در پایگاه خبرى،بحث “والدین” را نوشین به عهده داشت و نوشت:در آئین ما،نیکى به والدین، چنان پر ارج است که توصیه به احسان آنها، پس از عبودیت خدا قرار مى گیرد:”خدا را بپرستید، و چیزى را با او شریک مگردانید و به پدر و مادر احسان کنید١”؛همچنین اولین پیمانى که از بنى اسرائیل بعد از عبودیت خداوند گرفته شد،نیکى به والدین بود:”ما از بنی اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خدای یکتا را نپرستید وبه پدر ومادر نیکی کنید٢”؛ و نیز به همه انسانها این توصیه اکید را تکرار مى فرماید:“ما انسان را درباره پدر و مادرش به احسان سفارش کردیم(و وصینا الانسان بوالدیه حسنا٣) و در آیه دیگر به عنوان یک حکم الاهى از آن یاد مى کند(و قضى ربّک…) و سپس گوشه اى از این احسان را تبیین مى فرماید:”و پروردگار تو مقرر کرد که جز او را مپرستید و به پدر و مادر [خود] احسان کنید. اگر یکى از آن دو یا هر دو، در کنار تو به سالخوردگى رسیدند به آنها [حتى] «اوف» مگو و به آنان پرخاش مکن و با آنها سخنى شایسته بگوى و از سر مهربانى، بال فروتنى بر آنان بگستر و بگو: «پروردگارا، آن دو را رحمت کن چنان که مرا در خُردى پروردند.»۴…
تا آنجا که بخواهید از پیشوایان دین در این موضوع سفارش و بیان وجود دارد:شخصی به حضور رسول اکرم (ص) مشرف شد و عرض کرد ای رسول خدا! من خیلی علاقه مندم به جهاد بروم؛حضرت فرمود: در راه خدا جهاد کن، اگر کشته شدی نزد خدا زنده خواهی بود و از رزق او بهره مندى و پاداش تو بر خداست، و اگر به جهاد رفتی و زنده برگشتی همه گناهان تو آمرزیده میشود مثل آن روزی که از مادر متولد شده ای . آن شخص عرض کرد: ای رسول خدا! من پدر و مادر سالخورده ای دارم که به من مأنوسند و دوست ندارند من به جهاد بروم . حضرت فرمود: اگر چنین است نزد آنان بمان . سوگند به آن که جانم در دست اوست، یک شبانه روز انس با پدر و مادر برتر از یک سال جهاد است۵”.امام صادق(ع)هم فرمود: “اگر چیزی کمتر از گفتن أُف بود خداوند همان را نهی میکرد. کمترین حد عاق والدین شدن به همین است که کسی به والدین خود اف بگوید، و از اسباب عاق شدن این است که به پدر و مادر خود با تندی نگاه کند۶” و “سه چیز است که خداوند تخلف از آنها را به هیچ کس رخصت نداده است ; [از جمله آنهاست :] نیکی و احسان به پدر و مادر هرچند آنان فاجر و فاسق باشند٧”؛و حتى نگاه به پدر و مادر از روى محبت نیز در کلام پیامبر(ص)،عبادت شمرده شده است٨…
احسان والدین به زمان حیات آنها هم محدود نمى شود و بر وارثان خود حق و حقوقی دارند و بخصوص پسر بزرگتر نسبت به حقوق الله و یا حقوق الناس که به عهده ایشان بوده ،مسئول است و باید اقدام نماید و همه فرزندان نیز شایسته است برای آنها خیرات و صدقات بدهند، و از خداوند براى طلب مغفرت نمایند و هدایاى مادى و معنوى براى آنها ارسال نمایند٩.هنگام وصیت نیز فرزند موظف است پدر ومادر را بر دیگران مقدم دارد و در مرتبه اول باید مقداری از مال خود را برای والدین قرار بدهد١٠.در بخشش و انفاق به فقیران نیز پدر و مادر، مقدم بر دیگران میباشند١١.از طرف دیگر پدر و مادر نیز باید حقوق فرزندان را رعایت نمایند و در رفع حاجات شرعی آنان بکوشند تعلیم فرزندان به آداب دینی و اجتماعی لازم، اقدام به موقع برای ازدواج آنان و رفتار عادلانه در میان فرزندان، از جمله مسؤولیت های پدر و مادر به شمار میآید.اگر فرزندانى خدمتگزار تربیت کنند، بهترین باقیات صالحات براى خود رقم زده اند…
در متون دینى ما به والدین روحانى نیز توجه شده است: پیامبر اکرم(ص)فرمود:پدران سه گونه اند: پدری که وسیله ولادت تو شده است، پدری که تو را به ازدواج رسانده است ( پدر زن یا هر کسی که وسیله ازدواج شود) و پدری که به تو آموزش داده و علم آموخته است (معلم و استاد)١٢.پیامبر خدا(ص) فرمود: من و على دو پدر این امت هستیم١٣.امام سجاد(ع)هم فرمود:اگر پدران حق بزرگی بر گردن فرزندان خود دارند، چون در حق آنان احسان و نیکی نموده اند؛ پس احسان پیامبر و على علیهماالسلام نسبت به این امت بسیار بزرگتر و بالاتر است و آنان به این که پدران امت باشند و حق بزرگتری بر گردن آنان داشته باشند، سزاوار تر میباشند١۴.امام مجتبىٰ(ع) هم فرمود: محمد و علی علیهماالسلام پدران این امت هستند پس خوشا به حال کسی که حق ایشان را خوب بشناسد و در همه حال مطیع آنان باشد.خداوند متعال چنین افرادی را از بهترین ساکنان بهشت قرار میدهد و آنان را با بزرگواری، در رضایت خویش سعادتمند میگرداند١۵…
————–
١.سوره نساء،آیه ٣۶
٢.سوره بقره،آیه ٨٣
٣.سوره عنکبوت،آیه٨
۴.سوره إسراء،آیه ٢۴
۵.کافی، ج٢،ص١۶٠،ح١٠
۶ کافی، ج٢،ص ٣۴٩، ح٧
٧.تحف العقول،ص٣۶٧
٨.بحارالانوار،ج٧١،ص٨۴،ح۵٩و۶٠
٩.همان،ج٧٨،ص٢۴٨ببعد
١٠.سوره بقره،آیه ١٨٠
١١.همان،آیه ٢١۵
١٢.المواعظ العددیه،ص٢۴
١٣.أمالی صدوق،ج۱،ص۳۳٢
١۴.بحارالأنوار،ج ٢٣،ص٢۶١
١۵.همان،ص٢۶٠
