فاخره در موضوع ارزش وقت و عمر و مدیریت زمان براى مخاطبان پایگاه خبرى سخن گفت:آیا انسان گرانبهاتر از عمر،سرمایه دیگرى دارد؟ عمر ما همین روزها و ماه ها و سال ها بلکه ساعت ها و دقیقه ها و ثانیه ها و لحظه هاست وقتى مى گذرد و آنها را از دست مى دهیم ،جایگزینى برایشان داریم؟ آیا این گوهر نایاب و گرانسنگ را مى توان با طلا یا بالاتر از آن مقایسه کرد؟ هرگز! چون هرچه بدهى نمى توان آن را بخرى و بازگردانى.به قول پروین اعتصامى: وقت گذشته را نتوانی خرید باز/ مفروش خیره، کاین گهر پاک، بی بهاست…سعدى هم مى گوید روزگار چیزى از من ربود چون شب قدر(که برابر هزار ماه است) که من قدر آن را ندانستم :قضا روزگاری ز من در ربود/که هر روزش از پی شب قدر بود/من آن روز را قدر نشناختم/بدانستم اکنون که درباختم…انسان ها معمولاً وقت را فدای مال و ثروت میکنند و آن را وسیله ترقی مادی قرار میدهند، در صورتی که باید مال و ثروت در خدمت وقت باشد و آنها را وسیله بهره مندی برتر از وقت قرار داد. بر همین اساس پیامبر(ص) فرمود: در حفظ عمر خود، بخیل تر از پول و ثروت خود باش(کُن عَلی عُمرِکَ اَشَحُّ مِنک عَلی دِرهَمِکَ وَ دِینارِک١)…
مدیریت عمر،مدیریت زمان، زمان شناسى و برنامه ریزى دقیق براى عمر،از لازم ترین امورى است که هریک از ما باید به آن بپردازیم.باید خودمان براى عمرمان تصمیم بگیریم نه اینکه عمرمام،مرتع شیطان شود و او در مزرعه عمر ما به چرا بپردازد.امام سجّاد(ع) در فرازی از دعای خود به خداوند عرض میکند: “خدایا عمر طولانی به من عطا کن تا هنگامی که عمرم در راه اطاعت تو صرف شود و اما هرگاه عمرم چراگاه شیطان شود، جانم را قبل از پیشی گرفتن عذابت بگیر٢” ؛ و در فراز دیگر عرض میکند:”خدایا مرا در وقتهای غفلت و بیخبری، برای یاد خودت هوشیار و بیدار کن، و در روزگار فرصت و فراغت، به عبادت و بندگی بگمار٣”. لذا هرکس عمر و زمان خود را مدیریت کرد، پیروز است و اگرنه،دچار حسرت ابدى است.امیر مومنان فرمود: “وقتهای زندگی تو پاره ها و اجزاء عمر توست، پس بکوش که هیچ وقتی از عمر تو جز در اموری که عامل نجات توست است، تلف نشود۴”…
چگونه عمر خود را مدیریت کنیم؟ مى توان با برنامه ریزی صحیح، کارهای مثبت خود را با تنظیم خاصی بین ساعات شبانهروز تقسیم کنیم و هر ساعت یا هر چند ساعت را برای انجام کاری قرار داده و به این برنامه و نظم ادامه دهیم به گونهای که اگر روزی در این نظم و برنامه خللی وارد شد احساس چالش و کمبود کرده و به جبران آن بپردازیم، مثلاً در امور معنوی و خودسازی، نخست با خود قرار عبادى بگذاریم که مثلاً گناه نکنیم؛ در مرحله دوم، مراقب و متوجه باشیم که به عهد خود وفا کنیم و با اراده نیرومند از ورود گناه بر زندگی جلوگیری نمائیم و در مرحله سوم در پایان کار، با کنترل دقیق، ریز و درشت کارهای خود را تجزیه و تحلیل کرده به محاسبه بپردازیم؛در مرحله چهارم اگر دچار گناه و لغزشی شده ایم توبه کنیم و با عتاب و سرزنش خود، نفس سرکش خویش را رام کرده و طغیان آن را سرکوب نمائیم و در مرحله پنجم توجه داشته باشیم که گناه موجب چالش شده، با انجام کارهای نیک آن را جبران کرده و خلأ به وجود آمده را پُر نمائیم…
زمان به قدرى مهم است که خداوند سوره اى را به نام “عصر” به معناى زمان ،آن اختصاص داده و به آن سوگند یاد کرده و شرط زیان نکردن را ایمان،عمل صالح و توصیه یکدگر به حق و بردبارى در راه حق شمرده است۵. امیر مومنان(ع)نیز برای استفاده از ساعات شبانهروز و چگونگی بهرهمندی از آن ساعت ها فرمود:”انسان با ایمان ساعتهای زندگیاش را به سه بخش تقسیم میکند: بخشی را به مناجات با خدا و برقراری ارتباط با آفریدگار جهان میپردازد.بخشی را در طریق تأمین هزینه زندگی و سامان دادن به معاش(مانند غذا، لباس، مسکن و سایر نیازها) به کار میگیرد ؛بخش دیگر را برای استراحت و بهرهگیری از لذّتهای حلال و آرامش بخش روح و روان برمی گزیند؛ و برای خردمند صحیح نیست که حرکتش جز در یکی از این سه مورد باشد، یعنی تأمین معاش و عبادت و آباد کردن آخرت یا بهره گیری از لذّت و آسایش غیر حرام۶”…و براى توفیق در مدیریت زمان از صاحب عصر و زمان حضرت صاحب الزمان(ع)،مدد بخواهیم تا زمان هاى ما با عنایت آن گرامى، پُربها شود…
——————-
١.بحارالانوار، ج ۷۷، ص ۷۸
٢.صحیفه سجادیه، دعای ٢٠، بند ۶
٣.همان،بند٢٩
۴.غررالحکم، ج۱، ص ۲۵۲
۵.قرآن،سوره عصر
۶.نهجالبلاغه، حکمت٣٩
