غیر از تو ای خدا به کسی رو نمی زنم/جز در مقام قرب تو زانو نمی زنم… سخن از نواده رسول خدا و یکى از دو آقای جوانان بهشت است.گروهی نزد پدرش امیرمؤمنان(ع)آمدند و از نباریدن باران شکایت کردند. آن حضرت فرزند خود امام حسن (ع) را فراخواند و به وی فرمود: خدا را برای طلب باران بخوان. امام حسن (ع) به دنبال فرمان پدر، دست به دعا و مناجات برداشت و فرمود: ” خدایا! ابرها را به حرکت درآور و با بازکردن درهای آسمان، باران فراوانی بر ما بفرست”بعد دعاى باران را خواند و امام حسین (ع) نیز آن را خواند. هنوز دعا تمام نشده بود که باران شروع به باریدن کرد١. رسول خدا(ص)دعا و مناجاتى به امام مجتبی(ع) تعلیم دادند که ایشان در قنوت نماز ها آن را مى خواند:”پروردگارا! ای آنکه بین دو دریا مانع و فاصله قرار دادی ؛ ای دارای نیرو و توانمندی؛ ای آنکه جایگاهش برتر است ؛ چگونه از تو در هراس باشم در حالیکه تو امیدم می باشی ، و چگونه مورد ستم واقع شوم در حالیکه تو پناهم هستی؛ پس با پوشش خود مرا از دشمنانت پوشیده دار، و صبر و بردبارى ات را بر من فرو ریز، و با قدرتت مرا بر دشمنانم یاری کن ، و با یارى ات کمک فرما، پناه توئی و اعتماد بر توست ، پس در کارم گشایش و فرج مقدر کن”٢…دوباره آمدم ای حی منان/چه خوشحالم که هستم بر تو مهمان/ندارد همچو من کس،میزبانى/تو خوبی، بی نظیری، مهربانی!
آن حضرت دعا و مناجاتى را به فرزندانش در هنگام گرفتارى ها و نزول بلایا آموزش داد که بعد از گزاردن دو یا چهار رکعت بخوانند.امام سجاد(ع)فرمود:هر بلا دیده و مصیبت زده اى که آن را بخواند خداوند متعال، گشایش و فرجى به او مى دهد: یا مَوضع کُلِّ شَکْوى، یا سامِعَ کُلِّ نَجْوى، یا شافِى کُلِّ بَلاءٍ، یا عالِمَ کُلِّ خَفیَهٍ، یا کاشِفَ ما یَشاءُ مِنْ بَلِیّه، وَیا نَجِّىَ مُوسى، وَیا مُصْطَفى مُحمّد، ویا خَلیل ابراهیم، اَدعُوکَ دُعاءَ مَنِ اشْدَتَ فاقَتهُ وَضَعفتْ قُوَتهُ وَقَلَّتْ حِیلَتهُ، دُعاء الْغَریبِ الْغَریقِ الْفَقیرِ الَّذى لا یَجِدُ لِکَشْفِ ما هُوَ فیهِ اِلاَّ اَنْتَ، یا اَرْحَمَ الرَّاحِمینَ، لا اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ، سُبْحانَکَ اِنّى کُنْتُ مِنَ الظَّالِمینَ(اى خدایى که مرجع هر شکایت و شنونده هر نجوایى و اى خدایى که شفابخش هر غم و گرفتارى و داناى هر نهانى و اى که هر چه را بخواهى از هر بلایى برکنار مىدارى، خداوندا از تو درخواست مىکنم چون درخواست کسى که سخت نیازمند شده و توانایى و راه چارهاش سستى و کاستى یافته است و همچون غریب، غریق و فقیرى که جز تو؛ کس دیگرى قادر نیست گرفتارى او را برطرف سازد،اى بخشنده ترین بخشایندگان، اى خدایى که جز تو خدایى نیست، تو پاک و منزهى، و من در حق تو از جمله ستمکاران و ظالمانم٣.
امام مجتبى(ع) دائم الذکر بود.به فرموده امام چهارم ،آن حضرت در هیچ حالی دیده نشد مگر اینکه خدای سبحان را یاد می کرد۴.ابن کثیر نوشته است: هر گاه که نماز صبح را در مسجد رسول خدا به جای میآورد در مصلاّی خود مینشست و ذکر خدا را میگفت تا خورشید بالا بیاید۵؛ و مى فرمود:”هر گاه اراده عزتی بدون دار و دسته، و هیبتی بدون سلطنت داشتی، از خواری معصیت الهی بیرون آمده، به سوی عزت طاعت خداوند رو کن!”۶. امام صادق(ع) فرمود:امام حسن(ع)عابدترین، زاهدترین و برترین مردم زمان خویش بود، هرگاه حج به جا میآورد پیاده و گاهی پا برهنه بود؛ اگر یادی از مرگ و قبر و قیامت یا گذشتن از صراط مى نمود،مى گریست و با یاد عرضه اعمال در پیشگاه الاهى و حساب و کتاب،صدای حضرت بلند میشد، تا آنجا که بیهوش میافتاد و هر گاه برای نماز میایستاد، بند بند وجود او در مقابل خدایش میلرزید و هر وقت از بهشت و جهنم یاد می شد، مانند مار گزیده میپیچید، و از خداوند بهشت را درخواست میکرد٧.
فرازی از یک مناجات آن حضرت است:”یَا مَنْ بِسُلْطَانِهِ یَنْتَصِرُ الْمَظْلُومُ وَ بِعَوْنِهِ یَعْتَصِمُ الْمَکْلُومُ سَبَقَتْ مَشِیَّتُکَ وَ تَمَّتْ کَلِمَتُکَ وَ أَنْتَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ”٨(ای آن که به قدرت خود، ستمدیده را نصرت میدهی و به یاری خود زخم زبان خورده را محافظت میکنی. مشیت تو پیشتاز است و سخنت تمام کننده، و تو بر هر چیز توانایی).سیدبن طاووس مناجات ها و اذکار قنوت آن حضرت را ذکر نموده از جمله:اللَّهُمَّ إِنَّکَ الرَّبُّ الرَّءُوفُ الْمَلِکُ الْعَطُوفُ الْمُتَحَنِّنُ الْمَأْلُوفُ وَ أَنْتَ غِیَاثُ الْحَیْرَانِ الْمَلْهُوفِ وَ مُرْشِدُ الضَّالِّ الْمَکْفُوفِ تَشْهَدُ خَوَاطِرَ أَسْرَارِ الْمُسِرِّینَ کَمُشَاهَدَتِکَ أَقْوَالَ النَّاطِقِینَ أَسْأَلُکَ بِمُغَیَّبَاتِ عِلْمِکَ فِی بَوَاطِنِ أَسْرَارِ سَرَائِرِ الْمُسِرِّینَ إِلَیْکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ صَلَاهً یَسْبِقُ بِهَا مَنِ اجْتَهَدَ مِنَ الْمُتَقَدِّمِینَ وَ یَتَجَاوَزُ فِیهَا مَنْ یَجْتَهِدُ مِنَ الْمُتَأَخِّرِینَ وَ أَنْ تَصِلَ الَّذِی بَیْنَنَا وَ بَیْنَکَ صِلَهَ مَنْ صَنَعْتَهُ لِنَفْسِکَ وَ اصْطَنَعْتَهُ لِغَیْبِکَ فَلَمْ تَتَخَطَّفْهُ خَاطِفَاتُ الظِّنَنِ وَ لَا وَارِدَاتُ الْفِتَنِ حَتَّى نَکُونَ لَکَ فِی الدُّنْیَا مُطِیعِینَ وَ فِی الْآخِرَهِ فِی جِوَارِکَ خَالِدِینَ٩.
—————-
١.بحارالانوار٣٢١/٩١. ٢.معجم الکبیر٧٣/٣ح٢٧٠٣. ٣. کشف الغمه۵٨٢/١. ۴. امالی صدوق/١۵٠. ۵. البدایه و النهایه۴١/٨. ۶.بحارالانوار١٣٩/۴۴. ٧.بحار الانوار٣٣١/۴٣. ٨.مهج الدعوات/۴۵. ٩. همان،امام حسن(ع).
