ما مبتلا به فراموشی هستیم؛ گاهى اختیاری و گاهى غیر اختیارى.در فراموشی های غیر اختیارى ، درگیر شدن با یک موضوع جدید موجب فراموشی موضوعات متعدد قبلی می شود. مثلاً گذشته ها را، رویدادها را،آموخته ها را، خاطرات را ، تعهدات را،قول ها و سایر امور را، سهواً فراموش می کنیم و از آن هم گریزی نیست.یعنى این فراموشی ها،عمداً و از روی اختیار نیست و لذا ، بازخواست و عقوبتى هم ندارد.در “حدیث رفع” یکی از موارد نه گانه ای که از عقوبت و بازخواست،استثناء شده ، فراموشى است.(رفع عن امّتی تسعه…النسیان).یکی از راه های جلوگیرى از این نوع فراموشی ، تجهیز خود به مکانیزم هاى یادآورى است که بسته به شرایط شخص متفاوت است و البته این روزها انواع دیجیتالی این یادآورها هم به بازار آمده و در موبیل ها با یادداشت امور مهم و تعهدات و ثبت عناوین تجربه ها و آموخته ها و نیز آلارم برای اوقات عبادت و قرار ها و تعهدات نقش یادآور را برای شما ایفا می کنند تا فراموشی موجب زیانى برای شما نشود…
نوع دوم فراموشى که اختیارى است،گاهى ممدوح است و گاهى مذموم.نمونه اى از نوع نخست: مثلاً گفته اند اگر کسی به تو بدی کرد،آن را فراموش کن و در پی تلافى مباش؛اگر خوبی هم به کسی کردی فراموش کن و بعداً بر او منت مگذار.اما گاهى این فراموشی مذموم است مثل اینکه دیگران را به انجام کارهای خیر دعوت کنى اما خود را عمداً فراموش نمائى و از انجام کار خیر بگریزى که پسندیده نیست(أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَکُمْ ).خطرناک ترین فراموشی از این نوع،فراموش کردن خداست که عواقب شوم دارد و موجب رهاشدن و خذلان و فراموش شدن و عدم دستگیری خداوند است( وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ). دیگر ، فراموشی آخرت و معاد است که همین عاقبت بر آن مترتب است و فراموشکاران معاد، باید طعم عذاب را بچشند(فَذُوقُوا بِمَا نَسِیتُمْ لِقَاءَ یَوْمِکُمْ هَذَا إِنَّا نَسِینَاکُمْ )…
راه مقابله با این نوع فراموشی “ذکر” است یعنى یاد کردن هماره و بسیار خدا با ذکر زبانى و ذکر قلبى(واذکروا الله کثیراً…فاذکرونى أذکرکم) و نیز زیاد یاد کردن مرگ و حساب و برای آن آماده بودن که از سوی پیامبر اکرم(ص) نشان هوشمندی و کیاست شمرده شده است(أکثروا من ذکر هادم اللذّات فقیل: یا رسول اللَّه فما هادم اللذّات؟ قال: الموت، فإن أکیس المؤمنین أکثرهم ذکراً للموت وأشدّهم له استعداداً)…
اما فراموشی امام.مطمئن باشید امام شما را فراموش نمی کند و در رسیدگى به کار شما سستى نمى ورزد که خود فرموده است ما شما را فراموش نمی کنیم (إنّا غیر مهملین لمراعاتکم و لا ناسین لذکرکم) لذا شما نیز نباید امام و صاحب و ولی و مولا و صاحب اختیارتان را فراموش کنید و این فراز از دعای آن حضرت را هماره بخوانید و تکرار نمائید تا با یاد آوری آن متوجه مسئولیت های خود باشید(…ولا تنسنا ذکره وانتظاره والإیمان به ، وقوه الیقین فی ظهوره ، والدعاء له والصلاه علیه حتى لا یقنطنا طول غیبته من ظهوره وقیامه ، ویکون یقیننا فی ذلک کیقیننا فی قیام رسول الله )…
