از نشانه های اختیار شما این است که مى توانید تصمیم های خود را حتى در آخرین لحظه قبل از وقوع تغییر دهید و برنامه ای نو جای آنها بنشانید.آزادی در تغییر برنامه، ایجاد تصمیم نو و إنشاء گزینه جدید بجای گزینه قبلى از آثار وجود اختیار در آدمى است.این ویژگى که از کمال اختیار بر مى خیزد را “بداء” گویند.مثلاً شما تصمیم سفر دارید و آماده حرکت هستید،در آخرین لحظه حتى پای پلکان هواپیما ممکن است بدلائلى که خود مى دانید،اختیاراً از سفر منصرف شوید و برنامه دیگرى را جایگزین سفر کنید.در مبانى روانشناختى نو،باور به تغییر،بهترین سرمایه حیاتى براى عبور از چالش ها و بیماری ها و نقطه پرواز برای رشد و ارتقاء نفسی و تحولات و پرش های روحى است. عجیب است که بعضى کج اعتقاد،این کمال را برای خود قائلند اما از خدا دریغ مى دارند و مى گویند خدا نمى تواند این اختیار را داشته باشد که انتخاب جدید بنماید و هرچه روز ازل مقدر فرموده همان بدون تغییر انجام مى شود و قادر به تغییر و ابتداکردن به تصمیم جدید نیست! شگفتا برای بشر ،تغییر تصمیم قائلند اما برای خدا،نه!(البته تغییرى که از حریت و اختیار و انتخاب برخیزد نه از روی جهل و ناتوانى و ضعف)…
انکار بداء (به معنای توانائى در ایجاد و إنشاء تصمیم هاى نو) موجب تخریب بعضى از مبانى اعتقادی مثل دعا مى شود زیرا اگر خدا قادر به تغییر نباشد درخواست از او لغو و بی نتیجه است.خداوند در قرآن کریم این باور غلط را به یهود نسبت مى دهد که بخاطر این اندیشه پلشت(که دست خدا بسته است و قادر به تغییر نیست) ،مورد لعنت قرار گرفته اند و مى فرماید،خیر، دست خدا باز است و هرگونه بخواهد إعطا خواهد نمود(قالت الیهود ید الله مغلوله غُلَّت ایدیهم بل یداه مبسوطتان یُنفق کیف یشاء) و در جای دیگر مى فرماید خداوند هر چه را بخواهد محو و نابود و هرچه را بخواهد اثبات(و ایجاد)مى نماید(یمحوا الله مایشاء و یثبت).نمونه های زیادی هم از بداء در قرآن آمده است همچون داستان یونس که قرار بود تا روز رستخیز در شکم ماهى باشد اما با دعای او این تقدیر ،تغییر پیدا کرد و از آن تنگنا نجات پیدا یافت ( فَلَوْلَا أَنَّهُ کَانَ مِنْ الْمُسَبِّحِینَ لَلَبِثَ فِی بَطْنه إِلَى یَوْم یُبْعَثُونَ) و مثل دعای زکریای پیامبر در پیرى براى فرزند دار شدن و اجابت آن و نیز موارد بسیار دیگر…
چنان که ملاحظه شد،وقتى بنده به بداء معتقد مى شود و باور مى کند که خدا مى تواند سرنوشت او را تغییر دهد، راه دعا و عبودیت و بندگى و تضرع و ابتهال را در پیش مى گیرد و حتى اگر در حضیض شقاوت است نومید نمى شود و درهای اجابت را مى کوبد و مى خواهد خداوند او را به اوج سعادت برساند.این است که در روایات ما در اهمیت باور بداء فرموده اند،عبودیت خداوند به هیچ چیز مثل بداء ،تحقق نمى یابد(ما عُبدالله بشیئٍ مثل البداء)…
یکى از موارد بداء که در روایات ما آمده است،وقت ظهور حضرت ولی عصر ارواحنا فداه است.یعنى دست خدا باز است که زمان آن را جلو یا عقب بیندازد و از عوامل اصلی برای تقدم زمان ظهور،دعاى مردم برای تعجیل در ظهور تعیین شده است (فأکثروا الدعاء بتعجیل الفرج) چنانکه در مورد بنى اسرائیل ،دعای آنها،ظهور موسی را یکصد و هفتاد سال جلو انداخت. مورد دیگرعلائم ظهور است که همگى بدائى شمرده شده و فرموده اند،خداوند مى تواند همه علائم را بداء نموده و یک شبه امر ظهور را اصلاح فرماید و رقم زند(یصلح الله امره فی لیله)…
