گاهى نمى توانیم در یک نشست رسمى حضور پیدا کنیم براى خود نماینده یا وکیل یا نائبى تعیین نموده و او را به جاى خود مى فرستیم.مثلاً در نشست رسمى مجمع عمومى یک شرکت یا موسسه،چنانچه خود نتوانیم یا به مصالحى حضور خود را صلاح ندانیم طبق عرف و قانون، وکیل خود را اعزام مى کنیم تا به جاى ما حضور پیدا کند و اگر لازم شد رأى بدهد یا مصوبه اى را امضا نماید.در امور عبادى نیز نیابت جز در امور واجب،جارى است.یعنى نمى توان براى انجام واجبات،کسى را نائب خود نمود ولى در امور مستحب مثل حج عمره و زیارات و ختم قرآن و…مى توان نائب گرفت و ثواب آن عمل را درک کرد.ائمه علیهم السلام نیز براى نیابت در اعمال عبادى،کسانى را معین مى نمودند که از طرف آنان مثلاً حج عمره انجام دهند یا به زیارت بعضى مشاهد مشرفه بروند…
در عصر غیبت امام عصر ارواحنا فداه، باب نیابت در اعمال عبادى از سوى ایشان کاملاً مفتوح است.یعنى هـرکس مى تواند در امورى استحبابى که مورد تأکید و رضایت ایشان است، نیّتِ نیابت از امام کند و آن عبادت را انجام و ثواب آن عمل را به محضر امام علیه السلام تقدیم نماید.هیچ محدودیتى هم در این نیابت نیست یعنى مى توان همه اعمال استحبابى را که مى خواهیم انجام دهیم با نیت نیابت از امام انجام دهیم و ثواب آن عمل را تقدیم حضرتش نمائیم.این بهترین هدیه اى است که مى توان تقدیم محبوب کرد زیرا هیچ چیز جز عبادت خداى متعال، امام را خشنود نمى سازد چون خود عابدترین مخلوق خداست که سالیان و قرون بسیار، به عبادت حق مشغول بوده و هست…
مى پرسید:آثار این نیابت ها چیست و امام علیه السلام چه نیازى به اعمال ما دارند؟ باید گفت :فواید این نیابت ها آن چنان بزرگ و عظیم است که قابل شمارش نیست زیرا وقتى نام و اتیکت یک عبادت ،عبادت مهدوى شد،فرشتگان ثبت کننده آن را به عنوان عبادت امام ثبت مى کنند و طبیعتاً مورد پذیرش خداوند قرار مى گیرد و کارگزار آن یعنى شما نیز به خاطر این کارگزارى و نیابت،به اجر عظیم مى رسید.فایده دیگر اینکه در آستان مقدس مهدوى ،قدر و منزلتى مى یابید زیرا عبادت خود را به عنوان یک هدیه، تقدیم ایشان نموده اید و آن بزرگوار ،چنان کریم و بخشنده و آقاست که هدیه دهنده را چندین برابر هدیه اش، پاداش مى دهد (و أنت یا مولاى کریم من اولاد الکرام…).بله،امام نیازى به عبادات ما ندارند که خود عبدکامل الاهى هستند، این ما هستیم که با بهانه نیابت خود را به آن حضرت نزدیک مى کنیم تا منافع سرشارى را به دست آوریم…
تاثیر قابل توجه دیگر این نیابت هاى مهدوى،تحول روحى و معنوى نائب و کارگزار است.نائب در همه حالات متوجه مولا و “منوب عنه” خویش است و متذکر این نکته است که از سوی بزرگى دارد این قدم را بر مى دارد (مثلاً به زیارت مشاهد مشرفه مى رود یا برای مصالحه بین برادران اقدام مى کند یا براى کمک به مستمندى گام بر مى دارد و امثال آن) لذا مواظب است در طول انجام این عبادت، مکروهى انجام ندهد و ادب نیابت را رعایت نماید و خطائى از او سر نزند که موجب ناراحتى امام شود و این مواظبت و مراقبت،به تزکیه و ارتقاى روحى و معنوى او مى انجامد.دیگر آنکه مورد نظر و عنایت حضرت واقع شده و الطاف آن حضرت نصیب او مى گردد و مشمول دعاهاى ایشان مى شود.نقل خاطرات بعضى از کسان که از طریق انجام این عبادات نیابتى از سوى امام به شیرینى هاى وصف ناپذیر رسیده اند در این مختصر نمى گنجد.شما خود از این چشمه بنوشید و از این حلوا تناول کنید تا طعم لطیف و شیرینش را بچشید که مطمئنم اگر چنین کنید دیگر هرگز آن را رها نخواهید نمود…