درمى یابد که پشتوانه قوی در زندگی دارد لذا چنین کودکانی اعتماد به نفس پیدا می کنند و افراد مستقل و با اراده ای بار می آیند؛زیرا یکی از نیازهای اساسی انسان از نظر روانی، نیاز به محبت و برخورداری از عواطف دیگران است؛این نیاز در سال های اول زندگی و دوره کودکی شدیدتر است و پاسخ گفتن بدان از ضروریات است…
 
گفتم: تاکید بر تأدیب و تربیت فرزند در روایات یاد شده، نشان گویای مسئولیت اصلى والدین است تا راه و رسم ایمانى در نسل هاى بعدى هم استمرار یابد؛مهران ضمن تایید،اضافه کرد:این همان رسالتى است که در غدیر هم پیامبر بر دوش همه پدران گزارد و آن ابلاغ پیام ولایت امیرالمومنین و أئمه هُدىٰ علیهم السلام به فرزندان در طول قرون و اعصار است.باید دانست همه هدف گذارى دشمنان دین و مبلغان تاریکى از فرقه هاى گمراه هم ،جوانان ماست و آشکار و نهان ،در پی اغواى آنها هستند و سر راه آنها دام نهاده اند تا با القاى شبهات و پخش و نشر مطالب گمراه کننده، شکارشان کنند و از آئین،بیرون برند؛به ویژه از طریق رسانه ها و فضاى مجازى که در دسترس همگان است،بیشترین تلاش ها را مى نمایند.پدران باید هماره خود را مخاطب ای ایه شریفه ببینند که: اى مومنان ! خود و خانواده خود را از آتش جهنم حفظ کنید(یا ایّها الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکمْ وَ أَهْلِیکمْ ناراً) همچنین پدران و مادران باید به دقت ارتباطات فرزندان خود را مراقبت کنند و از کارشناسان مجرّب دینى و آموزش هاى خاص در کلاس هاى اعتقادى هم بهره گیرند تا آن مطالب مسموم وارد فضاى فکرى فرزندان آنها نشود و خود مبلغان و مروجان آئین شوند…
 
———————–
١.بحارالانوار،ج٩٩ص٨۵ح٧۴.
٢.مکارم الاخلاق؛١۶٢٧/۴٧۴/١.
٣.کنزالعمال،ح۴۵٣۴٠.
۴.همان،ح۴۵٣٣٧.
۵.نهج البلاغه،حکمت٣٩٩.
۶.بحارالانوار،ج٧٨،ص٢٣۶،ح۶٧. 
٧.فروع کافی، ج۶،ص۴٩. 
٨. مستدرک الوسایل، ج١۵،ص١١۴.
٩.سوره تحریم،آیه۶.
 
 
 
دین پژوه و پژوهشگر فلسفه