خوانندگان مباحث آئین ما هر روز بیشتر مى شود ؛سردبیر دو موضوع سفر و زیارت را از مریم که واحد گردشگرى را در پایگاه اداره مى کرد،خواست و او در مورد سفر نوشت: تشویق به سفر از طرف خود خدا صادر شده و پنج بار در قرآن با کلمه “سیروا”،دستور به گردش و سفر داده در مناطق مختلف زمین با هدف تأمل و تفکر در خلقت الاهى و آغاز و پایان جهان :”بگو در زمین بگردید و بنگرید خداوند چگونه آفرینش را آغاز کرده است؟ پس (همین گونه )خداوند جهان آخرت را ایجاد مىکند؛ یقیناً خدا بر هر چیز توانا است!”(قُلْ سیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُرُوا کَیْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللهُ یُنْشِئُ النَّشْأَهَ الْآخِرَهَ إِنَّ اللهَ عَلى کُلِّ شَیْءٍ قَدیرٌ١).سفر چه به قصد کسب و کار یا گردشگرى و لذت هاى غیر حرام و یا مطالعه و تحقیق وتجربه اندوزى براى اصلاح زندگى و یا زیارت و کسب ثواب،مورد تأیید پیشوایان دینى ما بوده است٢.پیامبر خدا(ص)حتى سفر را براى دوام سلامتى توصیه فرمود:”سفر کنید تا سالم بمانید٣”..
توصیه هاى کلى پیشوایان براى سفر:”پیش از سفر حسابرسى مالى کرده خود را از تمام حقوق مردم برهان. سپس به کارهاى خانواده و کسانى که نفقه آنان بر عهده توست توجه کرده، و خرج آنان را به صورت معتدل براى مدت سفر خود تهیه و به آنان بده، سپس آنان را به آنچه تو را به خداوند نزدیک مىکند سفارش نموده و این وصیت را نزد شخص مورد اعتماد خود قرار ده. سفر خود را با مقدارى صدقه آغاز کن و بگو خدایا من با این صدقه سلامت خودم و سفرم و هر چه همراه دارم خریدم ؛مرا و هر چه با من است سالم دار و به خوبى و خوشى به مقصد برسان، و پس از صدقه هم دو رکعت نماز بخوان و از خداوند براى سفر خود خوبى را مطالبه نما. سپس آیه الکرسى را با حمد الاهى و صلوات بخوان و نیز دعاهاى وارده براى سفر را چون “اللّهمّ إنّی خرجت فی هذا السّفر بلا ثقه منّی لغیرک …” و نیز”لا اله الا الله الحلیم الکریم، لا اله الا الله العلى العظیم سبحان الله رب السموات السبع و رب الارضین السبع و ما فیهن و ما بینهن و رب العرش العظیم وَ سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِینَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ و صلى الله على محمد و آله الطیبین الطاهرین۵”…
اما در مورد آداب سفر :امیرمومنان(ع) به ابوذر:”جوانمردى در سفر، بخشیدن زاد و توشه به همراهان، اخلاق نیکو و خوش رفتارى با آنان است۶”؛ مسافرى که مریض شود را رها نکنند و حتى اگر لازم شد تا سه روز به خاطر او توقف کنند٧؛ امام باقر(ع) با یادکرد اندرزهاى لقمان به پسرش فرمود: پسر جان! چون با عدهاى سفر کنى زیاد با آنها مشورت کن؛ بسیار در رویشان بخند؛ دعوتشان را بپذیر؛ اگر کمک خواستند کمک کن؛ و در نیکوکارى و نماز و سخاوتمندى بر آنان سبقت گیر؛ مرکب و مال و توشهى خود را در اختیارشان گذار؛ اگر حرکت کردند حرکت کن؛ اگر کار کردند کار کن؛ از بزرگتر اطاعت کن؛. اگر بتوانى تا از غذا صدقه ندهى، نخور؛ تا سوار مرکبى تلاوت قرآن کن؛ و مادامى که مشغول کارى هستى تسبیح گوى؛ و هنگامى که کارى ندارى دعا بخوان؛پسر جان! زودرنج و بداخلاق و بىصبر نباش، که با این صفات هیچ رفیقى برایت نمىماند! خود را به صبر و تأنى در کارها وادار٨…
دیگر توصیه ها در مورد سفر:”سفرکنید که در آن پنچ فایده است: اندوهزدایی، درآمدزایی، دانشافزایی، ادبآموزی و همراهی با شرافتمند٩”؛”با کسی مسافرت کن که او مایه زینت تو باشد؛ نه اینکه تو مایه زینت او باشی١٠”؛ “هنگام بازگشت از سفر برای خانواده خود سوغات بیاورید؛ هرچند قطعه سنگی باشد١١ “؛ “به تنهایی سفر نکن، چرا که شیطان، همراه تنهاست١٢”؛” هرگاه به مسافرت میروید در منزلگاه ها توقفی کوتاه داشته باشید١٣”؛ “هرگاه در زمین سرسبز و خرم سفر میکنید به آرامی سیر کنید و هرگاه زمین خشک و بیحاصل را میپیمایید به سرعت بگذرید١۴”؛”شخص نباید به سفری رود که در آن بر دین و نمازش هراسان است١۵”؛ و نکته در مورد سفر بسیار است؛ یکى از بهترین سفرها،سفرهاى تبلیغى یا ماموریت هاى دینى است که بتوان به تعالى و توسعه ارزش هاى الاهى خدمتى نمود بویژه اگر در این دوران در مسیر خدمتگزارى به ولى عصر(عج)،سفرهائى انجام و ماموریت هاى هدایتى و آموزشی و تبلیغى دنبال شود که نورانى ترین سفرها خواهد بود…
——————–
١.سوره عنکبوت،آیه٢٠
٢و٣و۴.الاداب الدینیه طبرسى فصل١٣ترجمه عابدى ص٣٢٩-٣٢٧
۵.همان و بحار الانوارج١۶،ص١۴۴
۶.ارشاد القلوب، ج١ص١٧۶
٧.خصال صدوق،ج١ص١۴۵
٨.نصائح ،جنتى،ص۶١و۶٢
٩.امام على(ع):مستدرکالوسائل، ج٨،ص١١۵
١٠.امام صادق(ع):الفقیه، ج٢،ص٢٧٨
١١.هماو،مستدرک الوسائل، ج٨،ص٢٠٩
١٢.پیامبر(ص):الفقیه، ج٢،ص٢٧٧
١٣.پیامبر(ص):الجامعالصغیر،ج١ص١٢٩
١۴.امام باقر(ع):الفقیه،ج٢ص٢٩٠
١۵.امام على(ع):خصال،ص۶٣٠
