آیا امام دارای همسر و فرزندانى است؟ آیا آنها هم طول عمر دارند؟ آیا داشتن فرزندان و همسرانى که مکان و مشخصات امام را بدانند با غیبت منافات ندارد؟ چگونه مى توان در این زمینه ها یعنى زندگى خصوصى امام کسب اطلاع کرد؟ نوید خود در این زمینه مطالعاتى کرده بود،گفت: امام عصر(ع)،همچون پیامبر و دیگر امامان ،همسر و فرزند دارند؛نمى شود ایشان،سنت جدّشان در مورد ازدواج را فرو گذارند و ازدواج نکنند و تشکیل خانواده ندهند؛دانشمندانى چون کفعمى در مصباح،مجلسى در بحار و حرّعاملى در ایقاظ الهجعه و محدث نورى در نجم ثاقب و نهاوندى در عبقرى الحسان و دیگران، بر اساس روایات، تاکید کرده اند که امام داراى فرزند و اولاد هستند١.عبارت محدث نورى چنین است:“چگونه ترک خواهند فرمود چنین سنّت عظیم جدّ اکرم خود را با آن همه ترغیب وتحریص که در فعل آن (ازدواج)و تهدید و تخویف در ترکش شده و سزاوارترین امّت در اخذ به سنّت پیغمبر(ص) امام هر عصر است…”
گفتم: روایات و اسناد در این زمینه چه مى گویند؟ نوید گفت:روایات دلالت دارند که آن حضرت،همسر و اولاد دارند. امام صادق(ع)فرمود:“برای صاحب این امر، دو غیبت است، یکی از آنها به قدری طولانی میشود که برخی مردم میگویند: وفات کرده و برخی می گویند: به قتل رسیده، و برخی می گویند: آمده و رفته است. جز تعدادی اندک از شیعیان،کسی بر باور خود استوار نمی ماند. و کسی از اقامتگاه او مطلع نمیشود، حتی فرزندان او جایگاه او را نمی دانند، به جز کسی که متصدی امور اوست٢”. و در روایت دیگر مى فرماید:” گویا نزول قائم را با اهل و عیالش، در مسجد سهله می بینم٣…” که هر دو نشان مى دهد که امام، داراى همسر و فرزند هستند.در دعای وداع سرداب مقدّس نیز امده : “…و درود و سلام خود را به ولی امرت و اولیای هم پیمانت و پیشوایان از فرزندانش بفرست۴ ” و در دعایی را که امام رضا (ع)تعلیم فرموده که در عصر غیبت خوانده شود ،مى خوانیم:”خدایا! به او عطا بفرما درباره خودش و اهلش و فرزندانش و امتش و همه رعیتش،آنچه که دیده اش را روشن و دلش را مسرور گرداند۵.محدّث نوری، همچنین ادعیه و زیارات دیگری را نیز نقل می کند که در آنها تعابیری چون«ذریته»، «ولده» و«اهل بیته» به کار رفته و به نوعی به همسر و فرزند داشتن امام عصر علیه السلام اشاره دارد۶”…
نوید ادامه داد: اما این سوال که آیا همسر و فرزند داشتن آن حضرت با غیبت ایشان منافات ندارد؟ مى گوئیم: نه الزاماً، همانطور که مردم ایشان را مى بینند اما نمى شناسند(یرونه و لا یعرفونه)،چه بسا همسر و فرزندان ایشان هم از هویت واقعى ایشان مطلع نباشند.یا اینکه امام را بشناسند و مامور به تقیه و سکوت باشند،چنانکه چنین همسران با تقوایی چون مریم و آسیه و خدیجه و… را در تاریخ مشاهده کرده ایم و در روایات نیز در خصوصیات اصحاب و یاران خاصّ امام زمان(ع) آمده است که تعدادى از آنان را زنان تشکیل مى دهند٧.حتى در بعضى روایات تعداد آنان را پنجاه نفر گفته اند٨. ضمن آنکه حضرت مى تواند در مکان ها و زمان هاى مختلف، تشکیل خانواده بدهد و اگر مشکلی پیش آید به جاى دیگرى نقل مکان فرماید و حتى ممکن است ازدواج ایشان ،ازدواج موقت باشد. به هرحال با فلسفه غیبت که شناخته نشدن است منافاتى ندارد…
گفتم: و نکته نهائى در مورد همسر و فرزندان و دیگر حواشی پیرامون زندگى خصوصى امام، این است که این موضوع جزو مسائل اعتقادى ما نسبت به اصل امامت و مهدویت نیست که اگر ندانیم،اصل اعتقاد به امامت و مهدویت،مخدوش شود؛چنانکه بعضى از نکات در زندگى خصوصى پیامبر(ص)و امامان و ازدواج هاى آنان (مثل ازدواج پیامبر با عائشه و ازدواج امام مجتبى علیه السلام با جعده و بعضى فرزندان امامان (مثل جعفر کذاب فرزند امام هادى علیه السلام)هست که حکمتش را نمى دانیم و خدشه اى هم به اعتقاد نبوت و امامت وارد نمى آید.سزاوار چنان است که ما به مسئولیت و وظیفه خود نسبت به امام بپردازیم و در مورد آن کنکاش و پژوهش کنیم تا با آگاهى نسبت به آن، بر یاورى مولاى مهربان مان موفق شویم ان شاء الله…
———————-
١.بحارالانوار،ج۵٣،ص١۴۵-١۴٩؛نجم الثاقب،ص٢٢۴و٢٢۵؛عبقرى الحسان،ج٢،ص١٣۴؛و…
٢.بحارالانوار،ج۵٣،ص١۴٨.
٣.نجم الثاقب،ص ٢٢۵.
۴.بحارالانوار، ج١٠٢،ص٢٢٨.
۵.همان،ج٩۵،ص٣٣٢.سید بن طاووس، جمال الاسبوع، ص ۵۱۰.
۶. نجم الثاقب، صص۴٠٣-۴٠۶.
٧.کمال الدین، ج٢،ص۴٧۶.
٨. مجمع الزوائد، ج٧،ص٣١۵؛ معجم احادیث الإمام المهدی، ج١،ص۵٠٠.
