بعد از تبیین واجب و مستحب و حرام،زهرا به چهارمین مورد از احکام پنجگانه یعنى مکروه پرداخت.مکروه، در لغت به معناى ناپسند و نامطلوب و در نگاه فقه، عملی است که ترک کردن آن بهتر از انجام دادن است؛به عبارت دیگر، آنچه انجام آن حرام نیست ولی ترکش اولیٰ است . تعاریف دیگرى هم براى مکروه شده است:مکروه، به عملی گفته می شود که شارع مقدس به طور غیرالزام آور، مکلف را از انجام آن باز میدارد؛ به بیان دیگر، مکروه به معنای درخواست غیرالزامی شارع از مکلف برای ترک عملی است، مانند: نخوردن غذا یا آب داغ. به عبارت دیگر مکروه امری است که ترک آن اولی باشد بدون منع تحریمى از انجام آن. کراهت، گاهى در عبادات است و گاهى در معاملات و کسب و کار و گاهى در امور روزمره زندگى. کراهت در عبادات به معنای کم شدن ثواب آن عبادت نسبت به عبادت های مشابه است چون نماز گزاردن در برخی مکان ها مانند حمام و آشپزخانه و در برخی حالت ها مثل خواب آلودگی یا در لباس سیاه؛یا به جا آوردن نماز جماعت به امامت شخص مسافر که از جمله عبادات مکروه است…
گاهی کراهت یک عمل عملی بخاطر آن است که این عملِ مکروه مقدّمه فساد قرار میگیرد؛ انجام چنین عمل مکروهی به عنوان مقدّمه فساد انجامش گناه و معصیت است؛ مانند خلوت کردن با زن نامحرم در یک اطاق، هر چند وجود مرد و زن نامحرم در یک اطاق حرام نیست، امّا دارای کراهت است و این خلوت چنانچه مقدّمه فساد شهوانی باشد، وجودشان در آن اطاق خلوت، به عنوان مقدّمه فساد حرام است.در مورد بعضى عبادات نهی کراهتی(تنزیهی) تعلق گرفته است مانند روزه گرفتن در روز عاشورا که نهی تنزیهی به نفس روزه گرفتن تعلق گرفته و بدلی هم برای آن وجود ندارد.گاهى هم نهى کراهتى مربوط به خود عمل نیست بلکه مربوط به شرایط و کیفیت انجام است مثل کراهت نماز در موضع تهمت که در حقیقت، نمازکراهت ندارد بلکه کراهت مربوط به نفسِ بودن و توقف در جایگاه تهمت و اتهام است…همچنین براى کسی که جنابت دارد خوردن، آشامیدن، خواندن بیشتر از هفت آیه از سوره هاى بدون سجده واجب و همراه داشتن قرآن مکروه است. بعضى از مشاغل نیز چون قصابى و کفن فروشى و صرافى مکروه اعلام شده است…
تعداد مکروهات بسیار است زیرا ترک هر مستحب مؤکّدى خود مکروه تلقی می گردد.به عباداتى هم که مشمول کراهت باشد کمترین اندازه ثواب اعمال مشابه آن داده مى شود مانند نماز خواندن در مکانی که مجسمه یا عکس در آن باشد. بعضى دیگر از مکروهات در نماز:نماز خواندن در حمام؛نماز خواندن در مقابل انسان؛نماز خواندن در محل عبور مردم مانند خیابان و کوچه؛نماز خواندن در مقابل آتش؛نماز خواندن در آشپرخانه؛نماز خواندن در مقابل قبر، روی قبر و بین دو قبر در قبرستان ها؛نماز در موقعی که انسان خوابش میآید؛و در مورد روزه، روزه گرفتن در روز عاشورا (البته به شرط اینکه قصدش از روزه گرفتن، توهین به این روز و کسب برکت از این روز نباشد که در این صورت حرام است)؛روزه در روزی که انسان شک دارد روز عرفه است یا عید قربان.مکروهاتى هم در مورد اطعمه و نحوه آن هست مثل مکروه بودن خوردن گوشت اسب و قاطر و الاغ و نیز مکروه بودن خوردن غذاى داغ و…بعضى مکروهات دیگر مثل مکروهات تخلی (چون کراهتِ بول کردن در آب، یا ایستاده بول کردن)؛ یا مکروهاتِ ذبح حیوانات از جمله سربریدن حیوان در مقابل حیوانی دیگر،یا آب ندادن به او هنگام ذبح یا ذبح آنها با چاقوى کُند و…
زهرا مقاله مکروه را اینگونه به پایان رساند:هر یک از مکروهاتی که در دین ما مطرح شده قطعا انجام آن یک تأثیر منفی در زندگی ما دارد. البته این تأثیر به قدری نیست که موجب هلاکت معنوی انسان و یا افت معنوی شدید او شود، اما به هرحال تأثیر منفی دارد و آن را جز افرادی که از لطافت روح بالایی برخوردار هستند احساس نمی کنند. در واقع گناهان برای انسان به منزله غذای مسموم هستند که با خوردن هر لقمه آن , دستگاه گوارش انسان دچار مسمومیت بیشتری می شود تا جایی که ممکن است او را دچار مسمویت شدید کند. مکروهات به منزله غذای غیر بهداشتی هستند که هر چند منجر به مسمومیت نمی شود اما به هرحال تأثیر منفی هر چند کم، در سلامت انسان دارد. اگر روح انسان را به یک تابلو تشبیه کنیم چنانچه این تابلو بسیار کثیف و آلوده باشد، آلودگی های بعدی را در آن متوجه نمی شویم . انسانی که گناهان فراوان انجام داده و به قساوت قلب مبتلا شده و گناهان بزرگ برای او عادی شده و انجامش روح او را مکدر نمی سازد. اما انسانی که روحش پاک و لطیف است نه تنها فکر گناهان بزرگ را هم نمی کند بلکه اگر مکروهی را انجام دهد در خود احساس کدورت و تیرگی می کند مانند تابلو بسیار تمیزی که با نشستن کوچکترین گرد و غباری بر آن ،افراد متوجه می شوند و آن را پاک می کنند. اساتید ما فرموده اند بهترین سیر و سلوک،انجام واجبات و ترک محرمات است.مستحبات را انجام دهید تا انجام واجبات براى شما آسان شود و نیز از مکروهات بپرهیزید تا پرهیز از محرمات برای شما آسان گردد…
