نامه اعمال

 
 
 
 
 
گفت:از نامه اعمال برایم بگو! گفتم: نامه اَعمال، نامه‌ای است که تمام کارهای خوب و بد و کوچک و بزرگ انسان را در آن نوشته اند و در آخرت به دست او می‌دهند.بر اساس آیات قرآن، در قیامت، نیکوکاران نامه عملشان را با دست راست دریافت می‌کنند. آنان شادمان به سوی اهل خویش بازمی‌گردند١ و فریاد می‌زنند بیایید نامه عمل ما را بخوانید سپس به بهشت خواهند رفت٢. عده دیگری از انسان‌ها، نامه اعمالشان را با دست چپ و طبق بعضی از آیات از پشت سر دریافت می‌کنند و به جهنم انداخته خواهند شد٣. طبق آیات سوره حاقه، آنان هنگام دریافت نامه اعمال خود، آرزوی نابودی کرده و می‌گویند کاش هرگز نامه اعمال خود را نمی‌دیدیم۴.در قیامت به افراد گفته می‌شود نامه عمل خود را بخوانند۵. گواهی این نامه بر اعمال انسان، آنقدر دقیق و گویا است که هیج‌کس نمی‌تواند کارهایی را که در دنیا انجام داده انکار کند۶…
 
 گفت:کاتبان این نامه و فایل و لوح فشرده اعمال کیانند؟ گفتم: قرآن کریم از نویسندگان نامه اعمال، با تعبیرهای “مُتَلَقِیان”، “رقیب” و “عتید” و “کراماً کاتبین” یاد کرده است٧. بر پایه روایات، همواره دو فرشته همراه انسان هستند. یکی از آنان بر شانه راست او قرار دارد و اعمال نیک وی را ثبت ‌می‌کند؛فرشته دیگر بر شانه چپ اوست و اعمال بد او را می‌نویسد. فرشتگان، کارهای خوب را سریع می‌نویسند؛ اما کارهای بد را چندین ساعت دیرتر ثبت می‌کنند، به این امید که فرد گناهکار توبه نماید یا کار نیکی انجام دهد که اثر آن کار بد را از بین ببرد٨.آنها ماموران الاهى اند که وظیفه دارند همه چیز و تمام آثار را بنویسند(نَکْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُم‌ ٩)بطورى که گنهکاران مى گویند:”ای وای بر ما! این چه کتابی است که هیچ عمل کوچک و بزرگی نیست مگرآنکه آن را به شماره آورده (یقُولُونَ یا وَیلَتَنا ما لِهذَا الْکِتابِ لا یغادِرُ صَغِیرَهً وَ لا کَبِیرَهً إِلاَّ أَحْصاها١٠”و به آنها گفته مى شود:”این کتاب ماست که به حق با شما سخن می‌گوید،آنچه را انجام می‌دادید،ما نسخه برمی‌داشتیم”(هذا کِتابُنا ینْطِقُ عَلَیکُمْ بِالْحَقِّ إِنَّا کُنَّا نَسْتَنْسِخُ ما کُنْتُمْ تَعْمَلُون‌١١)… 
 
پرسید کیفیت نامه چیست؟گفتم:نامه اعمال در قیامت چیزی مانند ورق های کاغذ و دفتر و کتاب معمولی نیست، زیرا اگر به شکل دفتر و اوراق باشد هزاران برگ لازم است که اعمال یک عمر را در آن بنویسند و چنین کتابی برای همه به آسانی قابل مطالعه نیست، در حالی که از آیات و روایات به خوبی استفاده می‌شود که اعمال انسان در آن چنان ثبت است که با یک نگاه می‌توان بر آن واقف شد. از این گذشته خطوط و نقوش معمولی چنان نیست که قابل انکار نباشد، در حالی که از آیات و روایات به خوبی برمی‌آید که محتوای این کتاب قابل انکار نیست.اینکه افراد متذکر باشند همه اعمال کوچک و بزرگشان نوشته مى شود،آثار تربیتى فراوانى دارد و عامل بازدارنده از گناهان است. زیرا به طور یقین انسان کاملا مراقب اعمال و رفتار خویش بوده و سعی خواهد کرد کوچکترین لغزش و خطایی از او صادر نشود. بنابراین اعتقاد به نامه اعمال موجب تهذیب نفس، تکامل روح و تقویت مبانی اخلاقی و تقوی بوده و عامل هشدار دهنده‌ ای به تمام انسانهاست که دائما مراقب رفتار خویش باشند چرا که همه این رفتارها بدون کم و کاست ثبت می‌شود و روزی در محضر خداوند متعال ارائه خواهد شد…
 

گفت :نامه اعمال ما با امامت ارتباطى دارد؟ گفتم: آرى، نامه عمل انسان با یک ویژگی خاص نیز همراه است و آن اینکه عمل می بایست بر اساس دستورات امام صورت گرفته باشد.قرآن مى فرماید:”روز قیامت هر گروهی را با امام و رهبرشان می خوانیم،پس کسى که نامه عملش به دست راستش داده شود،نامه اش را مى خواند و کوچکترین ظلمى به او نخواهد شد”(یوم ندعوا کل اناس بامامهم فمن اوتی کتابه بیمینه فاولئک یقرؤن کتابهم و لایظلمون فتیلا١٢)؛ این نشان مى دهد که انسان با امامش خواهد بود؛اگر امامش الاهى و حق باشد و او بر اساس دستورات امام عمل کرده باشد،نامه اش عالى است و گرنه نامه و سرنوشتش  سیاه است.پیوند انسان با امامان حق و رهبران الاهى و عمل بر اساس دستورات آنها در این دنیا،زمینه ساز سعادت اخروى خواهد بود.پیوند خود را با امام این زمان حضرت صاحب الزمان (ع)محکم تر کنیم که نامه اعمالمان سرفرازانه خوانده شود…

———————-
١.سوره انشقاق، آیه۷-۹
 ٢.سوره حاقه، آیات۱۸-۲۶
 ٣.انشقاق، آیه۱۰-۱۵ 
 ۴.سوره حاقه، آیه۲۶-۲۷
 ۵.سوره اسراء، آیه۱۴
 ۶.سوره جاثیه، آیه۲۹
٧.سوره قاف، آیه۱۷و١٨و انفطار،آیه ١١
٨. صدوق، اعتقادات، ص۸۰
٩.یاسین،آیه ١٢
١٠. سوره کهف، آیه۴۹
١١.سوره جاثیه آیه ٢٩
١٢.سوره اسراء،آیه٧١
 
 
 
دین پژوه و پژوهشگر فلسفه