ویژگى پیامبران

 
 
 
 
 
گفتم: کسانى که حامل بار سنگین وحى الاهى هستند و مقام سفارت و نمایندگى حق متعال را دارند، باید دارای چه ویژگى هائى باشند؟ گفت: مردم به پیامبرى اعتماد مى کنند که سابقه خوبی داشته و خوشنام و صالح باشد.از فردى که سوء سابقه داشته باشد کسى،نصیحت و راهنمائى نمى پذیرد.این اصل عقلى،ایجاب مى کند پیامبر، معصوم باشد. “عصمت”، از نخستین ویژگى های پیامبران است.گفتم:دیگر بگو، گفت: ویژگى های بعدى،علم و قدرت است.قرار است از این نماینده الاهى،مردم چیزهائى بیاموزند. اگر علمش افزون از مردم نباشد،آموختن از او منتفى است.همچنین بروز معجزه و نشانه صدق،ایجاب مى کند او از قدرتى فوق العاده برخوردار باشد تا ضمن اثبات صدق او در دعوت،جلب اعتماد مردم را بنماید و نشان دهد با مبدأ همه قدرت ها در ارتباط است…
 
گفتم:دیگر چه ویژگى هائى باید داشته باشد؟ گفت: صدق،امانت،مردم دوستى و سایر ملکات انسانى از دیگر ویژگى های پیامبران بوده است.همچنین پیامبران، مردم را به خدا دعوت می کرده اند و برای خود شأنى جز رسالت و عبودیت قائل نبوده اند در نقطه مقابل مدعیان دروغین پیامبری مردم را به سوی خویش فراخوانده و از این دعوی برای فریب مردم و رسیدن به متاع دنیوى و مال و مقام ،سوء استفاده مى کرده اند.نفوذ کلام و رسوخ در دل ها و جذب قلوب هم برای آنان که فطرت خود را محجوب نکرده بودند،داشته اند.خود به آنچه می گفتند،عمل مى کردند و اهل ریا و مجامله و منازعه نبوده و دارای شخصیتى محکم و استوار و شجاع در عین حال مهربان و صمیمى بودند.
 
گفتم:عصمت آنها فقط به محدوده ابلاغ رسالت می شده یا همه زندگى و غیر حالات وحى و رسالت را در بر مى گرفته است؟گفت :نه در همه حال و شرایطی می بایست معصوم باشند تا مردم به آنها اعتماد کنند.اگر در موقعیت های دیگر معصوم نباشند مردم می گویند چه بسا در وحى هم خطا کند و به سخنان ابلاغى او شک نمایند.باید در همه امور معصوم و بی خطا باشند تا جلب اعتماد عمومى بشود.عصمت،عنصر جدا نشدنى از پیامبران است…
 
گفتم:پس بعضی از خطاها که به پیامبران نسبت داده شده از چه قبیل است ، مثل خطای آدم که به خروج از بهشت منتهى شد یا خطای یونس که به گرفتاری در شکم ماهى انجامید و…گفت: اینها که برشمردی از نوع “ترک اولىٰ”است نه خطا و گناه.یعنى گناهى مرتکب نشدند بلکه کاری را که سزاوارتر بود انجام ندادند وگرنه ،مرتکب حرام نشدند.آنان نیز در تیررس شیطان قرار دارند و شیطان آنها را نیز رها نمى کند اما حریفشان در افتادن به گناه و حرام نیست،حداکثر اینکه یک امر سزوارتر را ترک می کنند که به عصمت شان خللی وارد نمى سازد و البته جایگاه و مقام و رتبه آنان نیز یکسان نیست:تلک الرسل فضلنا بعضهم علىٰ بعض.بعضى از مقام بالاترى برخوردارند؛چنانکه پیامبر ما (ص) برتر از همه انبیاء بوده که حتى یک ترک اولىٰ هم نداشته اند.همینگونه اند امامان ما که در مورد عصمت شان سخن خواهیم گفت.امام دوازدهم ما علاوه بر عصمت،عابدترین انسان است که قریب دوازده قرن خدا را به بهترین و کامل ترین وجه عبادت نموده حق بندگى را بجا آورده و محبوب ترین فرد نزد خدای متعال است…
 
 
 
 
دین پژوه و پژوهشگر فلسفه