“…واما در حوادث ورخدادهای جدیدى که برای شما[در عصر غیبت من] پیش مى آید به راویان احادیث ما ، رجوع کنید ، زیرا آنان حجت من بر شما ومن حجت خدا بر آنان هستم “(وأما الحوادث الواقعه فارجعوا فیها إلى رواه حدیثنا ، فإنهم حجتی علیکم وأنا حجه الله علیهم ).
این فراز از سخن و پیام امام علیه السلام که در میان پاسخ ها به سوالات اسحاق بن یعقوب،آمده از بنیان های رهبری شیعیان در عصر غیبت به شمار است.اسحاق، نامه ای مشتمل بر سوالات متفاوتى را از طریق وکیل دوم امام عصر علیه السلام یعنى محمد بن عثمان عمروی خدمت امام مى فرستد. آن حضرت یکایک سوالات او را پاسخ مى دهند و در مورد رویدادهای جدیدى که در زمان های مختلف پیش می آید (حوادث واقعه) و مردم نیاز دارند تکلیف خود را در آن موقعیت ها بدانند،راه را مشخص نموده و فرمودند در این نوع رویدادها برای دانستن وظیفه خود به راویان حدیث ما رجوع نمائید و پاسخ بخواهید…
این جمله زرین،که تابلو راهنمای حرکت صحیح در عصر غیبت است، از چند فراز تشکیل شده که توجه به آنها راهگشاست: نخست عبارت “حوادث واقعه” است.این عبارت،همه رویدادهای فردی و اجتماعى،فقهى و علمى و آشوب ها و فتنه ها و تحولات زمانه را دربر مى گیرد که در هر دوره اى،موارد بسیاری از آنها،دامنگیر فرد و جامعه می شود و افراد را دچار تردیدهائى مى کند و نیازمند مراجعه به کسانى برای تعیین تکلیف است.عبارت دوم،”راویان حدیث ما”ست که مرجع پرسش های مردم را مشخص مى نماید که طبیعتاً منظور طبقه محدثین و فقهای شیعه مى باشد زیرا ملاک پاسخگوئی این گروه،قرآن و حدیث پیامبر و اهلبیت علیهم السلام است و سایر علما یعنى فلاسفه و عرفا و أُدبا و… را شامل نمى شود زیرا متدولوژى و روش آنها در مسائل مراجعه به احادیث معصومین نیست…
عبارت سوم ، دستور “مراجعه” با عبارت امری”فارجعوا”ست.زیرا اگر مراجعه صورت نگیرد،مشکل مردم در حوادث واقعه حل نمى شود.چه بسا فقیهان و محدثان و علمای آشنا با منطق قرآن و امامان که در جامعه هستند و درمان دردهای جامعه را مى شناسند اما مهجور مانده اند و مردم به آنها مراجعه نمى کنند؛چنانکه امامان معصوم هم در جامعه بودند ولى مردم مراجعه نمى کردند(همچون دوران ٢۵ساله خانه نشینى امیرالمومنین علیه السلام) لذا مشکل آنها حل نمى شد…
عبارت مهم دیگر،تضمین این سیستم با عبارت”فإنهم حجتى علیکم و انا حجه الله علیهم”است.یعنى اگر به اینها مراجعه نمودید هم به وظیفه دینی خود عمل کردید (زیرا اینها راهنما و حجت شمایند از سوی من که حجه الله هستم و بر آنها نظارت دارم و ایشان را هدایت و دستگیرى مى کنم) و هم با این شیوه ،مرجع پرسش های شما در رویدادهای جدید مشخص مى شود و هم تضمین کافى برای درستی راه داده شده و اشراف امام نیز بر کل این فرایند تبیین مى شود. لذا در روزگاران غیبت کبرىٰ،آن دسته از عالمانى که با روایات و منطق امامان دین آشنا هستند مرجع مردم در رویدادهای جدید هستند نه دیگران و مردم هم در صورت مراجعه حقیقی،در مسیر نجات قرار مى گیرند زیرا امام علیه السلام تضمین نموده که به عنوان حجه الله،آنها را دستگیرى و هدایت خواهد نمود…
